Substack tekur yfir VSK — innifalið verð getur lækkað tekjur

Í leiðbeiningum Substack, uppfærðum 5. október 2026, kemur fram að þjónustan ætli frá 1. desember 2026 að reikna, innheimta og skila VSK og sambærilegum sölusköttum af greiddum áskriftum sjálfkrafa, án viðbótargjalds fyrir skattumsýsluna. Fyrir íslenskan höfund sem þegar tekur við áskriftargreiðslum skiptir mestu hvort skattur bætist við verðið sem hann hefur sett eða er tekinn af því. Sé skattur innifalinn í óbreyttu verði stendur minna eftir af skattskyldri áskrift fyrir þjónustugjöld.

Í færslu Adrienne J Clarke frá 7. október 2026 lýsir höfundurinn nýjum skattstillingum undir greiðslum, segir „You cannot opt out of this“ og greinir frá því að hún hafi þá ekki getað vistað breytingar rétt. Sú vistunarvilla er reynsla hennar á þeim degi, ekki staðfest lýsing á öllum reikningum. Hún sýnir þó hvers vegna það skiptir máli að ganga úr skugga um að val á efnisflokkum og verði hafi í raun vistast.

Innifalið verð eða skattur við greiðslu

Höfundur með Stripe-reikning utan Bandaríkjanna og Kanada getur valið hvort viðeigandi skattur bætist við áskriftarverðið við greiðslu eða sé innifalinn í uppgefnu verði. Með viðbættum skatti helst grunnverð áskriftarinnar óbreytt, en lesendur á stöðum þar sem skattur á við greiða hærri heildarfjárhæð. Með inniföldum skatti greiða þeir uppgefið verð; skatthlutinn er þá tekinn af þeirri fjárhæð áður en það sem eftir stendur rennur til höfundar. Skattprósentan fer eftir staðsetningu lesandans og því sem greidda áskriftin veitir, svo sömu verðstillingu getur fylgt ólík fjárhæð til höfundar eftir kaupanda.

Í frásögn Burks frá 7. október er vitnað í tölvupóst frá Substack þar sem spurningunni um virkjun er svarað: „What do you need to do? Nothing!“ Kerfið á að fara sjálfkrafa í gang hjá útgáfum með greiðslur virkar, en höfundur velur áfram hvernig verðið birtist og hvaða greidda efni áskriftin inniheldur. Þar sem skattur á við birtist hann sérstaklega á kvittun. Nýr áskrifandi sér hann við greiðslu; núverandi áskrifandi sér breytinguna á kvittun við næstu endurnýjun.

Þrjú skilyrt dæmi um sömu áskrift

Dæmin hér að neðan miða við íslenskan lesanda, 1.000 króna mánaðarverð og skattskylda sölu. Í yfirliti Skattsins yfir skattþrep eru almenna 24% þrepið og lægra 11% þrepið tilgreind; hið síðarnefnda nær meðal annars til sölu tímarita og dagblaða. Það segir ekki eitt og sér hvort tiltekið fréttabréf eða áskriftarpakki á Substack falli í lægra þrepið. Útreikningarnir sýna áhrif verðstillingarinnar ef annað hvort hlutfallið á við, fyrir þjónustu- og greiðslumiðlunargjöld.

• Ef 24% skattur bætist við 1.000 króna grunnverð greiðir lesandinn 1.240 krónur. Þar af eru 240 krónur skattur og grunnverðið fyrir gjöld helst 1.000 krónur.
• Ef sama 24% hlutfall er innifalið í 1.000 króna verði greiðir lesandinn áfram 1.000 krónur. Skatthlutinn er þá um 193,55 krónur og um 806,45 krónur standa eftir fyrir gjöld.
• Ef 11% skattur er innifalinn í 1.000 krónum eru um 99,10 krónur skattur og um 900,90 krónur standa eftir fyrir gjöld. Bætist sama hlutfall í staðinn við verðið greiðir lesandinn 1.110 krónur og grunnverðið helst 1.000 krónur.

