Հայաստանի ԱԲ ենթակառուցվածքը մեծանում է․ առաջին փուլի գինը՝ $150 մլն

Սեպտեմբերի 23-ի Armenpress-ի հրապարակմամբ՝ Գագարինում գործող Eleveight AI-ի առաջին փուլի ծրագիրը գնահատվում է մինչև $150 մլն և 5 ՄՎտ, կենտրոնում տեղակայված է 512 NVIDIA B300 GPU, իսկ Հրազդանում բացված Firebird-ի առաջին փուլն ունի 6144 B200 GPU և 15 ՄՎտ հզորություն։ Գագարինի առաջին փուլի ամբողջ ծրագրային հզորությունը, սակայն, դեռ գործարկված հզորությունը չէ։

Firebird-ի բացման մասին օգոստոսի 8-ի NVIDIA-ի հայտարարությունում նշված է նաև Հայաստանում մինչև 2027 թվականի վերջը ավելի քան 70 հազար Blackwell և Rubin GPU ու 300 ՄՎտ հզորություն տեղակայելու նպատակը․ վաղ հաճախորդների թվում հիշատակվում է Perplexity-ն։ Այդ ծրագիրը ցույց է տալիս միջազգային պատվերներ սպասարկելու հնարավորությունը։ Դրա իրականացումը կախված է նոր կապիտալից, էլեկտրական ենթակառուցվածքից և շարունակական պահանջարկից։

Երկու կենտրոնների ծավալը՝ նույն չափորոշիչներով

Գագարինի և Հրազդանի ծրագրերը համեմատելիս յուրաքանչյուր թվի կողքին պետք է տեսնել դրա փուլը։ Մեգավատը էլեկտրական հզորության չափն է, GPU-ների թիվը՝ սարքավորումների ծավալը, իսկ ներդրումը կարող է նշանակել արդեն ծախսված գումար կամ ապագա բյուջե։ Այդ տարբերությունները որոշում են՝ որքան հաշվարկային հզորություն կա հիմա և որքանն է դեռ կառուցվելու։

• Eleveight AI, Գագարին. Սեպտեմբերի 18-ի Real Asset Insight-ի տվյալներով՝ գործում էր սկզբնական 1,5 ՄՎտ հզորությունը՝ 512 B300 GPU-ով, և արդեն ներդրված էր $70 մլն. առաջին փուլը մինչև տարեվերջ նախատեսվում էր հասցնել 5 ՄՎտ-ի։ Eleveight AI-ի ծրագրում առաջին փուլի ներդրումը գնահատվում է մինչև $150 մլն, իսկ հաջորդ փուլը նախատեսում է ևս 35 ՄՎտ և ևս $2 մլրդ՝ ընդհանուր 40 ՄՎտ հզորության համար։ Ընկերությունն առաջարկում է ամպային և առանձնացված հաշվարկային հզորություն։
• Firebird AI, Հրազդան. Բացված առաջին փուլի հզորությունը 15 ՄՎտ է։ Սեպտեմբերի 23-ի ԱՌԿԱ-ի հրապարակմամբ՝ առաջին փուլը ներառում է 6144 B200 GPU՝ մոտ $500 մլն ներդրմամբ, իսկ համահիմնադիր Ալեքսանդր Եսայանը երկրորդ փուլի ներդրումը գնահատել է $7–8 մլրդ և ասել. «Երկրորդ փուլը նախատեսում է 45 հազար GPU»։ Նրա ներկայացրած երրորդ փուլը կավելացնի ևս 60 հազար GPU, երեք փուլերի ընդհանուր թիվը կգերազանցի 100 հազարը, իսկ երկրորդ փուլի գործարկումը նա նախատեսում է երկու տարվա ընթացքում։

Գագարինում գործարկված հզորությունն ու առաջին փուլի ամբողջ հզորությունը նույն նախագծի տարբեր վիճակներն են։ Հրազդանում էլ գործող առաջին փուլին չի կարելի վերագրել հաջորդ փուլերի GPU-ներն ու ներդրումային գնահատականը։ Ավելին, երկու կենտրոնների GPU-ները տարբեր մոդելներ են. դրանց քանակները կարելի է համադրել որպես սարքավորումների ծավալ, բայց ոչ որպես համարժեք հաշվարկային արտադրողականություն։

Կապիտալի պահանջը մեծանում է փուլերի հետ

Firebird-ի ղեկավարի սեպտեմբերյան գնահատականը վերաբերում է երկրորդ փուլին. այն արդեն կատարված ներդրում կամ գործող կենտրոնի արժեք չէ։ NVIDIA-ի ավելի վաղ հրապարակած թիրախը և Եսայանի ավելի ուշ ներկայացրած երեք փուլերի ծրագիրը նույն նախագծի տարբեր ժամանակներում նկարագրված ճանապարհային քարտեզներ են։ Դրանց GPU-ները իրար գումարելը ապագա ծավալը կրկնակի հաշվարկելու վտանգ ունի։

