Factoring bij late klanten, lening voor investering

Wacht je op betaling voor werk dat al is geleverd, dan kan factoring geld uit een openstaande factuur eerder beschikbaar maken. Heb je geld nodig voor een bedrijfsmiddel dat pas later opbrengsten oplevert, dan past doorgaans een zakelijke lening beter. Het Ondernemersplein beschrijft zowel de vervroegde uitbetaling van facturen als de terugbetaling van een lening met rente.

Het beslissende verschil zit in de kasstroom: factoring vervroegt een verwachte klantbetaling, terwijl een lening geld toevoegt dat je volgens een aflossingsschema terugbetaalt. Een lage rente helpt weinig als de eerste aflossing verschuldigd is voordat de klant betaalt. Omgekeerd kunnen kosten per factuur flink oplopen wanneer je elke maand opnieuw factoring gebruikt.

Geld uit een factuur of geld voor een aankoop

Voor factoring moet er een vordering zijn die de financier wil accepteren. Volgens de KVK-uitleg over factoring kun je openstaande facturen verkopen of verpanden en keert de factor doorgaans meteen een groot deel uit. Bij verkoop van losse facturen betaal je vaak per factuur; bij verpanding van een debiteurenportefeuille kan de financiering juist de vorm van krediet aannemen. De precieze kosten en de keuzevrijheid over facturen hangen dus af van de overeenkomst.

Een zakelijke lening begint bij een andere behoefte. De KVK-uitleg over zakelijke leningen noemt een eenmalige investering, zoals een machine of bedrijfswagen, als gebruikelijk doel: je krijgt het leenbedrag in één keer en betaalt het met rente in termijnen terug. Geld dat je bij een gewone zakelijke lening hebt afgelost, kun je niet opnieuw opnemen. De financier kan bovendien zekerheid vragen, bijvoorbeeld op voorraad of inventaris.

Dat zijn gebruikelijke toepassingen, geen verplichte bestemmingen. Een onderneming kan geld uit bestaande facturen aan een aankoop besteden. Dan moet zij wel nagaan of de vervroegde klantbetaling later nog nodig is voor lonen, leveranciers of andere uitgaven. Een lening kan eveneens een betaalvertraging overbruggen, mits de aflossingen betaalbaar blijven tot de klant daadwerkelijk betaalt.

Dezelfde kas, een ander tekort

Neem twee verder vergelijkbare bedrijven met elk € 2.000 vrij geld en een uitgave van € 8.000 vandaag. Alle bedragen en voorwaarden hieronder zijn voorwaardelijke rekenaannames, geen offertes of gebruikelijke tarieven. Het verschil is uitsluitend waarvoor het geld nodig is.

Bedrijf A heeft het werk al gedaan. Het heeft een onbetwiste factuur van € 10.000 verstuurd die de klant over zestig dagen betaalt. De uitgave van € 8.000 betreft kosten voor dat werk. Als een factor nu 90% voorschiet, loopt de kas van € 2.000 via € 11.000 na het voorschot naar € 3.000 na de uitgave. Bij een vergoeding van 2% van de factuur ontvangt A na betaling door de klant nog € 800: het ingehouden restant van € 1.000 min € 200 kosten.
Bedrijf B wil nieuwe capaciteit kopen. De uitgave van € 8.000 is een bedrijfswagen voor toekomstige opdrachten; voor die opdrachten is nog geen factuur verstuurd. Een lening van € 8.000 brengt de kas eerst van € 2.000 naar € 10.000 en na aankoop terug naar € 2.000. B moet later rente en aflossing betalen, ook als de wagen minder snel nieuwe omzet oplevert dan verwacht.

Bij A is er een aanwijsbare klantbetaling die de financiering draagt. Bij B moet de investering toekomstige inkomsten helpen voortbrengen. Heeft B daarnaast wel andere openstaande facturen, dan kan het die mogelijk vervroegen voor de aankoop. Dat verschuift echter de ontvangst van die facturen naar vandaag; het schept geen extra omzet voor de maanden erna.

Wanneer worden factorkosten zwaarder?

