Patreon eða Substack: sama 10% þóknun, ólíkar leiðir að áskrifendum

Patreon hentar betur þegar fólk greiðir fyrir aðildarstig, aukaefni og samfélag í kringum höfund; Substack hentar betur þegar reglulegt fréttabréf er meginvaran og höfundur vill ná til nýrra lesenda innan útgáfukerfisins. Samkvæmt gjaldskrá Patreon greiða höfundar sem birta nýja síðu 10% vettvangsþóknun, en gjaldskrá Substack tilgreinir 10% af greiddum áskriftum. Greiðsluvinnsla bætist við á báðum stöðum.

Fyrir höfund með starfsemi eingöngu á Íslandi kemur greiðsluaðgengi á undan samanburði á útgáfuverkfærum. Greiddar áskriftir Substack byggjast á Stripe, en Ísland er ekki á lista Stripe yfir studd skráningarlönd. Höfundur með íslenskan rekstur getur því ekki gengið að því vísu að geta stofnað þann greiðslureikning sem þarf til að virkja greiddar Substack-áskriftir. Það hindrar ekki ókeypis útgáfu eða íslenska lesendur í að greiða fyrir áskrift hjá höfundi sem getur tekið við greiðslum.

Hvað kostar að hafa 500 greiðandi áskrifendur?

Í skýrt afmörkuðu dæmi greiða 500 áskrifendur 10 Bandaríkjadali hver á mánuði, samtals 5.000 dali. Tíu prósenta vettvangsþóknun nemur þá 500 dölum á mánuði eða 6.000 dölum á ári hjá hvorum vettvangi. Sú upphæð segir aðeins til um hlut vettvangsins: kortavinnsla, gjaldeyrisskipti, útborgun og mögulegir skattar eru utan hennar.

Gerum enn fremur ráð fyrir bandarískum kortum, greiðslum í Bandaríkjadölum og bandarískum Stripe-reikningi fyrir Substack. Patreon tekur í þessu dæmi 2,9% auk 0,30 dala fyrir hverja kortagreiðslu: 145 dali af veltunni og 150 dali vegna fjölda færslna. Eftir vettvangsþóknun og kortavinnslu standa þá 4.205 dalir eftir hjá Patreon. Hjá Substack reiknast sama kortavinnsla í þessu bandaríska dæmi, en Stripe Billing leggur einnig 0,7% á endurteknar greiðslur. Það bætir 35 dölum við kostnaðinn og skilur eftir 4.170 dali. Reiknaður munur er því 35 dalir á mánuði við þessar forsendur.

Þetta er ekki áætlun um útborgun til íslensks höfundar. Gjöld ráðast meðal annars af gjaldmiðli, greiðslumáta, staðsetningu greiðanda og því hvort gjaldeyrisskipti eiga sér stað. Eldri Patreon-síður geta jafnframt verið á öðrum þóknunarhlutföllum en nýjar síður. Dæmið sýnir hvers vegna sama grunnþóknun getur skilað ólíkri lokatölu, en munurinn í þessu tilviki er lítill miðað við það hvort áskriftarleiðin hentar efninu.

Hvernig finna nýir áskrifendur höfundinn?

Substack tengir fréttabréfið við lesendaforrit, stuttar færslur í Notes og meðmæli milli útgáfa. Í lýsingu Substack á dreifileiðunum kemur fram að lesandi getur rekist á höfund í þessu umhverfi áður en hann skráir sig á póstlista. Höfundur getur því látið opinn texta berast bæði í tölvupósti og innan kerfisins og boðið síðan hluta lesenda greidda áskrift. Tilvist dreifileiðar segir þó ekkert eitt og sér um hve margir lesendur ákveða að greiða.

Patreon hefur einnig leit, uppgötvunarsíðu og meðmæli milli höfunda. Aðildarsíðan leysir þó annað verkefni vel: hún tekur við fólki sem þekkir þegar verk höfundar og vill greiða fyrir skilgreindan viðbótaraðgang. Hlaðvarp sem á sér hlustendur annars staðar getur til dæmis beint þeim að aukaþáttum og spjalli fyrir meðlimi. Fyrir rithöfund sem þarf fyrst að safna lesendum um regluleg skrif eru tölvupóstsdreifing og lesendatengsl Substack oft nærtækari upphafspunktur.

