ABP investeert €250 miljoen; EQT kiest de scale-ups

Het Nederlandse pensioenfonds ABP maakte op 24 september 2026 bekend €250 miljoen in het Scaleup Europe Fund te investeren en binnen drie jaar circa €1 miljard aan Europese durfkapitaalfondsen te willen toezeggen; bestuursvoorzitter Harmen van Wijnen zei in het persbericht van ABP: ‘Onze eerste verantwoordelijkheid is het realiseren van een goed pensioen voor onze deelnemers.’ De aangekondigde bijdrage geeft ABP indirect toegang tot Europese technologiebedrijven die kapitaal zoeken voor een latere groeifase. Ze geeft het pensioenfonds geen stem in de keuze voor afzonderlijke ondernemingen.

De fondsinformatie van de Europese Commissie noemt een beoogde omvang van ongeveer €5 miljard, een commissiebijdrage van €1 miljard en EQT als onafhankelijke beheerder die op commerciële gronden beslist over individuele investeringen; het fonds mikt op bedragen vanaf ongeveer €100 miljoen per onderneming, inclusief vervolginvesteringen. ABP voegt dus kapitaal toe aan een gezamenlijke Europese pot, terwijl EQT bepaalt welke scale-ups daaruit geld krijgen. De beoogde fondsomvang is een doel voor de fondsenwerving, geen bedrag dat al volledig aan bedrijven is uitgekeerd.

Hoe de bijdrage van ABP door het fonds loopt

ABP neemt via vermogensbeheerder APG deel aan de groep oprichtende investeerders. In die groep zitten naast de Europese Commissie onder meer pensioenbeleggers, investeringsmaatschappijen en stichtingen uit verschillende Europese landen. Hun bijdragen worden binnen het fonds samengebracht, waarna het fonds belangen kan nemen in geselecteerde groeibedrijven. De Nederlandse inleg is daarmee onderdeel van de financiering van het fonds als geheel, zonder vooraf aangewezen Nederlandse ontvangers.

De toezegging aan dit fonds en de bredere ambitie van ABP hebben een verschillende status. De fondsbijdrage is een aangekondigde investering; de verdere opbouw van de Europese durfkapitaalportefeuille hangt af van marktomstandigheden en beschikbare investeringskansen. ABP wil daarbij via meerdere fondsbeheerders en strategieën beleggen. Ook de uiteindelijke omvang van het Scaleup Europe Fund hangt af van de bijdragen van andere investeerders en verdere fondsenwerving door EQT.

EQT neemt de investeringsbesluiten

Voor een scale-up is de rol van EQT doorslaggevend. De beheerder zoekt ondernemingen, beoordeelt hun financieringsbehoefte en neemt de besluiten over investeringen volgens de richtlijnen van het fonds. De Europese Commissie neemt als investeerder deel aan de fondsstructuur en het bestuur, maar stuurt individuele besluiten niet aan. Voor ABP geldt dezelfde scheiding tussen kapitaal verschaffen en bedrijven selecteren.

De selectie moet op zakelijke gronden plaatsvinden. Een onderneming krijgt dus geen toegang tot het fonds omdat zij uit het land van een investeerder komt of eerder steun uit een Europees innovatieprogramma ontving. Eerdere deelname aan zo’n programma kan relevant zijn voor de beoordeling, maar geeft geen voorrang. Het aangekondigde pensioenbedrag vergroot de ruimte voor investeringen; pas een besluit van EQT maakt financiering voor een afzonderlijk bedrijf concreet.

Welke scale-ups in aanmerking komen

Het fonds richt zich op ondernemingen die al voorbij de eerste opstartfase zijn en grote bedragen nodig hebben om verder te groeien. Genoemde technologiegebieden zijn kunstmatige intelligentie, quantumtechnologie, halfgeleiders, energie, ruimtevaart en medische technologie. Ook biotechnologie, robotica, geavanceerde materialen en landbouwtechnologie vallen binnen het brede strategische profiel. EQT werkt de specifieke investeringsstrategie en sectorfocus uit binnen de richtlijnen van het fonds.

Bedrijven moeten gevestigd zijn in een EU-lidstaat of in een land dat voor het relevante deel bij Horizon Europe is aangesloten, of van plan zijn zich daar te vestigen. Die geografische voorwaarde, de groeifase en het technologiegebied bepalen welke ondernemingen in beeld kunnen komen. Ze zijn geen toezegging van financiering: EQT beoordeelt ook of de onderneming en de voorgenomen investering commercieel passen bij de fondsstrategie. Een klein bedrijf dat een bescheiden eerste ronde zoekt, valt daardoor minder vanzelfsprekend binnen het profiel.

De eerste investeringen tonen de selectie in de praktijk

Het fonds had al bedrijven geselecteerd toen ABP zijn bijdrage bekendmaakte. Dealroom meldde op 24 september zes investeringen sinds augustus: in het Finse satellietbedrijf ICEYE, de Zweedse softwaremaker Lovable, het Franse AI-bedrijf Mistral AI, de Franse ruimtevaartonderneming The Exploration Company, het Zweedse zorgtechnologiebedrijf Tandem Health en het Nederlandse chiptechnologiebedrijf EUCLYD. De spreiding over landen en technologieën laat zien dat deelname van ABP geen afzonderlijke route voor Nederlandse bedrijven schept.

Die bestaande investeringen zijn fondstransacties, geen rechtstreeks door ABP gekozen beleggingen. Bovendien maakt een nieuwe toezegging aan een fonds niet zichtbaar welke latere betaling aan welke onderneming wordt gekoppeld. Voor groeibedrijven telt daarom wat EQT hierna selecteert en hoeveel kapitaal het fonds daadwerkelijk aantrekt. De volgende investeringsbesluiten zullen laten zien welke technologieën en ondernemingen binnen de brede opdracht uiteindelijk voorrang krijgen.