İŞKUR işbaşı eğitiminde sınır yüzde 30: Beş çalışan olmadan başvurulmaz

İŞKUR’un işveren koşulları, İşbaşı Eğitim Programı için en az beş sigortalı çalışan ve kurum kaydı arıyor; katılımcı talebini de aynı il ve vergi numarası kapsamında hesaplanan sigortalı sayısının yüzde 30’u ile sınırlıyor. Beş kişilik kadrosu bulunan işveren bu sınırdan hareketle kontenjan hesaplayabilir, ancak programın açılması için işyeri, meslek ve aday koşullarının da karşılanması gerekir.

Başvuru İŞKUR E-Şube üzerinden yapılabilir. İşverenin önce SGK prim günlerinden kontenjana esas çalışan sayısını çıkarması, ardından eğitim verilecek mesleği ve program sonrası istihdam yükümlülüğünü planlaması gerekir. Başvuru gününde işyerinde bulunan kişi sayısı, geçmiş dönem prim günleriyle hesaplanan kontenjanın yerine geçmez.

İşyeri hangi koşulları sağlamalı?

Beş sigortalı eşiği yalnızca bir başvuru formu bilgisi değildir: Programın başladığı ayda ve devam ettiği aylarda da aranır. Aylık sayı, SGK’ya bildirilen toplam prim gününün otuza bölünmesiyle belirlenir. Bu nedenle bordroda beş kişinin adının bulunması, ilgili ayın prim günü hesabı yapılmadan yeterli kabul edilmemelidir.

İşyerinin İŞKUR’a kayıtlı olması ve programın belirlenen sektörlerde yürütülmesi gerekir. Kamu kurumu olan veya kamu kurumu teşkilatı içinde yer alan işverenler ile kısa çalışma ödeneği ya da ücret garanti fonundan yararlanan işverenler için başvuru koşulları sağlanmış sayılmaz. İşveren ayrıca eğitim sırasında katılımcıya mesleki deneyim kazandırabilecek bir iş ortamı hazırlamalıdır.

Başvuru öncesinde yükümlülükleri şu sırayla ele almak işe yarar:

• Sigortalı kadro: Başlangıç ayındaki asgari sayıyı ve program sürerken bu sayının korunup korunamayacağını değerlendirin.
• Eğitim kapasitesi: Katılımcının öğreneceği mesleği, uygulamalı görevleri ve aynı veya yakın meslekte çalışan personeli belirleyin.
• Aday uygunluğu: Kendi bulduğunuz adayın da İŞKUR’un katılımcı koşullarını taşıması gerektiğini hesaba katın.
• İstihdam: Eğitim sonrasında işe alınması gereken kişiler için kadro ve süre planı oluşturun.

Beş, on ve yirmi çalışan kaç kişilik kontenjan sağlar?

Kontenjana esas sayı, programın düzenleneceği ilde aynı vergi numarasına bağlı işyerlerinin SGK prim günleri üzerinden hesaplanır. Programın başlangıç ayından önceki on iki aylık dönem içinde kalan son altı aya veya uygun altı aylık döneme ait toplam prim günü yüze seksene bölünür. Hesaplanan sigortalı sayısına yüzde 30 oranı uygulanır.

Ankara Sanayi Odasının yayımladığı İŞKUR genelgesi, kontenjana esas sigortalı sayısında ve talep edilebilecek katılımcı sayısında çıkan kesirlerin yukarı yuvarlandığını, nihai katılımcı sayısına ise il müdürlüğünün karar verdiğini açıklıyor. Bu kural, özellikle küçük işyerlerinde 1,5 gibi bir hesap sonucunun nasıl tam kişi sayısına dönüştüğünü gösterir.

Şu örneklerin tümü koşulludur: Aynı il ve vergi numarası kapsamındaki çalışanların ilgili altı aylık dönemde her ay tam prim günüyle bildirildiği, başka bir programın kontenjanı kullanmadığı varsayılmıştır.

• Beş çalışan: 5 × yüzde 30 = 1,5; yukarı yuvarlandığında talep edilebilecek sayı iki katılımcıdır.
• On çalışan: 10 × yüzde 30 = 3; hesaplanan kontenjan üç katılımcıdır.
• Yirmi çalışan: 20 × yüzde 30 = 6; hesaplanan kontenjan altı katılımcıdır.

Bu sonuçlar otomatik kabul anlamına gelmez. Eksik prim günleri veya dönem içinde değişen çalışan sayısı, önce kontenjana esas sigortalı sayısını değiştirebilir. Örneğin farklı illerdeki şubelerin çalışanları tek havuzda doğrudan toplanmaz; hesap programın düzenleneceği il için yapılır. Bir ildeki kontenjanın başka ilde kullanılması da ancak il müdürlüğünün uygun görmesiyle mümkündür.