Eleveight AI-ի դեպքում արդեն ներդրված գումարը վերաբերում է Գագարինում սկսված աշխատանքին, մինչ առաջին փուլի ամբողջ բյուջեն վերաբերում է դրա ավարտին։ Հաջորդ ընդլայնման համար հայտարարված գումարը առանձին կապիտալային պահանջ է։ Երկու նախագծերի տնտեսական արդյունքն էլ կախված կլինի նրանից, թե նոր հզորության որ մասը կանցնի վճարովի օգտագործման. տեղակայված GPU-ն ինքնին եկամուտ չի ստեղծում։ Ֆինանսավորման, կառուցման և պատվերների տեմպերը միասին կորոշեն, թե հայտարարած փուլերից որքանն է գործարկվելու։

Էներգիան դառնում է ընդլայնման սահման

Երկու նախագծերի ամբողջական թիրախները միասին կազմում են 340 ՄՎտ նախագծված հզորություն, եթե հայտարարված փուլերը լիովին իրականացվեն։ Դա կենտրոնների այսօրվա էլեկտրասպառումը չէ։ Մեգավատը հզորության չափ է, մինչ տարեկան սպառվող էլեկտրաէներգիան կախված է սարքավորումների ծանրաբեռնվածությունից, հովացումից և աշխատանքի տևողությունից։ Ուստի միայն ծրագրային մեգավատներով հնարավոր չէ հաշվել ապագա տարեկան սպառումը։

Գագարինում գործող հզորությունից դեպի նախատեսված ծավալ անցումը պահանջում է նոր պրոցեսորների հետ նաև հուսալի միացում ցանցին, հոսանքի բաշխում, պահուստային սնուցում և ջերմության հեռացում։ Հրազդանում նույն պահանջներն ավելի մեծ մասշտաբ ունեն։ Բարձր բեռնվածքի պահին հովացման կամ սնուցման սահմանափակումը կարող է կրճատել հաճախորդին հասանելի հաշվարկային հզորությունը, նույնիսկ եթե GPU-ներն արդեն տեղադրված են։

Էլեկտրական ենթակառուցվածքի կառուցումը նաև կապիտալային ծախս է։ Սարքավորումների տեղակայումը և դրանց սպասարկման համար հասանելի էլեկտրական հզորությունը պետք է առաջ գնան համընթաց, որպեսզի նոր GPU-ները կարողանան աշխատել նախատեսված ծանրաբեռնվածքով։ Ընդլայնման իրական տեմպի համար որոշիչ կլինեն գործարկված միացումների ու կենտրոնների փաստացի բեռնվածության տվյալները։

Տեղական պահանջարկը որոշելու է տնտեսական արդյունքը

Հայաստանում տեղակայված կենտրոնները հայկական ընկերություններին և հետազոտական խմբերին կարող են տալ վարձակալվող հաշվարկային ռեսուրս, բայց ամբողջ ծրագրված հզորությունը ներքին պահանջարկ համարելու հիմք չկա։ Eleveight AI-ի ամպային և առանձնացված առաջարկները թույլ են տալիս պատվիրատուին օգտվել GPU-ներից՝ սեփական մեծ կենտրոն չկառուցելով։ Firebird-ի աշխատանքը Perplexity-ի հետ ցույց է տալիս, որ Հրազդանի հզորությունը նախատեսված է նաև միջազգային հաճախորդների համար։

Տեղական օգտագործման տնտեսական ազդեցությունը կախված է հասանելիությունից և վճարունակ պատվերներից։ Եթե հայկական կազմակերպությունները կարողանան վարձակալել հզորություն իրենց մոդելների ուսուցման կամ գործարկման համար, կենտրոնների շուրջ կարող է ձևավորվել հաշվարկային ծառայությունների շուկա։ Միջազգային պատվերները կարող են լրացնել ներքին պահանջարկը և օգնել ծածկել մեծ կենտրոնների հաստատուն ծախսերը, սակայն հրապարակված տեղեկությունը չի ցույց տալիս, թե հզորության որ մասն է արդեն պատվիրված հայկական հաճախորդների կողմից։

Հաջորդ կարևոր տվյալները կլինեն Գագարինի առաջին փուլի և Firebird-ի երկրորդ փուլի փաստացի գործարկման ծավալները։ Դրանք թույլ կտան հայտարարված ներդրումների ու GPU-ների թվերի կողքին տեսնել հասանելի էլեկտրական հզորությունը, վճարովի օգտագործումը և հայկական պատվիրատուների բաժինը։

Կարդացեք նաև:

• Progress-ը $400 մլն-ով վերցրեց Domo-ի բիզնեսը, բայց ոչ ամբողջ ընկերությունը
• Ando-ն $20 մլն է ներգրավել․ ԱԲ գործակալը դառնում է թիմային չաթի անդամ