Թիմի ԱԲ քաղաքականությունը սկսեք տվյալներից, ոչ թե արգելքների ցանկից

Փոքր թիմի ԱԲ օգտագործման քաղաքականությունը սկսեք այն տեղեկություններից, որոնք աշխատակիցները կարող են փոխանցել գործիքին։ Դրանք դասակարգելուց հետո հնարավոր է հստակ գրել՝ որ գործիքն է թույլատրված, երբ է պետք համաձայնություն, ով է ստուգում արդյունքը և ում է հաղորդվում սխալը։ Միայն արգելքների ցանկը աշխատակցին չի օգնում տարբերել հրապարակային տեքստը հաճախորդի անձնական տվյալներից։

Կիրառելի կանոնը միավորում է հաստատված գործիքների ցանկը, տվյալների ռիսկի մատրիցան, աշխատանքի պատասխանատուին, մարդկային ստուգումը, միջադեպի հաղորդման ուղին և վերանայման ժամկետը։ Ստորև բերված ձևանմուշը ներքին կանոնի նախագիծ է. կազմակերպությունը պետք է լրացնի պատասխանատուների անունները, գործիքների պայմանները և իր տվյալներին համապատասխան սահմանները։

Սկզբում գրանցեք առաջադրանքը և գործիքը

Գրեք, թե թիմը ԱԲ-ին ինչ աշխատանք է հանձնարարում՝ հրապարակային տեքստի սևագիր, թարգմանության նախնական տարբերակ, կոդի բացատրություն կամ հաճախորդների նամակների դասակարգում։ Յուրաքանչյուր կիրառության համար նշեք տվյալների աղբյուրը, ակնկալվող արդյունքը և վերջնական օգտագործման պատասխանատուին։ Այդպես նույն գործիքը չի ստանում ընդհանուր թույլտվություն բոլոր առաջադրանքների և տվյալների համար։

NIST-ի AI Risk Management Framework-ը կամավոր շրջանակ է ԱԲ համակարգերի նախագծման, օգտագործման և գնահատման ընթացքում ռիսկերը կառավարելու համար։ Փոքր թիմի ներքին կանոնում դրա կիրառելի սկզբունքն է օգտագործման նպատակը, հնարավոր ազդեցությունն ու պատասխանատվությունը որոշել մինչև գործիքը հաստատելը։ Շրջանակն ինքնին Հայաստանի կազմակերպությունների համար պարտադիր իրավական պահանջ չէ։

Հաստատված ցանկում գործիքի անվան կողքին գրեք թույլատրելի հաշվի տեսակը և այն աշխատանքները, որոնց համար այն ստուգվել է։ Նշեք նաև, թե ով է ուսումնասիրել մուտքագրված տվյալների պահպանման, հասանելիության և հետագա օգտագործման պայմանները։ Եթե այդ պայմանները պարզ չեն, աշխատակիցը նոր գործիքով ներքին տվյալներ չի մշակում, մինչև պատասխանատուն որոշում չկայացնի։

Տվյալների մատրիցան վերածեք որոշման կանոնի

Ստորև երեք մակարդակով բաժանումը առաջարկվող ներքին կանոն է, ոչ պաշտոնական դասակարգում։ Այն կապում է տվյալը թույլատրելի գործողության հետ. կազմակերպությունը կարող է սահմաններն ավելի խիստ դարձնել՝ ըստ իր պայմանագրերի, պարտավորությունների և ընտրված գործիքի պայմանների։