Munurinn er ekki fólginn í því að aðeins annar vettvangurinn geti sýnt nýju fólki efni. Spurningin er hvað lesandinn sér fyrst: opna útgáfu sem getur leitt til greidds fréttabréfs, eða verk höfundar annars staðar sem vekur áhuga á sérstakri aðild. Sá munur ræður því hversu mikið af vinnunni við að finna væntanlega áskrifendur fer fram inni á vettvanginum.

Fréttabréf eða aðild með fleiri fríðindum?

Substack gerir útgáfuna að miðju áskriftarinnar. Höfundur getur sent greinar í tölvupósti, birt þær á vef og ákveðið hvaða efni sé opið og hvaða efni sé ætlað greiðandi lesendum. Þar má líka birta hlaðvörp og myndskeið og eiga samtal við áskrifendur. Þetta hentar þegar ókeypis og greitt efni tilheyra sömu reglulegu útgáfu og lesandinn veit hvers hann má vænta af næstu sendingu.

Patreon skipuleggur greiðsluna frekar sem aðild. Höfundur getur tengt mismunandi stig við efni og fríðindi, notað spjall og athugasemdir og selt stafrænt efni í stökum kaupum. Fyrir hlaðvarpshöfund getur munurinn verið á milli þess að senda öllum greiðandi hlustendum sama aukaþátt og þess að bjóða ólíkum hópum aukahljóðefni, snemmbúinn aðgang eða nánara samtal. Fleiri stig hafa þó aðeins gildi ef höfundur getur staðið við það sem hverju þeirra fylgir.

Substack býður einnig upp á mismunandi greiðsluleiðir, meðal annars mánaðarlega og árlega áskrift og sérstakt stuðningsverð. Það jafngildir ekki sjálfkrafa aðildarlíkani þar sem margir hópar fá ólík fríðindi. Ef verkið er fyrst og fremst eitt fréttabréf getur einföld áskrift verið skýrari vara; ef greiðslan kaupir ólíka reynslu fyrir ólíka hópa verður skipulag fríðindanna sjálft hluti af útgáfunni.

Hvað getur höfundur tekið með sér?

Áskrifendalisti og áframhaldandi greiðsluheimild eru ekki sami hlutur. Substack býður upp á útflutning áskrifendagagna og greiðslusamband greiddra áskrifta er tengt Stripe-reikningi útgefandans þar sem sú þjónusta er tiltæk. Patreon leyfir líka útflutning netfanga: leiðbeiningar Patreon um útflutning sýna hvernig má sía greiðandi og ókeypis meðlimi og sækja tengiliði í CSV-skrá.

Því væri villandi að segja að aðeins annar vettvangurinn leyfi höfundi að taka netfangalista með sér. Við flutning þarf einnig að huga að efni, aðgangsréttindum og því hvernig greiddar áskriftir halda áfram á nýjum stað. Útfluttur tengiliðalisti flytur ekki sjálfkrafa virka innheimtu. Sá munur skiptir sérstaklega máli ef höfundur selur langa áskrift eða hefur lofað mismunandi efni eftir aðildarstigi.

Hvaða val passar verkefninu?

• Rithöfundur: Substack er rökrétt val þegar greitt fréttabréf er kjarninn og opnir textar eiga að laða að nýja lesendur. Fyrir rekstur eingöngu á Íslandi takmarkar aðgengi að Stripe þó möguleikann á að virkja innbyggðu greiðsluleiðina; ókeypis útgáfa svarar ekki þörfinni fyrir greidda áskrift.
• Hlaðvarpshöfundur: Substack passar þegar þættir, skrif og tölvupóstur mynda eina útgáfu. Patreon passar betur þegar hlustendur þekkja þegar þáttinn og greiða fyrir aukaþætti, snemmbúinn aðgang eða samfélag í kringum hann.
• Höfundur með mörg aðildarstig: Patreon gefur skýrari umgjörð þegar hver hópur fær afmörkuð fríðindi. Ef allir greiðandi lesendur fá í meginatriðum sömu reglulegu útgáfu getur einfaldari áskrift á Substack hentað betur, að því gefnu að hægt sé að virkja greiðslur.

Lestu einnig:

• Slack eða Teams: ódýrara valið ræðst af hugbúnaðinum sem er fyrir
• Asana eða monday.com: einfaldari verkefni mæta sveigjanlegri töflum
• Copilot eða Gemini: vistkerfið vegur þyngra en tveggja stiga forskot