De prijsvergelijking verandert zodra een tijdelijk tekort telkens terugkomt. Stel dat een bedrijf iedere maand een onbetwiste factuur van € 10.000 verstuurt, klanten na twee maanden betalen en de factor direct 90% voorschiet voor 2% van het factuurbedrag. Bij twaalf gefactoriseerde facturen kost dat € 200 per factuur, samen € 2.400. Elke nieuwe factuur maakt in dit voorbeeld opnieuw € 9.000 beschikbaar; na betaling door de klant volgt per factuur nog € 800.

Neem als alternatief een lening van € 18.000 tegen een aangenomen jaarrente van 8%, met iedere maand € 1.500 aflossing, rente over de resterende schuld en geen andere kosten. De rente over twaalf maanden is dan € 780. Dat is minder dan € 2.400, maar de eerste maandbetaling bestaat uit € 1.500 aflossing en € 120 rente. Als het bedrijf zonder andere kasmiddelen aan het begin van twee opeenvolgende maanden telkens € 9.000 moet uitgeven, resteert na de eerste uitgave en die eerste maandbetaling slechts € 7.380 voor de tweede uitgave. Het tekort van € 1.620 ontstaat voordat de eerste klant na twee maanden betaalt.

De berekening vergelijkt bewust twee verschillende kasstromen: terugkerende vervroeging van facturen tegenover een lening die vanaf het begin afloopt. Zij bewijst geen algemeen prijsvoordeel voor een van beide producten. Een langere looptijd, een andere aflossingsvorm, afsluitkosten, een lager voorschot of extra factorkosten veranderen de uitkomst. Vergelijk daarom zowel de totale vergoeding als het laagste kassaldo in de maanden vóór de klantbetalingen.

Wanbetaling en klantcontact

Een voorschot betekent niet automatisch dat het risico van wanbetaling is overgedragen. Bij factoring met regres blijft de ondernemer verantwoordelijk als de klant niet betaalt, zoals Finaforte over regres toelicht. Vraag wat er dan met het voorschot gebeurt. Leg ook vast wie een verlies draagt wanneer een factuur wordt betwist of later met een creditnota wordt gecorrigeerd.

Ook de manier waarop de factor met de klant omgaat, verschilt per vorm. De Knab-uitleg over factoring beschrijft dat de factor soms het debiteurenbeheer overneemt en dat klanten bij veel vormen aan de factor betalen. Dat kan herinneringen uit handen nemen, maar verandert ook wie de klant over betaling benadert. Een betwiste factuur kan bovendien buiten de voorwaarden vallen. Bij een lening blijft de inning van klantfacturen in beginsel bij het bedrijf zelf, terwijl de financier terugbetaling van de onderneming verwacht.

Vijf voorwaarden die de keuze bepalen

Een bruikbare vergelijking legt de offerte naast de verwachte ontvangsten en uitgaven per maand. Deze punten laten zien welke kosten, verplichtingen en contacten daadwerkelijk verschuiven:

Regres: moet je het voorschot terugbetalen als de klant niet betaalt? Vraag afzonderlijk wat geldt bij wanbetaling, betwisting en een creditnota.
Debiteurenbeheer: wie bewaakt de betalingstermijn, verstuurt herinneringen en behandelt vragen van de klant over de factuur?
Looptijd: kun je één factuur aanbieden of geldt een contract voor de hele portefeuille? Wanneer beginnen bij een lening de aflossingen, en passen die bij de verwachte opbrengsten?
Totale kosten: tel bij factoring alle vergoedingen over de facturen die je werkelijk wilt vervroegen. Tel bij de lening rente en eventuele afsluit- of beheerkosten mee, naast de aflossingen die je kas belasten.
Klantrelatie: weet de klant aan wie betaald moet worden, en blijft duidelijk wie aanspreekpunt is bij vragen over levering of een klacht?

Voor een terugkerend tekort door laat betaalde, al verstuurde facturen is vooral de prijs van telkens vervroegen relevant. Voor een bedrijfsmiddel telt of de opbrengsten tijdens de afgesproken looptijd voldoende ruimte laten voor rente en aflossing.