47% kvenna í tækni hafa orðið fyrir mismunun — ánægjan felur brottfall

ISACA birti niðurstöður vinnustaðakönnunar 13. október 2026: 47% kvenna í tæknistörfum sögðust hafa orðið fyrir kynjamismunun, samanborið við 42% árið 2024. Könnunin byggir á svörum 1.025 einstaklinga í tæknistörfum víðs vegar um heiminn sem bárust frá 17. júlí til 3. ágúst 2026. Hún lýsir reynslu þátttakenda, en gefur ekki sérstaka niðurstöðu um íslenskan vinnumarkað.

Í umfjöllun IT Pro um könnunina kemur fram að 76% svarenda séu ánægð í núverandi starfi, þótt 73% myndu íhuga annan vinnuveitanda á næstu tveimur árum eða útiloka ekki slíkan flutning; Julia Hermann orðaði áhættuna við að byrja hjá nýjum vinnuveitanda svo: „If you're the last to come, you're the first to go on the next layoffs.“ Síðari talan nær einnig til fólks sem hefur ekki ákveðið að fara. Hún sýnir því mögulega hreyfingu á vinnumarkaði, ekki brottfall sem þegar hefur orðið.

Konur meta menningu og framtíð starfsins verr

Heildaránægjan hylur skýran kynjamun í afmörkuðum þáttum vinnunnar. Í kynjaskiptum niðurstöðum DigitalShield eru 52% kvenna ánægð með vinnustaðamenninguna á móti 65% karla, 59% á móti 69% með starfsöryggi og 67% á móti 73% með starfsþróun. Þessar spurningar snúast um aðstæður sem geta ráðið því hvort fólk sér sér framtíð hjá vinnuveitanda sínum, jafnvel þótt það kunni vel við núverandi verkefni.

Munurinn birtist líka í áhrifum á ákvarðanir. Af konum töldu 53% sig hafa nægilegt svigrúm til að leggja sitt af mörkum við stefnu fyrirtækisins, en 66% karla. Þegar spurt var um starfsmannaákvarðanir voru hlutföllin 48% og 59%; við innkaupaákvarðanir 32% og 52%. Starfsheiti segir því lítið eitt og sér um það hvort fólk fái að móta ákvarðanir sem hafa áhrif á starf þess.

Óskýr leið til framgangs var algengasta hindrunin sem svarendur nefndu í starfsþróun. Hana nefndu 41% kvenna og 33% karla, en 34% svarenda í heild. Munurinn gefur skýrari mynd af mögulegri varðveisluáhættu en almenn ánægjutala: starfsmaður getur verið ánægður með verkefnin í dag en talið möguleika sína til framgangs takmarkaða. Könnunin sýnir þó ekki að hver og ein kona sem nefnir hindrunina hyggist segja upp.

Álagið lendir þyngra á konum

Starfsánægja útilokar ekki streitu eða kulnun. Alls sögðust 59% svarenda hafa upplifað vinnutengda streitu eða kulnun; hlutfallið var 64% meðal kvenna og 57% meðal karla. Mikill verkefnaþungi var oftast nefndur sem ástæða álagsins, af 48% svarenda, en 43% nefndu skort á úrræðum og 42% skort á stuðningi stjórnenda. Þetta eru svör um upplifað álag og ástæður þess, ekki mæling á vinnufjarvistum.

Aðeins 25% svarenda sögðu að vinnuveitandi þeirra byði sérstaka daga vegna andlegrar heilsu. Slíkt úrræði getur skipt máli, en það breytir ekki sjálfkrafa verkefnamagni, mannafla eða stjórnun, sem svarendur nefndu þegar þeir lýstu álaginu. Jákvætt svar við spurningu um starfsánægju getur því farið saman við mikla þreytu hjá sama hópi. Birtu niðurstöðurnar segja hins vegar ekki nákvæmlega hversu margir upplifðu bæði kynjamismunun og kulnun.

Af hverju ánægt fólk heldur samt dyrunum opnum

Áhugi á öðrum vinnuveitanda segir ekki einn og sér til um hvenær starfsfólk fer. Þeir sem höfðu skipt um starf á síðustu tveimur árum nefndu helst betri möguleika á starfsþróun, 29%, hærri laun, 28%, og áhugaverðari verkefni, 23%. Þetta eru ástæður fólks sem hafði þegar skipt, en ekki spá um ferðir allra sem nú segjast vera opnir fyrir breytingu. Samhliða töldu 75% svarenda að erfiðleikar við að halda í hæft starfsfólk væru töluvert eða miðlungs áhyggjuefni hjá fyrirtæki sínu.

Hugtakinu „job hugging“ var beitt um fólk sem heldur fast í starf sitt þótt það sjái ástæður til að fara. Uppsagnir í öðrum atvinnugreinum, staðnandi laun og áhætta reynslutíma hjá nýjum vinnuveitanda geta skýrt slíka tregðu. Fólk getur því verið opið fyrir betri kostum án þess að færa sig strax. Könnunin mælir ekki sérstaklega hve margir sitja kyrrir vegna ótta við uppsagnir.

Gervigreind getur aukið þrýsting á þá sem halda utan um innri kerfi. Hjá netöryggisfyrirtækinu Giesecke+Devrient hefur umsjón og öryggi kerfa sem styðja gervigreindarlíkön bæst við dagleg verkefni teymis Hermann. Þetta er lýsing á reynslu tiltekins teymis; könnunin skiptir ekki álagi svarenda niður eftir því hvort ný gervigreindarverkefni ollu því. Dæmið sýnir hvernig verkefni geta breyst áður en starfsheiti eða mannafli breytast með þeim.

Mælikvarðarnir sem afhjúpa varðveisluáhættu

Tölurnar benda til þess að ánægju, áhrifavaldi, álagi og áformum um starfaskipti þurfi að halda aðgreindum. Sá sem svarar jákvætt um núverandi starf getur samt séð lokaða leið til framgangs, fundið fyrir of miklu álagi eða viljað skoða annað starf þegar færi gefst. Meðaltal allra svarenda getur jafnframt hulið að konur meta vinnustaðamenningu, starfsöryggi og áhrif sín á ákvarðanir verr en karlar.

Spurningar sem geta leitt þann mun í ljós hjá tilteknum vinnuveitanda eru skýrar: Er fólk ánægt með verkefnin en síður með menningu eða starfsöryggi? Sér það raunhæfa leið til framgangs og fær það að hafa áhrif á ákvarðanir? Er vinnuálag í samræmi við þau úrræði sem standa til boða? Myndi það íhuga annan vinnuveitanda, eða vill það aðeins ekki útiloka þann möguleika? Svör við þessu þurfa gögn frá vinnustaðnum sjálfum, því alþjóðlega úrtakið sýnir ekki hvort sama mynstur eigi við á Íslandi.

Lestu einnig:

• Ghost eða Substack: 10% þóknunin getur orðið dýrari en fast gjald
• HubSpot eða Pipedrive: ókeypis byrjun getur orðið dýrari við fyrsta vaxtarskref
• NRR yfir 100% getur falið brottfall — brjóttu tekjurnar niður