Հայաստանն ու UNDP-ն ԱԲ հմտությունների ուսուցումը դարձնում են ազգային ծրագիր

2026 թվականի հոկտեմբերի 9-ին ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության և արհեստական բանականության նախարարությունն ու ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագիրը (ՄԱԶԾ, UNDP) ստորագրել են համագործակցության հուշագիր։ Այն ԱԲ գրագիտության ուսուցումը կապում է ազգային ռազմավարության, գրագիտության քաղաքականության և ամբողջ երկրում տեխնոլոգիաների կիրառման ծրագրերի հետ։ Նախարար Դավիթ Թադևոսյանն ու Հայաստանում ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչ Նաթիա Նացվլիշվիլին փաստաթուղթը ստորագրել են նախարարությունում. մոտակա նախատեսված հրապարակային հանգրվանը նոյեմբերյան AI Days 2026 միջոցառումն է։

Արդեն գործող «Մասսայական ուսուցումը» նոր հուշագրի կրթական հենարաններից է։ Նացվլիշվիլին «Արմենպրեսի» լուսաբանած ելույթում հայտնել է, որ խոցելի խմբերից մոտ 4000 մարդ արդեն մասնակցել է թվային, մասնավորապես ԱԲ հմտությունների վերապատրաստումների, և ընդգծել. «Չափազանց կարևոր է անել ամեն ինչ, որպեսզի որևէ մեկը դուրս չմնա այս նախաձեռնությունների շրջանակից»։ Այդ թիվը վերաբերում է արդեն անցած վերապատրաստումներին և չի ներկայացվում որպես նոր հուշագրով բացվող տեղերի քանակ։

Ինչ է փոխում հուշագիրը ուսուցման համար

Կողմերի համաձայնությունը ԱԲ ուսուցումը դնում է ազգային քաղաքականության մշակման և գործնական կրթական ծրագրերի ընդհանուր շրջանակում։ Այն նախատեսում է Հայաստանի ԱԲ ազգային ռազմավարության ու ԱԲ գրագիտության ազգային քաղաքականության հայեցակարգի մշակում, քննարկում և հնարավոր կիրարկում։ Հուշագրի ստորագրումը դեռ չի նշանակում, որ այդ փաստաթղթերն արդեն ընդունվել են կամ բոլոր բնակիչների համար գործարկվել է նույն ուսումնական ծրագիրը։ Գործող դասընթացները և նոր քաղաքականության մշակումը տարբեր փուլերում գտնվող աշխատանքներ են։

ՄԱԶԾ-ի և նախարարության համագործակցությունը տարածվում է նաև թվային ու ԱԲ տեխնոլոգիաների ներդրմանը նպաստող գործնական ծրագրերի, տեխնոլոգիաների փոխանցման և նորարարական էկոհամակարգի զարգացման վրա։ Հանրային մարմինների ներգրավումը նախատեսված է ոլորտային քաղաքականության մշակման և իրականացման համար։ Ուսուցման տեսանկյունից այս շրջանակը կապում է քաղաքացիների կարողությունները, ԱԲ-ի պատասխանատու ու անվտանգ կիրառումը և պետական որոշումները։ Տարբեր խմբերի համար դասերի բովանդակությունն ու հասանելիության պայմանները, սակայն, սահմանվում են կոնկրետ կրթական ծրագրերում։

Որ կրթական հիմքն արդեն գործում է

«Մասսայական ուսուցումը» սկսվել էր մինչ նոր հուշագիրը, իսկ այս տարի իրականացվում է նախարարության և ՄԱԶԾ-ի համագործակցությամբ՝ NEST՝ «Հմտությունների և տեխնոլոգիաների ազգային էկոհամակարգ» նախաձեռնության ներքո։ Նախարար Դավիթ Թադևոսյանը կարևորել է զանգվածային կրթությունը հատկապես այն համայնքներում, որտեղ թվային հմտությունների զարգացումը վճռորոշ է։ Ուղղությունները թվային և ԱԲ գրագիտությունն են, կիբեռանվտանգությունը և հաղորդակցման ու համագործակցության հմտությունները։ Այս համադրության մեջ ԱԲ-ի կիրառումը ընդհանուր թվային պատրաստվածության մաս է, այլ ոչ առանձին գործիքի ուսուցում։

Ներառականության նպատակը կապվում է զբաղունակության հետ. ծրագիրը նախատեսված է բնակչության տարբեր խմբերի համար՝ հաշվի առնելով նրանց ուսուցման կարիքները։ Այդ պատճառով ընդհանուր անվան տակ անցկացվող դասընթացները տարբերվում են լսարանով, վայրով ու ընդունելության կարգով։ Հուշագիրը երկարաժամկետ համագործակցության հիմք է, իսկ մասնակցի համար որոշիչը մնում է կոնկրետ դասընթացի հրապարակված պայմանը։ Այս տարբերությունը կարևոր է նաև արդեն վերապատրաստված մարդկանց թվի և ապագա մասնակցության հնարավորությունների միջև սահմանը հասկանալու համար։

