EU-label toont het waterverbruik van datacenters, maar stelt geen limiet

Op 21 september 2026 presenteerde de Europese Commissie een voorstel voor een EU-beoordelingssysteem voor afzonderlijke datacenters. De eerste openbare duurzaamheidslabels worden in 2027 verwacht, nadat het Europees Parlement en de Raad het voorstel gedurende twee maanden hebben kunnen toetsen.

Het label moet zichtbaar maken hoe efficiënt een locatie water en energie gebruikt. Het toont daarvoor een water-efficiëntieklasse, geen openbaar totaal in kubieke meters. Het voorstel stelt ook geen maximum aan het energie- of watergebruik en verlangt geen publicatie van het totale stroomverbruik per locatie, aldus Reuters.

Welke datacenters onder het systeem vallen

De regeling sluit aan op de bestaande Europese rapportage voor afzonderlijke datacenters vanaf 500 kW geïnstalleerd IT-vermogen. Die grens gaat over het nominale vermogen van de geïnstalleerde IT-apparatuur, niet over de hoeveelheid elektriciteit die een locatie op een bepaald moment afneemt. Kleinere datacenters kunnen vrijwillig aan de beoordeling deelnemen.

De labels worden gemaakt uit gegevens die exploitanten aan de Europese databank voor datacenters doorgeven. Het gaat dus om een beoordeling van een afzonderlijke locatie, niet om één oordeel over een bedrijf dat meerdere locaties beheert. Ook het type en de grootteklasse van het datacenter worden vermeld, zodat prestaties van vergelijkbare locaties beter naast elkaar kunnen worden gezet.

Wat het publiek op het label ziet

De officiële bijlage met de labelinhoud geeft energie-efficiëntie en water-efficiëntie elk een klasse van A tot G. Voor energie gaat het om de verhouding tussen het totale energiegebruik van het datacenter en dat van zijn IT-apparatuur. De waterklasse vergelijkt de aanvoer van zoetwater met het energiegebruik van die apparatuur. Een klasse beschrijft daarmee een verhouding; zij geeft op zichzelf niet het totale verbruik van de locatie weer.

Verder vermeldt het label de naam, exploitant, locatie, grootteklasse en rapportageperiode. Het laat ook een uitsplitsing naar energieherkomst zien, waaronder hernieuwbare en nucleaire bronnen. Exploitanten rapporteren meer gegevens aan de Europese databank dan het label openbaar maakt: het totale stroomverbruik en de totale wateraanvoer van een afzonderlijke locatie verschijnen niet als afzonderlijke totalen op het label.

Voor de omgeving zijn twee andere aanduidingen relevant: of een datacenter flexibiliteit aan het elektriciteitsnet kan leveren en of het gereed is om restwarmte aan externe gebruikers beschikbaar te stellen. Gereed zijn voor warmteafgifte betekent nog niet dat er al warmte aan een afnemer wordt geleverd. Bij de labels hoort bovendien een toelichting op onder meer de betekenis van de waterklasse bij plaatselijke waterschaarste en de invloed van het klimaat op de energieklasse.

De regeling in één overzicht

De vermogensgrens bepaalt welke locaties onder de bestaande rapportage vallen. De klassen beoordelen hun prestaties; een bindende grens aan het verbruik zou een afzonderlijke eis zijn.

• Drempel: afzonderlijke datacenters vanaf 500 kW geïnstalleerd IT-vermogen; kleinere locaties kunnen vrijwillig deelnemen.
• Openbare indicatoren: klassen voor energie- en water-efficiëntie, een uitsplitsing naar energieherkomst en aanduidingen voor netflexibiliteit en geschiktheid voor hergebruik van restwarmte.
• Ingangsroute: eerst de toetsing van het voorstel door het Europees Parlement en de Raad, daarna elektronische labels via de Europese databank; de eerste worden in 2027 verwacht.
• Ontbrekende limieten: geen maximum voor het totale stroom- of watergebruik en geen verplichte hoogste waarde voor de efficiëntie-indicatoren.

Waarom een goede klasse geen laag totaalverbruik garandeert

Rapporteren, een klasse krijgen en aan een bindende norm voldoen zijn verschillende stappen. Het voorgestelde systeem maakt verschillen tussen datacenters zichtbaarder, maar een ongunstige klasse verplicht een exploitant niet om het verbruik te verlagen of de locatie te sluiten. Mogelijke minimumprestatie-eisen worden afzonderlijk onderzocht; ze maken geen deel uit van deze labelregeling.

Ook een gunstige klasse zegt weinig over de absolute belasting van stroomnet en watervoorziening. Een groeiend datacenter kan per eenheid IT-energie efficiënter worden en tegelijk in totaal meer elektriciteit of water nodig hebben. De openbare informatie helpt dus om de manier waarop locaties hulpbronnen gebruiken te vergelijken, terwijl voor hun totale lokale vraag aanvullende gegevens nodig blijven.

De twee efficiëntieklassen moeten bovendien samen worden bekeken. Een koelmethode kan het elektriciteitsgebruik van koeling beperken, maar meer zoetwater vragen; een andere aanpak kan juist minder water gebruiken en meer elektriciteit vergen. De toelichting bij het label moet zulke verschillen helpen duiden, onder meer aan de hand van het klimaat en de plaatselijke waterstress.

Nederland en België: gevolgen voor lokale afwegingen

Voor discussies over datacenters in Nederland en België levert een gemeenschappelijk EU-label vergelijkbare informatie over locaties. Een waterklasse kan de vraag scherper maken hoeveel water een concreet project nodig heeft en hoe dat zich verhoudt tot de beschikbaarheid ter plaatse. De aanduidingen voor netflexibiliteit en restwarmte geven eveneens aanknopingspunten bij gesprekken over een netaansluiting of een mogelijke warmteafnemer.

Het label neemt zulke lokale afwegingen niet over. Het verleent geen vergunning, reserveert geen netcapaciteit en garandeert geen afnemer voor restwarmte. Vooral bij een grote nieuwe locatie blijft het verschil tussen een efficiëntieklasse en de totale vraag naar stroom of water van belang.

De eerstvolgende stap is de toetsing door het Europees Parlement en de Raad. Als de regeling daarna in werking treedt, zullen de eerste labels laten zien welke prestaties van afzonderlijke datacenters daadwerkelijk openbaar worden.