• Հրապարակային և անվտանգ նմուշային տվյալներ. արդեն հրապարակված նյութ կամ հատուկ կազմված օրինակ, որը չի բացահայտում անձի, հաճախորդի կամ կազմակերպության չհրապարակված տեղեկություն։ Հաստատված գործիքով կարելի է պատրաստել սևագիր՝ արդյունքը մինչև օգտագործումը ստուգելու պայմանով։
• Ներքին աշխատանքային տվյալներ. չհրապարակված նախագիծ, աշխատանքային ընթացակարգ կամ բիզնեսի ներքին տեղեկություն։ Մուտքագրումը թույլատրեք միայն տվյալ կիրառության համար հաստատված գործիքով ու հաշվով և փոխանցեք առաջադրանքի համար անհրաժեշտ նվազագույն հատվածը։
• Բարձր ռիսկի տվյալներ. հաճախորդին կամ աշխատակցին նույնականացնող տեղեկություն, աշխատավարձի կամ առողջության տվյալ, պայմանագրով սահմանափակված նյութ։ Դրանց մշակման համար նախ պահանջեք տվյալների պատասխանատուի համաձայնությունը և հստակ հաստատված միջավայր։ Գաղտնաբառերն ու մուտքի բանալիները մի տեղադրեք ԱԲ հարցումներում։

Անունը հեռացնելը դեռ չի նշանակում, որ մարդն այլևս ճանաչելի չէ. պաշտոնի, դեպքի և ժամանակի մանրամասները կարող են միասին բացահայտել նրան։ Եթե աշխատակիցը չի կարող վստահորեն որոշել դասը, հարցումը մնում է չուղարկված, մինչև տվյալների պատասխանատուն ընտրի կիրառելի կանոնը։ Այս որոշումը պետք է վերաբերի կոնկրետ տվյալին ու գործիքին, ոչ թե տրվի որպես անսահմանափակ թույլտվություն։

Մեկ էջանոց լրացվող քաղաքականություն

NIST-ի գեներատիվ ԱԲ պրոֆիլը ներառում է ընդունելի օգտագործման կանոններ, հաստատված մատակարարների ցանկ, բովանդակության ծագման հետևում, նախնական փորձարկում և միջադեպերի հաղորդում։ Փոքր թիմը կարող է այդ ուղղությունները ձևակերպել աշխատակցի համար հասկանալի կարճ կանոններով։ Ստորև լրացվող դաշտերն առաջարկվող ձևանմուշ են, ոչ կազմակերպության համար արդեն հաստատված քաղաքականություն։

• Շրջանակ. «Կանոնը վերաբերում է ______ թիմին և ______ առաջադրանքներին։ Վերջնական արդյունքի պատասխանատուն ______ է»։
• Գործիքներ. «Թույլատրված են ______ գործիքը և ______ տեսակի հաշիվը՝ ______ աշխատանքների համար։ Նոր գործիքի կամ հավելման հաստատումը տալիս է ______»։
• Տվյալներ. «Հրապարակային նյութը կարելի է մուտքագրել հաստատված գործիք։ Ներքին նյութի պայմաններն են ______։ Բարձր ռիսկի տվյալների մշակումը նախապես համաձայնեցնում է ______»։
• Ստուգում. «Մինչև հրապարակումը, հաճախորդին ուղարկելը կամ անձի մասին որոշման մեջ կիրառելը՝ ______ ստուգում է փաստերը, հաշվարկները, սկզբնական աղբյուրներն ու գաղտնիությունը»։
• Աշխատանքային գրառում. «______ վայրում նշվում են գործիքը, առաջադրանքի նպատակը, օգտագործված սկզբնական նյութերը և արդյունքը ստուգած անձը՝ առանց ավելորդ զգայուն տվյալներ կրկնօրինակելու»։
• Միջադեպ. «Սխալ մուտքագրման, վնասակար պատասխանի կամ չստուգված արդյունքի տարածման մասին անմիջապես հաղորդել ______ անձին՝ ______ ալիքով»։
• Վերանայում. «Կանոնի պատասխանատուն ______ է։ Հերթական վերանայումը ______ է, իսկ գործիքի պայմանների փոփոխությունը կամ միջադեպը պահանջում են արտահերթ վերանայում»։