Ում համար են դասերը և որտեղ են անցկացվում

Նախարարության դասընթացների հայտարարությունը ներկայացնում է առանձին վայրեր, շահառուների խմբեր, հայտերի հղումներ և յուրաքանչյուր կազմակերպության դիմելու վերջնաժամկետը։ Դիմել կարող էին ՀՀ քաղաքացիները՝ հաշվի առնելով բնակավայրը և տվյալ դասընթացի թիրախային խմբին համապատասխանությունը։ Նշված են 15–17 տարեկան ավագ դպրոցականներ, 18–29 տարեկան երիտասարդներ, 30–40 տարեկան կանայք և Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձինք։ Որոշ վայրերում դասերը նախատեսված էին նաև սոցիալական կամ ընտանեկան նպաստառուների, ինչպես նաև պետական ու համայնքային ծառայողների համար։

Աշխարհագրությունն ավելի կոնկրետ է, քան պարզապես «Երևան և մարզեր» ձևակերպումը։ Հայտարարության մեջ Վանաձորի և Գյումրու տեխնոլոգիական կենտրոնների կողքին կան Սիսիանի ու Ագարակի լաբորատորիաները, Եղեգնաձորի և Հրազդանի քոլեջները։ Այլ իրականացնողներ նշել են Գորիսը, Դիլիջանը, Գավառը, Մեղրին, Կապանը, Նոյեմբերյանը, Վարդենիսը, Ճամբարակը, Կողբը և Ալավերդին։ Այս ցանկը ցույց է տալիս, թե հրապարակված հայտափուլում որտեղ էին առաջարկվում դասերը. յուրաքանչյուր քաղաքում բոլոր խմբերի համար նույն ծրագիրը հասանելի չէր։

Ընդունելությունը նույնպես միասնական չէր. կազմակերպություններից յուրաքանչյուրն ուներ իր հայտը և օգոստոսյան վերջնաժամկետը։ Հրապարակված ժամկետներն արդեն անցել են, ուստի հին հայտերի առկայությունը չի նշանակում, որ հիմա գրանցումը բաց է։ Նոր հուշագիրը չի սահմանում նոր ընդունելության օր կամ հայտադիմում։ Հնարավոր մասնակցի համար հաջորդ օգտակար տեղեկությունը կլինի կոնկրետ վայրի, շահառու խմբի և նոր դիմելու ժամկետի համատեղ հրապարակումը։

Ինչ է նախատեսված առաջիկայում

Համագործակցության առաջին նախատեսված հանրային քայլը AI Days 2026-ն է, որի նպատակը ԱԲ-ի լայն, պատասխանատու և արդյունավետ կիրառման խթանումն է Հայաստանի տարբեր հատվածներում։ Այն կարող է ավելի լայն լսարանի ներկայացնել կրթական քաղաքականության ու հանրային ներգրավման ուղղությունները։ Միջոցառման անցկացումը նախատեսված է նոյեմբերին, սակայն հրապարակված հաղորդագրությունը չի տալիս օրերի ամբողջական ժամանակացույց, վայրերի ցանկ կամ գրանցման կարգ։ Դրա հայտարարությունը նաև դասընթացի նոր հայտափուլ չի բացում։

Նախարարության և ՄԱԶԾ-ի համար հաջորդ գործնական հանգրվանը կլինի, թե ինչպես ազգային շրջանակը կվերածվի նոր տեղային դասերի և հասանելի ընդունելության։ Նախորդ հայտափուլի քաղաքների ցանկը ցույց է տալիս մարզային տարածման հնարավորությունը, իսկ թիրախային խմբերի տարբերությունը՝ ինչու մասնակցության պայմանները պետք է հրապարակվեն առանձին։ Նոր դասերի հասցեները և վերջնաժամկետները կորոշեն, թե համաձայնագրի ներառականության նպատակը որ բնակիչների համար կդառնա մասնակցության իրական հնարավորություն։

Կարդացեք նաև:

• Coursera թե Udemy․ վկայականն ու մեկ հմտության արագ ուսուցումը տարբեր ընտրություններ են
• Lenovo-ում նպատակային ուսուցմամբ Copilot-ի ամենօրյա կիրառումը հասել է 91%-ի
• ԱԲ ուսուցումը բաժանեք ըստ դերերի․ մեկ ընդհանուր դասընթացը քիչ է