Skattur sem er innifalinn í verði er ekki reiknaður með því að draga alla skattprósentuna beint frá heildargreiðslunni: í fyrra innifalda dæminu fæst grunnfjárhæðin með því að deila 1.000 krónum með 1,24. Til að halda 1.000 krónum fyrir gjöld þyrfti því uppgefið verð að vera 1.240 krónur ef 24% skattur væri innifalinn. Lesandinn greiddi þá sömu heildarfjárhæð og þegar skattinum er bætt við 1.000 króna grunnverð.

Þessar fjárhæðir eru ekki útborgun höfundar. Samkvæmt gjaldskrá Substack tekur þjónustan 10% þóknun af greiddum áskriftum og Stripe innheimtir að auki greiðslumiðlunargjöld. Loforðið um ekkert viðbótargjald vegna nýju skattumsýslunnar breytir ekki þeim gjöldum. Samanburður á verði þarf því að halda skatti, grunnfjárhæð og þjónustugjöldum aðskildum.

Efnisflokkar geta ráðið skatti á allan pakkann

Val á greiddum efnisflokkum hefur áhrif á það hlutfall sem kerfið notar. Flokkarnir ná meðal annars til skrifaðs efnis, myndskeiða, beinna útsendinga, hlaðvarpa, talsetninga, lokaðs samfélags og stafrænna fríðinda. Ef áskriftin er merkt með fleiri en einum flokki er sjálfgefið notað hæsta viðeigandi skatthlutfallið fyrir allan pakkann. Höfundur sem selur einkum texta en veitir greiðandi lesendum jafnframt aðgang að lokuðu samfélagi þarf því að skrá hvort tveggja samkvæmt því sem þeir fá í raun.

Annar valkostur er að skipta verði áskriftarinnar milli efnisflokka eftir virði þess sem áskrifandi fær. Þá er skattur reiknaður fyrir hvern hluta samkvæmt viðeigandi flokkun í stað þess að hæsta hlutfallið gildi sjálfkrafa um allt verðið. Skiptingin þarf að endurspegla greiddu réttindin; ókeypis efni sem allir geta fengið er ekki hluti af því sem áskrifandinn kaupir. Val á þessari stillingu tryggir ekki lægri skatt, því niðurstaðan ræðst enn af innihaldi pakkans og staðsetningu kaupandans.

Verð og skilaboð fyrir gildistöku

Yfirferð höfundarins snýst um þrjú atriði sem hafa ólíkar afleiðingar fyrir greiðsluna:

• Efnisflokkar: Staðfesta hvað fylgir greiddri áskrift og, ef verðinu er skipt milli flokka, að hlutföllin lýsi virði þeirra réttinda.
• Verðstilling: Athuga hvort viðeigandi skattur bætist við við greiðslu eða sé innifalinn. Bera síðan saman heildargreiðslu lesandans og fjárhæðina sem stendur eftir fyrir gjöld.
• Samskipti: Útskýra fyrir núverandi áskrifendum hvort heildargreiðsla þeirra geti hækkað við endurnýjun eða hvort skattur verði tekinn af verði sem þeir þekkja þegar.

Höfundur sem velur innifalið verð getur einnig valið hækkun sem á að halda tekjum af áskriftinni óbreyttum; sú verðbreyting á að taka gildi þegar nýja skattkerfið fer af stað. Ef höfundur notar þegar Stripe Tax tekur nýja fyrirkomulagið við fyrir greiðslur sem fara í gegnum Substack eftir gildistöku, en eldri greiðslur falla áfram undir fyrri skyldur. Fyrir áskrifandann verður næsta endurnýjun sá tímapunktur þegar val höfundarins sést í greiðslunni og skatthlutanum á kvittuninni.

Lestu einnig:

• Patreon eða Substack: sama 10% þóknun, ólíkar leiðir að áskrifendum
• Clef tekur ákvörðun á 38,8 ms — viðmiðin eru þó frá Cloudflare
• NRR yfir 100% getur falið brottfall — brjóttu tekjurnar niður