Obligatie-ETF met einddatum of doorlopend: kredietrisico blijft

Voor geld dat in een bepaald jaar beschikbaar moet zijn, sluit een obligatie-ETF met einddatum doorgaans beter aan dan een doorlopende obligatie-ETF. De obligaties lopen naar het beoogde jaar af en het fonds wordt daarna beëindigd. Een doorlopende ETF vervangt aflopende obligaties en houdt zo ook na dat jaar een portefeuille met rentegevoeligheid aan.

Die aansluiting op uw beleggingshorizon zegt niets toe over het bedrag dat u terugkrijgt. Bedrijven kunnen rente of hoofdsom niet betalen, terwijl rentebewegingen en een verslechterende kredietwaardigheid de koers onderweg beïnvloeden. Wie vóór de einddatum verkoopt, krijgt de dan geldende beursprijs voor zijn ETF-aandelen.

Wat de einddatum vastlegt

Een einddatum legt de afwikkeling van het fonds vast, niet de aankoopprijs van iedere belegger. Bij een afzonderlijke obligatie is de nominale aflossing afhankelijk van één uitgevende instelling. Een ETF bundelt leningen van meerdere bedrijven; voor de houder van ETF-aandelen tellen de gezamenlijke betalingen, ontvangen uitkeringen, kosten en de prijs waartegen hij is ingestapt.

De iShares iBonds Dec 2028 Term € Corp UCITS ETF belegt in eurobedrijfsobligaties die in 2028 vervallen en koopt de op 31 december 2028 resterende fondsaandelen op 1 januari 2029 terug; opbrengsten van vervallende obligaties worden in het laatste fondsjaar tot de afwikkeling in staatsobligaties aangehouden. Het rendement van die tijdelijke beleggingen telt mee voor de uiteindelijke opbrengst. Ook als alle geplande aflossingen plaatsvinden, hoeft die opbrengst niet gelijk te zijn aan wat een belegger voor zijn ETF-aandelen betaalde.

Twee eurobedrijfsobligatie-ETF’s naast elkaar

De aflopende iShares iBonds-ETF heeft minder posities en een kortere gemeten duration dan de doorlopende iShares Core € Corp Bond ETF.

De twee iShares-fondsen beleggen in dezelfde brede categorie, maar bouwen hun portefeuille voor een ander doel op. De productgegevens van BlackRock vermelden voor de aflopende ETF op 8 oktober 2026 393 posities en een effectieve duration van 1,66 jaar; de lopende kosten bedragen 0,12% en de uitkerende aandelenklasse betaalt per kwartaal uit. Duration is een maat voor de gevoeligheid van de obligatieportefeuille voor rentebewegingen, geen voorspelling van de terugbetaling.

De factsheet van iShares Core € Corp Bond noemt 4.168 posities, een effectieve duration van 4,41 jaar, 0,09% lopende kosten en halfjaarlijkse uitkeringen; zij betreft augustus 2026, met de overige gegevens per 7 september 2026. De peildata verschillen dus. Bovendien volgt het aflopende fonds een index met een geselecteerd eindjaar en het doorlopende fonds een bredere index voor eurobedrijfsobligaties: het verschil in duration is niet uitsluitend een gevolg van wel of geen einddatum.

Meer posities betekenen ook niet automatisch een evenredig betere spreiding van het kredietrisico. Eén bedrijf kan meerdere obligaties hebben uitgegeven, en sectoren kunnen tegelijk onder druk komen. Voor het resultaat van een uitkerende aandelenklasse tellen zowel de tussentijdse betalingen als de waarde bij verkoop of afwikkeling mee; alleen de koers van beide fondsen vergelijken laat een deel van de opbrengst weg.

Hoe de portefeuille naar het eindjaar beweegt

Bij de iShares iBonds-ETF komen in het eindjaar aflossingen van bedrijfsobligaties vrij en verschuift de portefeuille tijdelijk naar staatsobligaties.

