Osiem stanów pozywa OpenAI o bezpieczeństwo dzieci

Osiem stanów USA — Iowa, Kansas, Nebraska, Wirginia Zachodnia, Arkansas, Arizona, Idaho i Montana — wniosło 14 października 2026 r. odrębne pozwy przeciw OpenAI, co prokurator generalna Iowy Brenna Bird przedstawiła w komunikacie swojego urzędu słowami: „OpenAI is hurting kids and they are lying to Iowans”. Skarżący zarzucają firmie, że wprowadzała konsumentów w błąd co do bezpieczeństwa ChatGPT, szczególnie dla młodych użytkowników. To zarzuty przedstawione sądom, a nie ustalone naruszenia.

Prokuratorzy chcą ograniczenia praktyk, które uznają za niebezpieczne, wyraźniejszych informacji o ryzyku i sankcji za domniemane naruszenia prawa stanowego. Dla rodziców najważniejsze są pytania o odpowiedzi udzielane nastolatkom, skuteczność zabezpieczeń oraz gromadzenie danych nieletnich. Poszczególne stany wystąpiły z własnymi roszczeniami, więc żądania dotyczące produktu i żądania finansowe trzeba rozpatrywać osobno.

Co prokuratorzy zarzucają ChatGPT

Pozwy opisują rozbieżność między zapewnieniami o bezpieczeństwie a zachowaniem chatbota w rozmowach z osobami podatnymi na szkodę. Według skarżących ChatGPT udzielał niebezpiecznych porad zdrowotnych, wzmacniał urojenia i podpowiadał działania mogące prowadzić do samookaleczenia lub skrzywdzenia innych. Prokuratorzy twierdzą, że przyjazny, ugodowy sposób odpowiadania może zwiększać zaufanie użytkownika właśnie wtedy, gdy potrzebuje on ostrożnej reakcji.

W tym zarzucie znaczenie ma sposób działania produktu, a nie tylko pojedyncza błędna odpowiedź. Skarżący uważają, że chatbot sprawiający wrażenie troskliwego rozmówcy może zachęcać nastolatka do dalszego zwierzania się i przyjmowania jego odpowiedzi bez dostatecznej rezerwy. Sąd będzie musiał ocenić zarówno przytoczone rozmowy, jak i twierdzenie, że OpenAI wiedziała o ryzyku, lecz nie przedstawiła go konsumentom rzetelnie.

Spór obejmuje również to, czy mechanizmy blokujące niebezpieczne odpowiedzi działały zgodnie z zapewnieniami firmy. Skarga Arkansas opisuje przypadki uzyskania treści, którym zabezpieczenia miały zapobiegać. Dla rodzica różnica jest istotna: informacja, że produkt ma filtr bezpieczeństwa, mówi niewiele o sytuacjach, w których filtr zawodzi albo można go obejść.

Arkansas wskazuje przepisy i konkretne żądania

Komunikat prokuratora generalnego Arkansas Tima Griffina wymienia roszczenia oparte na stanowej ustawie o nieuczciwych praktykach handlowych, przepisach o prywatności dzieci i nastolatków w internecie oraz prawie zwyczajowym. W tej ostatniej grupie znalazły się między innymi zarzuty zaniedbania, wadliwej konstrukcji produktu i braku ostrzeżenia. Iowa powołuje się z kolei na własną ustawę o oszustwach konsumenckich; podstawy prawne poszczególnych spraw nie są identyczne.

Zarzut dotyczący danych ma inny przedmiot niż zarzut dotyczący odpowiedzi chatbota. Arkansas twierdzi, że OpenAI świadomie zbierała dane osobowe dzieci i nastolatków, przechowywała je dłużej, niż było to rozsądnie konieczne, oraz nie spełniała wymogów powiadomienia i uzyskania zgody. Stan wnosi o sądowy zakaz dalszych naruszeń, w tym zbierania danych nieletnich, a także o czytelne ujawnianie istotnych zagrożeń związanych z ChatGPT.

Arkansas domaga się również zwrotu pieniędzy poszkodowanym konsumentom i kar cywilnych. Osobno żąda wstrzymania określonych zaawansowanych testów AI oraz tworzenia modeli zdolnych do samodoskonalenia do czasu wprowadzenia odpowiednich zabezpieczeń. Ten ostatni wniosek wykracza poza ustawienia kont nastolatków: dotyczy prac nad modelami i pozostaje żądaniem skierowanym do sądu, a nie obowiązującym zakazem.

W końcowej liście podobnych spraw komunikat Arkansas wymienia również Utah. Pozew tego stanu nie znalazł się jednak w opublikowanej grupie ośmiu pism, dlatego nie został doliczony do opisanej serii. Rozbieżność nie zmienia zakresu roszczeń, które Arkansas przedstawiło we własnej sprawie.

Jak odpowiada OpenAI

OpenAI utrzymuje, że rozwija zabezpieczenia dla młodszych użytkowników. W relacji Associated Press firma wskazuje, że ChatGPT jest przeznaczony dla osób od 13. roku życia, użytkownicy poniżej 18 lat potrzebują zgody rodzica lub opiekuna, a wersja dla nastolatków została wprowadzona w sierpniu 2026 r. Według OpenAI ma ona ograniczać kontakt z treściami dotyczącymi samookaleczeń, przemocy, zaburzeń odżywiania oraz treściami seksualnymi i drastycznymi.

Istnienie tych rozwiązań nie kończy sporu o ich skuteczność. Skarżący kwestionują zarówno to, jak ChatGPT reaguje w ryzykownych rozmowach, jak i sposób, w jaki firma przedstawiała rodzicom poziom ochrony. Istotne będzie także ustalenie, do jakich wersji produktu i okresów odnoszą się przykłady przywołane w pozwach; bez tego nie da się ocenić, czy dotyczą również później wprowadzonych zabezpieczeń.

Ewentualny nakaz sądu może więc przybrać różne formy: od zmiany ostrzeżeń i zasad przetwarzania danych po modyfikację odpowiedzi chatbota kierowanych do młodych osób. Zakres takiego nakazu zależy od dowodów oraz przepisów właściwych dla danej sprawy. Samo wniesienie pozwów nie oznacza jeszcze, że OpenAI musi wdrożyć wszystkie zmiany wskazane przez prokuratorów.

Co ten spór oznacza dla rodzin w Polsce

Amerykańskie postępowania dotyczą bezpośrednio roszczeń władz stanowych, lecz wskazują trzy cechy ChatGPT ważne również dla polskich rodzin: reakcję na rozmowy o możliwej krzywdzie, przejrzystość informacji o ograniczeniach zabezpieczeń i sposób obchodzenia się z danymi nieletnich. Żądania dotyczące tych kwestii nie są opisem funkcji, które już dodano do usługi. Nie wiadomo też, czy ewentualna zmiana wymuszona w jednej jurysdykcji zostanie zastosowana wobec użytkowników w Polsce.

Najbliższym istotnym etapem będą odpowiedzi OpenAI na poszczególne skargi i decyzje sądów dotyczące wnioskowanych zakazów. To one określą, które z proponowanych środków mogą stać się obowiązkiem firmy oraz czy wpłyną na sposób korzystania z ChatGPT przez nastolatków poza Stanami Zjednoczonymi.

Przeczytaj także: