Tekjur efnishöfundar ná 2 milljónum — þá breytist VSK-staðan

Tekjur af efnisgerð, samstarfi og hlaðvarpi þarf að telja fram frá fyrstu greiðslu. Leiðbeiningar Skattsins um hlaðvörp segja tekjur af hlaðvarpi skattskyldar og miða VSK-skyldu starfseminnar við 2 milljóna króna veltu á tólf mánaða tímabili.

Efnishöfundur þarf því að halda utan um sölu, kostnað og erlendar greiðslur frá upphafi. Þegar ljóst er að VSK-skyld sala muni ná veltumörkunum þarf hann að taka skráninguna fyrir; sjálfstætt mat ræður því hvort starfsemin telst atvinnurekstur og hvort reikna þurfi endurgjald fyrir eigin vinnu.

Hvenær verður áhugastarf að rekstri?

Reglubundin, sjálfstæð efnisgerð í nokkru umfangi og í hagnaðarskyni bendir til atvinnurekstrar. Stakt kostað verkefni verður ekki sjálfkrafa rekstur, en greiðslan er samt skattskyld. Fylgjendafjöldi eða það að skapari kalli verkefnið áhugamál sker ekki úr um flokkunina.

Teljist starfsemin rekstur fara tekjur hennar í rekstrarframtal og kostnaður sem tilheyrir tekjuöfluninni getur komið til frádráttar. Þar gætu útgjöld fyrir hljóðvinnslu eða aðkeypta þjónustu komið til álita, en persónuleg útgjöld eiga ekki heima í rekstrarkostnaði. Ef starfsemin telst utan rekstrar eru tekjurnar engu að síður taldar fram, án frádráttar vegna kostnaðar við þær.

Endurgjald þarf ekki að vera peningagreiðsla. Vara, þjónusta eða vildarkjör sem skapari fær fyrir kynningu geta verið skattskyld verðmæti og eru almennt metin á gangverði. Skráðu hvað barst, frá hverjum og fyrir hvaða efni; annars getur samstarf horfið úr tekjuyfirlitinu þótt engin millifærsla hafi átt sér stað.

Skráðu sölu áður en þú dregur frá kostnað

Haltu tekjuleiðunum aðgreindum: auglýsingum, kostuðu efni, áskriftum og greiðslum frá vettvangi. Fyrir hverja sölu þarf að varðveita upplýsingar um kaupanda, seldri þjónustu, söluverð og tímabil. Uppgjör frá vettvangi og samningur geta síðan skýrt hvers vegna innborgun á bankareikning er önnur en skráð sala.

Ef erlendur vettvangur dregur þjónustugjald frá áður en hann greiðir út, gefur nettóinnborgunin ein ekki fulla mynd af sölu og kostnaði. Færðu því sölu og gjald sitt í hvoru lagi, ásamt fjárhæð í erlendri mynt og krónufjárhæðinni sem fer í bókhaldið. Þetta gerir einnig kleift að rekja síðar hvaða þjónusta var seld og hver var kaupandi hennar.

VSK-veltu þarf að fylgjast með á hverju tólf mánaða tímabili, ekki aðeins innan almanaksárs. Sölu síðasta hausts getur enn þurft að telja með þegar nýr samstarfssamningur bætist við sumarið eftir. Hafðu sérstaka yfirsýn yfir þá sölu sem þú telur VSK-skylda og þær erlendu greiðslur sem þarf að flokka nánar.

Hvað gerist við VSK-mörkin?

Samkvæmt lögum um virðisaukaskatt nær undanþága fyrir litla starfsemi til sölu VSK-skyldrar vöru eða þjónustu fyrir 2 milljónir króna eða minna á hverju tólf mánaða tímabili. Undanþágan fellur því niður þegar viðkomandi sala fer yfir mörkin; skráningu á þó að undirbúa þegar fyrirsjáanlegt er að þeim verði náð. Kostnaður lækkar ekki söluna sem borin er saman við mörkin.

Sá sem stendur utan VSK-skrár á grundvelli undanþágunnar innheimtir ekki VSK á reikningum sínum og fær ekki innskatt af aðföngum dreginn frá. Eftir skráningu þarf að innheimta skatt af sölu sem ber VSK, halda utan um útskatt og heimilan innskatt og skila uppgjöri. Þess vegna skiptir máli að átta sig á stöðunni áður en reikningur vegna nýs verkefnis er gefinn út.

Erlend vettvangsgreiðsla er áfram tekja þótt greiðandinn sé utan Íslands. Heimilisfang vettvangsins eitt segir hins vegar ekki hvort íslenskur VSK eigi að vera á sölunni: tegund þjónustu, raunverulegur kaupandi og notkun hennar skipta máli. Erlenda hlutann þarf því að flokka eftir samningi og uppgjöri áður en hann er lagður við innlenda VSK-skylda sölu eða reikningur með íslenskum VSK er gefinn út.

Reiknað endurgjald ræðst af eigin vinnu

Sá sem vinnur við eigin atvinnurekstur þarf að meta reiknað endurgjald fyrir þá vinnu, óháð því hvort hann er kominn á VSK-skrá. Endurgjaldið er grundvöllur staðgreiðslu og tengdra launaskila. Það jafngildir hvorki veltu rekstrarins né því sem eigandinn tekur út af bankareikningi.

Í reglum um reiknað endurgjald fyrir 2026 falla meðal annars fjölmiðlun, útgáfa, kvikmyndagerð og störf listamanna í C-flokk. Viðmið C(6) fyrir mann sem starfar einn, án starfsmanna eða aðkeypts vinnuframlags, er 795.000 krónur á mánuði. C(9) tekur sérstaklega til þess sem hefur sjálfstæða starfsemi í fyrsta sinn og gildir aðeins fyrsta starfsárið. Starfsheitið „efnishöfundur“ eitt nægir ekki til að velja undirflokk.

Við matið þarf einnig að líta til umfangs og eðlis vinnunnar, afkomu rekstrarins og launa fyrir sambærileg störf. Önnur launuð vinna getur skipt máli. Telji rekstraraðili rétt að miða við lægra endurgjald en viðmið kveða á um þarf hann að geta lagt fram gögn og rökstuðning; lítil velta veitir ekki sjálfkrafa undanþágu frá mati á eigin vinnu.

Tilbúið dæmi: innlend sala og erlendur vettvangur

Í þessu tilbúna reiknidæmi selur efnishöfundur íslenskum fyrirtækjum auglýsingar og kostað efni fyrir 3.000.000 krónur á tólf mánuðum. Hann fær jafnframt 2.000.000 krónur frá erlendum vettvangi og greiðir 1.000.000 krónur í sannanlegan rekstrarkostnað. Heildartekjur eru 5.000.000 krónur og afkoma fyrir reiknað endurgjald er 4.000.000 krónur. Innlenda salan ein fer yfir VSK-mörkin; meðferð erlendu greiðslunnar ræðst af þjónustunni og samningnum.

Gerum einnig ráð fyrir að hann áætli sér 200.000 krónur á mánuði í reiknað endurgjald. Það eru 2.400.000 krónur á heilu ári og eftir standa 1.600.000 krónur af reiknaðri afkomu fyrir önnur gjöld. Sú áætlun er lægri en almennt C(6)-viðmið fyrir fullt starf og verður ekki sjálfkrafa rétt þótt reksturinn skili takmarkaðri afkomu. Tími sem fór í efnisgerðina, önnur laun og gögn um reksturinn þurfa að skýra frávikið.

Tvö atriði í dæminu kalla á einstaklingsbundið mat áður en uppgjör er ákveðið: VSK-meðferð þjónustunnar sem erlendi vettvangurinn greiðir fyrir og fjárhæð reiknaðs endurgjalds miðað við raunverulegt vinnuframlag. Samningur, vettvangsuppgjör og yfirlit um vinnu og kostnað eru gögnin sem bókari eða Skatturinn þarf til að meta hvort flokkunin standist.

Lestu einnig:

• Vinci fær 250 milljónir dala — hermun sem tók daga á að taka mínútur
• Pandektes fær 13,5 milljónir evra — API-ið verður næsta veðmál
• FRANK fær €2,9 milljónir — 70.000 verkefni setja gervigreindina í próf