EU heropent AI-auteursrecht: reageren kan nog tot 3 november

De Europese Commissie opende op 29 september 2026 een gerichte raadpleging over auteursrecht en technologie, die tot 3 november 2026 loopt. Makers, AI-aanbieders, platforms en onderzoeksinstellingen kunnen aangeven waar bestaande regels in de praktijk knellen en wat voorgestelde maatregelen voor hen zouden betekenen.

Volgens Agence Europe behandelt de raadpleging vier dossiers: beschermd materiaal in AI, piraterij rond live-uitzendingen, billijke vergoeding voor muziekuitvoerenden en producenten, en auteursrecht bij wetenschappelijk onderzoek. De Commissie bouwt voort op een eerdere oproep om informatie aan te leveren. Zij vraagt nu gerichter naar ervaringen en mogelijke oplossingen; over nieuwe regels is nog niet besloten.

Wat ligt in de vier dossiers op tafel?

Het AI-dossier gaat verder dan trainingsdata alleen. De vragen onderscheiden gebruik van beschermd materiaal bij het trainen van een model, tijdens het gebruik ervan en in de uitvoer. Rechthebbenden kunnen ervaringen delen met het voorbehouden van rechten voor tekst- en datamining, het controleren van webcrawlers, licentieonderhandelingen en handhaving. Een apart onderdeel vraagt uitvoerende kunstenaars naar digitale imitaties van bijvoorbeeld hun stem of uiterlijk.

Bij onlinepiraterij draait het om de snelheid waarmee opgetreden kan worden wanneer een uitzending of evenement nog bezig is. De vragen gaan over meldingen aan hostingdiensten, verwijdering van illegale streams, blokkering en samenwerking tussen lidstaten. Deelnemers kunnen ook aangeven welke waarborgen nodig zouden zijn bij een dynamisch rechterlijk bevel dat tijdens een live-evenement kan worden aangepast.

Het muziekdossier richt zich op de vergoeding voor uitvoerenden en producenten wanneer geluidsopnamen in de EU worden uitgezonden of openbaar afgespeeld. Centraal staat hoe uitvoerenden en producenten uit landen buiten de EU worden behandeld en wat wederkerigheid zou betekenen voor de betrokken partijen. Het onderzoeksdossier vraagt naar grensoverschrijdend gebruik van beschermd materiaal en naar de mogelijkheid om werk uit publiek gefinancierd onderzoek opnieuw openbaar te maken.

Welke vragen zijn relevant voor uw bijdrage?

De officiële EUSurvey-vragenlijst begint met verplichte identificatie en laat deelnemers daarna de relevante thematische onderdelen kiezen. Ook binnen een gekozen onderdeel mogen afzonderlijke vragen onbeantwoord blijven. Een gerichte bijdrage kan dus het eigen werk en de gevolgen van een bepaalde beleidsoptie beschrijven, zonder standpunten over alle dossiers in te nemen.

• Makers en andere rechthebbenden: het AI-deel vraagt welke belemmeringen zij ervaren bij rechtenvoorbehoud, licenties, vergoeding en handhaving. Beschrijf welk soort werk betrokken is, hoe een voorbehoud kenbaar is gemaakt en waar controle of onderhandeling vastliep. Uitvoerende kunstenaars kunnen daarnaast ervaringen met een digitale imitatie en de gevolgen daarvan toelichten.
• AI-aanbieders en dataleveranciers: hun vragen gaan onder meer over toegang tot beschermd materiaal, het herkennen van rechthebbenden en rechtenvoorbehouden, en de kosten van licenties. Een bijdrage kan uitleggen hoe materiaal wordt verzameld en gecontroleerd, welke rechten moeten worden geregeld en welk effect een voorgesteld registratiesysteem of informatieplicht op die werkwijze zou hebben.
• Platforms en organisatoren van live-evenementen: hier telt vooral wat er gebeurt tussen een melding van een illegale stream en het einde van het evenement. Een tijdlijn van een concrete melding kan laten zien of verwijdering tijdig effect had. Hostingdiensten kunnen aangeven wat een voorgestelde reactietermijn of technische blokkeringsmaatregel voor hun werkzaamheden betekent.
• Onderzoeksinstellingen en onderzoekers: dit onderdeel vraagt naar belemmeringen bij gebruik van beschermd materiaal voor onderzoek, ook over landsgrenzen heen. Beschrijf welke nationale regel, toegangsvoorwaarde of overeenkomst het onderzoek raakt. Voor publicaties uit publiek gefinancierd werk is relevant of onderzoekers hun eigen resultaten later zelfstandig kunnen delen.

Voor muziekuitvoerenden, producenten en collectieve beheersorganisaties zijn de vragen over geluidsopnamen van niet-EU-burgers het aangewezen onderdeel. Zij kunnen gevolgen voor ontvangen vergoedingen, tarieven of afspraken tussen uitvoerenden en producenten onderbouwen. Zo blijft ook een bijdrage van iemand die buiten het AI-dossier werkt direct verbonden met de beslissing waarover de Commissie informatie zoekt.

Hoe dient u een reactie in?

Deelname verloopt via EUSurvey. De identificatie vraagt onder meer in welke hoedanigheid iemand reageert en welk type beschermd materiaal de bijdrage betreft. Bij de taal van de bijdrage vermeldt het formulier Engels, Frans en Duits. Deelnemers kunnen een aanvullend bestand uploaden met gegevens, een uitleg van technische werkwijzen of een inschatting van de gevolgen van beleidsopties; stukken die vertrouwelijk moeten blijven, moeten als zodanig worden gemarkeerd.

Het formulier biedt ook keuzes over de publicatie van de identiteit bij een eventuele bekendmaking van bijdragen. Wie namens een organisatie reageert, moet de toelichting bij die keuzes lezen: anonimiteit van de persoon betekent niet vanzelf dat ook de organisatie ongenoemd blijft. Voor een onderbouwd antwoord zijn een afgebakend probleem en een navolgbaar gevolg nuttiger dan een algemene voorkeur voor strengere of soepelere regels.

Wat is het verschil met de bestaande AI Act?

Voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden gelden onder de AI Act al verplichtingen om een beleid voor naleving van het EU-auteursrecht te voeren en een openbaar overzicht van trainingsinhoud te publiceren. De raadpleging stelt een andere vraag: of aanvullende auteursrechtelijke maatregelen wenselijk zijn, bijvoorbeeld voor beter herkenbare rechtenvoorbehouden, meer informatie over crawlers of nieuwe manieren om licenties en vergoedingen te regelen.

De beleidsopties in het formulier zijn voorstellen ter beoordeling, geen ingevoerde verplichtingen of toezeggingen van de Commissie. Een reactie verandert evenmin een bestaand rechtenvoorbehoud of een licentieafspraak. Na sluiting van de raadpleging moet de Commissie de ontvangen ervaringen en gegevens wegen voordat duidelijk wordt welke maatregelen zij eventueel verder uitwerkt.

Lees ook:

• Winwinlening of Tax Shelter: rente of 30 tot 45% belastingkorting?
• Edits Assistant leest je Instagram-data, maar beslist nog niet voor je
• Ghost of Substack: bij €290 omzet kan de procentfee al kantelen