Crowdcube of Republic Europe: instapkosten en verkooprisico

Voor beleggers in Nederland en Vlaanderen liggen de instapkosten van Crowdcube en Republic Europe dicht bij elkaar. Republic Europe vermeldt in zijn beleggersinformatie een instapfee van 2,5% en presenteert zijn secundaire markt als een handelsmogelijkheid voor Britse beleggers gedurende één week per maand. Een Nederlandse of Belgische belegger kan uit de algemene toegang tot campagnes dus niet afleiden dat ook tussentijdse verkoop beschikbaar is.

De EU-tarieven van Crowdcube noemen doorgaans 2,49% bij aankoop, maar beschrijven tussentijdse verkoop als een gelegenheid die het platform van tijd tot tijd organiseert. De wezenlijke keuze gaat daardoor verder dan het verschil in instapfee: welke aanbieding mag je kopen, welke verkooproute geldt voor jouw aandelen en is er uiteindelijk een koper?

Wat betaal je bij aankoop en bij een volledige exit?

Bij Crowdcube geldt voor een belegger die in euro’s investeert een minimum van €5 aan instapkosten. Het gebruikelijke tarief kan bij sommige aanbiedingen oplopen tot 5%; het precieze bedrag verschijnt tijdens het investeringsproces. Republic Europe hanteert eveneens een minimum van €5 voor een investering in euro’s, maar ook een maximum van €250 per investering. Dat plafond kan bij een grote inleg relevant zijn; bij een kleine inleg maakt het gebruikelijke verschil tussen de platforms nauwelijks uit.

Beide platforms rekenen bij een winstgevende volledige verkoop een vergoeding over de winst. Bij Crowdcube is dat 5%, uitsluitend voor investeringen in campagnes die vanaf 1 april 2021 voor belegging opengingen. Republic Europe noemt 5% carry wanneer aandelen met winst worden verkocht, ook via zijn secundaire markt; bij verlies rekent het geen carry. Beide platforms zeggen voor het aanhouden van deze beleggingen geen jaarlijkse beleggersvergoeding te rekenen.

Een lage platformrekening beperkt het ondernemingsrisico niet. Het aandeel kan in waarde dalen, nieuwe financieringsrondes kunnen het relatieve belang van bestaande aandeelhouders verkleinen en een hogere waardering bij zo’n ronde is nog geen verkoopopbrengst. Ook de prijs waartegen een onderneming uiteindelijk wordt verkocht, kan afwijken van de waardering die beleggers tussentijds zien.

Een inleg van €1.000 bij een winstgevende exit

Neem als voorwaardelijk rekenvoorbeeld €1.000 aan aandelen in een aanbieding waarop de gebruikelijke instapfee van toepassing is. Je betaalt dan €1.024,90 via Crowdcube of €1.025 via Republic Europe, inclusief de platformfee. Het verschil bedraagt tien cent. Wisselkoerskosten, belastingen en eventuele afwijkende campagnevoorwaarden blijven buiten dit voorbeeld.

Stel dat de volledige positie later €2.000 oplevert en dat de oorspronkelijke €1.000 aan aandelen de winstbasis vormt. De aandelenwinst is dan €1.000 en 5% carry bedraagt €50. De uitbetaling komt bij beide platforms uit op €1.950. Na aftrek van de eerdere instapfee resteert €925,10 winst bij Crowdcube en €925 bij Republic Europe. Voor Crowdcube veronderstelt deze berekening dat de campagne onder de regeling voor de succesvergoeding valt.

Die uitkomst vergt een daadwerkelijke winstgevende exit. Een minderheidsaandeel in een private onderneming heeft doorgaans geen dagelijkse beurskoers waartegen je de positie kunt sluiten. Als een verkoop van het bedrijf uitblijft, kan de belegger ondanks een gunstige tussentijdse waardering jarenlang geen geld uit het aandeel halen.

Wat kost tussentijds verkopen?

Crowdcube kan een secundaire verkoop organiseren, bijvoorbeeld wanneer een institutionele koper aandelen van bestaande beleggers wil overnemen of een onderneming met het platform een verkoop aan nieuwe beleggers mogelijk maakt. Voor zo’n gebeurtenis rekent Crowdcube 5% tot 7,5% van de verkoopopbrengst als liquiditeitsvergoeding. Op dat moment komt daar geen afzonderlijke succesvergoeding bovenop. Zonder georganiseerde gebeurtenis biedt deze route de aandeelhouder geen doorlopend verkoopkanaal.