Meslek ve aday seçerken hangi sınırlar var?

Program, katılımcının işyerinde uygulama yaparak mesleki deneyim kazanabileceği işlerde düzenlenir. Türk Meslekler Sözlüğü’nde “Nitelik Gerektirmeyen Meslekler” ana grubunda yer alan işler kapsam dışındadır. İşyerindeki günlük görev adını esas almak yerine başvuruda kullanılacak meslek sınıflandırmasını ve o meslekte verilecek eğitimi birlikte belirlemek gerekir.

İşveren adayı kendisi bulabilir veya İŞKUR’dan aday isteyebilir. Katılımcının İŞKUR’a kayıtlı işsiz olması, emekli olmaması ve program başlamadan önceki bir yılda aynı işverenin vergi numarasına bağlı işyerlerinde sigortalı çalışmamış olması gerekir. İşverenin eşi ile birinci veya ikinci derece kan hısımları da katılımcı olamaz.

Adayın önceden seçilmiş olması işyerinin kontenjanını artırmaz. Aynı şekilde yeterli kontenjan bulunması, adayın kişisel koşullarını karşılamadığı bir başvuruyu uygun hâle getirmez. İşveren ve katılımcı yönünden yapılan bu iki değerlendirme, eğitim takvimi kurulmadan önce ayrı ayrı tamamlanmalıdır.

E-Şube başvurusu için ne hazırlanmalı?

İşveren hesabıyla İŞKUR E-Şube’ye girilerek İşbaşı Eğitim Programı başvurusu oluşturulur. Başvuru öncesinde programın yürütüleceği işyeri ve il, meslek, talep edilen katılımcı sayısı ve varsa aday bilgileri netleştirilmelidir. SGK prim günü hesabını hazır tutmak, istenen kontenjan ile kurumun hesaplayacağı sayı arasındaki farkı baştan görmeyi sağlar.

İşverenin hukuki durumunu ve imza yetkisini gösteren belgeler, talep dilekçesi ve ilgili meslekte çalışan bulunduğunu gösteren kayıtlar başvuruda istenebilecek belgeler arasındadır. İşveren türüne göre ticaret sicili veya oda kaydı gibi belgeler değişebilir. Elektronik başvurunun gönderilmesiyle eğitim kendiliğinden başlamaz; talep kurum tarafından değerlendirilir ve program için gerekli işlemler tamamlanır.

Başvuruda seçilen meslek ile işyerinde verilecek eğitimin birbirini karşılaması önemlidir. Katılımcı yalnızca mevcut iş yüküne eklenmiş bir kişi olarak düşünülmemeli; hangi işi kimden öğreneceği ve program boyunca devamının nasıl izleneceği de planlanmalıdır.

İşe alma taahhüdü kontenjandan ayrı hesaplanır

Genel uygulamada, programın dörtte birlik süresi sonunda devam eden katılımcıların en az yüzde 60’ı, altmış günden kısa olmamak üzere fiilî program süresinin en az iki katı kadar istihdam edilir. Gaziantep Ticaret Borsasının program bilgileri, 31 Aralık 2026’ya kadar imalat sektöründeki özel işyerlerinde başlatılan programlar için ayrı bir koşul da belirtiyor: En az yüzde 50 istihdam ve altmış günden kısa olmamak üzere program süresinin en az bir buçuk katı istihdam süresi.

Kontenjan, eğitime kaç kişinin alınabileceğini; istihdam taahhüdü ise eğitimden sonra kaç kişinin ne kadar süre çalıştırılacağını belirler. Bu yüzden iki katılımcı talep eden beş çalışanlı işletme de üç veya altı katılımcı talep eden daha büyük işletme de eğitim yerinin yanı sıra sonrasındaki kadroyu planlamalıdır. İstihdam yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, katılımcılar için yapılan ödemeler üzerinden hesaplanan tutarın yasal faiziyle tahsiline ve işverenin yeni kurs veya programlardan bir süre yararlanamamasına yol açabilir.

Ayrıca okuyun:

• İşe alım yavaşladı, eğitim öne çıktı: işverenlerin yüzde 48’i içeriden büyütüyor
• Indeed: Adayların yüzde 89’u başvurmadan önce şirketi araştırıyor
• BiGG 1,35 milyon TL veriyor: Şirketi erken kurmak başvuruyu bozabilir