Testaankoop Invest beschrijft hoe een fonds met eindvervaldag vrijkomende aflossingen naar zeer kortlopende beleggingen verplaatst, terwijl een klassiek obligatiefonds obligaties blijft kopen en verkopen. Daardoor neemt de resterende looptijd van het aflopende fonds doorgaans af. De precieze bestemming van aflossingen verschilt per fonds; bij de genoemde iShares iBonds-ETF gaat het in het laatste fondsjaar om staatsobligaties.

Vóór het eindjaar: de portefeuille bestaat vooral uit bedrijfsobligaties met een resterende looptijd. Renteveranderingen en nieuws over de kredietwaardigheid van emittenten beïnvloeden hun marktwaarde.
Tijdens het eindjaar: obligaties worden op verschillende momenten afgelost. De opbrengsten worden voor de resterende korte periode opnieuw belegd, zodat ook het rendement van die tijdelijke beleggingen gaat meetellen.
Bij afwikkeling: de resterende waarde komt via de terugkoop van fondsaandelen vrij. Eerder ontvangen uitkeringen horen bij het totale beleggingsresultaat, maar maken die terugkoopwaarde niet vooraf zeker.

De portefeuille staat onderweg niet volledig stil. Nieuwe beleggers en uitstappers kunnen aankopen of verkopen van obligaties meebrengen, en aflossingen veranderen de samenstelling in het eindjaar. Het gemiddelde rendement van de obligaties op een peildatum is daardoor geen persoonlijke vaste rente: de eigen aankoopkoers en de herbelegging van vrijkomende bedragen bepalen mede wat een belegger uiteindelijk ontvangt.

Waarom verkoop vóór afloop verlies kan opleveren

Stijgt de marktrente nadat iemand ETF-aandelen heeft gekocht, dan worden bestaande obligaties met een lagere coupon doorgaans minder waard. Een verslechterende kredietwaardigheid kan hun koers eveneens drukken. Een korter wordende duration beperkt geleidelijk de gevoeligheid voor nieuwe rentebewegingen, maar draait een eerder koersverlies niet vanzelf terug.

Daar komt de beursprijs bij. ETF-aandelen kunnen volgens de productinformatie tegen een prijs worden verhandeld die afwijkt van de intrinsieke fondswaarde. De uitleg van justETF over de bied-laatspread maakt duidelijk dat de koopprijs en verkoopprijs ook onderling verschillen; die spread vormt een handelskostenpost naast eventuele kosten van de broker. Vooral bij een korte resterende beleggingsperiode kunnen zulke kosten zwaar wegen op de opbrengst die nog te behalen is.

Wie wel tot de afwikkeling aanhoudt, vermijdt een gedwongen verkoop tegen een tussentijdse beurskoers, maar houdt kredietrisico. Als een onderneming niet betaalt, komt er minder geld in het fonds binnen. Spreiding kan de invloed van één wanbetaling beperken; zij verandert een portefeuille van bedrijfsobligaties niet in een gegarandeerde terugbetaling van de inleg.

Welke keuze past bij een vast beleggingsjaar?

Een ETF met einddatum is vooral passend wanneer het afwikkelingsjaar aansluit op het moment waarop het geld nodig is. Dan bewegen de resterende looptijd en doorgaans ook de rentegevoeligheid van de portefeuille naar dat moment toe. Is het geld eerder nodig, dan blijft verkoop tegen de actuele beursprijs noodzakelijk; ligt het benodigde jaar later, dan moet de opbrengst na afwikkeling opnieuw worden belegd tegen de rente die op dat moment geldt.

Een doorlopende ETF past beter bij wie zonder vooraf gekozen eindjaar in bedrijfsobligaties belegd wil blijven. Nieuwe obligaties houden de portefeuille draaiend, zodat de belegger niet automatisch naar een afwikkeling toewerkt. Voor beide keuzes blijven de kredietkwaliteit van de obligaties, de kosten en de ontvangen uitkeringen bepalend voor het resultaat.