De marktvoorwaarden van Republic Europe beschrijven een prikbord voor aandelen binnen de nominee-structuur, met 2% transactiekosten voor zowel verkoper als koper bij een voltooide verkoop. Een houder kan volgens die voorwaarden op elk moment een verkoopverzoek indienen. Dat is iets anders dan de maandelijkse handelsmogelijkheid in de publieksuitleg: het platform beslist of de aandelen mogen worden aangeboden, en zonder koopvraag volgt geen transactie. De voorwaarden geven het platform bovendien ruimte om te bepalen wie de markt mag gebruiken.

Veronderstel opnieuw €1.000 aan aandelen, nu met een voorwaardelijke tussentijdse verkoopprijs van €1.200. Bij een door Crowdcube georganiseerde verkoop blijft na 5% tot 7,5% liquiditeitsvergoeding €1.140 tot €1.110 over. Na de oorspronkelijke instapkosten is de winst dan €115,10 tot €85,10. De bandbreedte komt uitsluitend door het tarief voor die verkoop; zij zegt niets over de kans dat zo’n gebeurtenis plaatsvindt.

Bij een toegelaten verkoop via Republic Europe bedraagt de verkopersvergoeding in dit voorbeeld €24. Als de toepasselijke nominee-overeenkomst de aangekondigde carry van 5% over de winst voorschrijft, wordt de mogelijke vergoeding berekend na aftrek van die transactiefee: 5% van €176 is €8,80. De uitbetaling wordt dan €1.167,20 en de winst na de eerdere instapfee €142,20. De precieze nominee-vergoeding hangt af van de overeenkomst bij de gekochte aandelen. Ook moet eerst een koper bereid zijn €1.200 te betalen.

Toezicht en juridische entiteit

Een voor de secundaire markt geschikt startupaandeel op Republic Europe blijft zonder koper onverkocht.

Het crowdfundingregister van de AFM vermeldt Crowdcube Europe met een inkomend paspoort uit Spanje en Seedrs Europe Limited, de Europese entiteit achter Republic Europe, met een inkomend paspoort uit Ierland. Republic Europe vermeldt daarnaast Britse activiteiten onder toezicht van de FCA. Bij een concrete aanbieding is de betrokken juridische entiteit relevant voor de voorwaarden die de belegger krijgt.

Toezicht stelt eisen aan de dienstverlening en aan het aanbieden van beleggingen. Het garandeert geen rendement of verkoopprijs voor een startupaandeel. Een secundair prikbord verandert dat evenmin: het kan een koper en verkoper bij elkaar brengen, maar creëert geen verplichting voor iemand om aandelen over te nemen. Bij een mislukte onderneming kan de volledige inleg verloren gaan.

Kunnen inwoners van Nederland en België deelnemen?

Volgens de toelatingsregels van Crowdcube kunnen EU-inwoners in beginsel beleggen als zij daartoe wettelijk gerechtigd zijn; zij moeten ook een beleggerscategorie kiezen en een risicovragenlijst doorlopen. Republic Europe laat Europeanen een account aanmaken en koppelt toegang tot campagnes aan een ingevuld beleggersprofiel. Geen van die algemene beschrijvingen bevestigt dat ieder Nederlands of Belgisch profiel in iedere afzonderlijke aanbieding mag investeren.

Voor de platformkeuze telt daarom de status van de specifieke aanbieding: accepteert zij na profielcontrole een Nederlands of Belgisch woonadres, welke entiteit verzorgt de investering en welke voorwaarden gelden voor dat aandeel? Bij Republic Europe verdient de secundaire markt een aparte controle, omdat de publieksuitleg die bij Britse beleggers plaatst en de marktvoorwaarden deelname en geschiktheid van aandelen aan afzonderlijke beoordeling onderwerpen. Toegang tot de aankoop is geen toezegging van toegang tot een latere verkoop.

Wie een mogelijkheid tot vroege verkoop zwaar laat meewegen, ziet bij Republic Europe een route om daarvoor geschikte aandelen aan te bieden, mits die route voor de belegger openstaat en een koper verschijnt. Crowdcube koppelt tussentijdse verkoop vooral aan een georganiseerde gelegenheid. In beide gevallen moet de belegger kunnen verdragen dat een niet-beursgenoteerd aandeel langdurig onverkoopbaar blijft.