Լրացված ձևանմուշում պետք է երևա իրական դեր կամ անձ և նրան հասնելու գործող կապի միջոց։ Հակառակ դեպքում «ստանալ համաձայնություն» պահանջը աշխատակցի համար կատարելի քայլ չէ։ Գործիքի հաստատման գրառման մեջ պահեք նաև որոշման շրջանակը, որպեսզի հետագայում պարզ լինի՝ որ առաջադրանքն ու տվյալների դասը թույլատրվել են։

Հաստատումն ու մարդկային ստուգումը տարանջատեք

Մուտքագրման հաստատումը պատասխանում է հարցին՝ կարելի՞ է այս տվյալն ուղարկել այս գործիքին։ Արդյունքի ստուգումը պատասխանում է այլ հարցի՝ կարելի՞ է ստացված տեքստը, հաշվարկը կամ առաջարկը կիրառել։ Նույնիսկ անվտանգ մուտքագրված նյութից ստացված պատասխանը կարող է պարունակել սխալ փաստ, հորինված հղում կամ առաջադրանքին չհամապատասխանող եզրակացություն։

1. Աշխատակիցը նշում է առաջադրանքի նպատակը և ընտրում այդ աշխատանքի համար հաստատված գործիքը։
2. Նա որոշում է տվյալների դասը և հեռացնում առաջադրանքի համար ավելորդ տեղեկությունը։
3. Եթե մատրիցան համաձայնություն է պահանջում, պատասխանատուին ներկայացնում է գործիքը, նպատակը և տվյալների տեսակը՝ առանց զգայուն բովանդակությունը ընդհանուր ալիքով ուղարկելու։
4. Արդյունքը ստուգողը համեմատում է այն սկզբնական նյութերի և աշխատանքի չափանիշների հետ, ապա ընդունում, ուղղում կամ մերժում է։

Անձի վրա ազդող որոշումների դեպքում մարդկային ստուգումը պետք է իրական հնարավորություն տա փոխելու առաջարկը։ Բրիտանական ICO-ի ուղեցույցը խորհուրդ է տալիս վերանայողին հասանելի դարձնել նաև լրացուցիչ հանգամանքները և նրան տալ ԱԲ առաջարկը մերժելու իրավասություն։ Սա օգտակար չափանիշ է ներքին ընթացակարգի համար, ոչ Հայաստանի իրավունքի մեկնաբանություն։

Պայմանական օրինակ՝ եթե գործիքն առաջարկում է աշխատանքի թեկնածուների հերթականություն, պատասխանատուն վերադառնում է դիմումների սկզբնական տեղեկություններին և նախապես սահմանված չափանիշներին։ Նա պետք է կարողանա փոխել հերթականությունը և գրանցել իր հիմնավորումը։ Պարզ «նայեցի» նշումը չի ցույց տալիս, թե ինչն է ստուգվել կամ ինչու է առաջարկն ընդունվել։

Միջադեպից հետո փոխեք համապատասխան կանոնը

Եթե աշխատակիցը պատահմամբ փոխանցել է զգայուն տվյալ, նկատել է հորինված հղում կամ արդեն տարածել է սխալ պատասխան, նա կանգնեցնում է հետագա օգտագործումը և հայտնում նշանակված պատասխանատուին։ Հաղորդման մեջ նշվում են գործիքը, դեպքի ժամանակը, տվյալների տեսակը, կատարված գործողությունը և հնարավոր ազդեցությունը։ Զգայուն բովանդակությունը պետք չէ կրկին պատճենել ընդհանուր հաղորդագրության մեջ։

Պատասխանատուն որոշում է՝ ում ներգրավել, ինչպես սահմանափակել տարածումը և արդյոք ժամանակավորապես կասեցնել տվյալ կիրառությունը։ Դեպքի գրառումից պարզված բացը վերածվում է որոշակի փոփոխության՝ գործիքների ցանկում, տվյալների մատրիցայում, ստուգման քայլում կամ հաղորդման ուղում։ Հերթական վերանայման ժամանակ նույն դաշտերը թարմացվում են, եթե փոխվել են գործիքի պայմանները, թիմի առաջադրանքները կամ մշակվող տվյալները։