İşe alım yavaşladı, eğitim öne çıktı: işverenlerin yüzde 48’i içeriden büyütüyor

CIPD, 22 Eylül 2026 tarihli açıklamasında Birleşik Krallık işverenlerinin yüzde 48’inin geçen yıl kurum içi yetenek geliştirme çabasını artırdığını bildirdi. Kalıcı çalışan alımını azaltan kuruluşların payı yüzde 28, artıranların payı yüzde 22 oldu. İşe alım yapmaya çalışanların yüzde 53’ü ise aday çekmekte zorlandı.

Çevrim içi araştırma, işe alım ve işgücü planlamasında karar sorumluluğu bulunan 1.014 Birleşik Krallık işveren temsilcisiyle yapıldı. Şirketlerin eğitime yönelmesindeki temel gerilim açık: İş başvuruları çoğalsa da aranan beceriye sahip kişiler aynı hızda bulunmuyor. Mevcut çalışanı geliştirmek, bu açığı dışarıdan işe alıma bağımlı kalmadan kapatma yollarından biri olarak öne çıkıyor; anket bunun her durumda daha hızlı veya ucuz olduğunu göstermiyor.

Başvuru sayısı ile uygun aday sayısı ayrıştı

CIPD raporunun bulgularına göre işverenlerin yüzde 58’i geçen yıl uygun olmayan aday başvurularının, yalnızca yüzde 33’ü uygun aday başvurularının arttığını söyledi. Bunlar başvuru sayılarının değişimi değil, artış bildiren işverenlerin oranları. Dolayısıyla iki yüzde arasındaki fark, her açık pozisyona kaç uygun aday düştüğünü tek başına söylemez; işe alım ekiplerinin yaşadığı nitelik sorununu gösterir.

Piyasanın soğumasıyla daha çok başvuru gelmesi, nitelikli aday rekabetinin bittiği anlamına gelmiyor. Özellikle uzmanlık veya kıdem gerektiren bir rol için geniş başvuru havuzunu elemek, kısa liste oluşturmak ve teklifin kabul edilmesini beklemek zaman istiyor. Bu nedenle açık pozisyonun varlığı ile onu dışarıdan makul sürede doldurabilme olasılığı ayrı sorular. Çalışan eğitimi, ikinci sorunun yanıtı belirsizleştiğinde daha cazip hale gelebilir.

Burada önemli ayrım eğitim çabası ile eğitim sonucudur. İşverenin geliştirme çabasını artırmış olması, çalışanların yeni beceriyi kazandığını ya da açık rolün içeriden doldurulduğunu kanıtlamaz. Araştırma işverenlerin bildirdiği davranışı ve güçlüğü ölçüyor; beceri programlarının işe alım süresini ne kadar kısalttığına ilişkin bir karşılaştırma sunmuyor.

Eğitim, beceri açığı kadar elde tutmayla da ilgili

Mevcut bir çalışanın işi ve kurumun süreçlerini bilmesi, üzerine yeni bir beceri eklemeyi bazı roller için mümkün kılar. Gereken bilgi yakın bir beceriye dayanıyorsa çalışan, eğitim sırasında mevcut görevleriyle bağını da koruyabilir. Dışarıdan gelen birinin ise hem teknik gereklilikleri hem de kurum içindeki işleyişi öğrenmesi gerekir. Bu mekanizma eğitimin neden gündeme geldiğini açıklıyor, fakat her meslekte eğitim süresinin işe alımdan kısa olacağını söylemiyor.

HR Grapevine’in araştırmayı aktaran haberi, işverenlerin yüzde 44’ünün yeteneği elde tutmanın zorlaştığını bildirdiğini yazıyor. Elde tutma önlemi uygulayan kuruluşların yüzde 45’i öğrenme ve gelişim fırsatlarını artırmış; bu oran bütün örneklemi değil, önlem alan alt grubu anlatıyor. Eğitim böylece yalnızca yeni kapasite oluşturma aracı değil, çalışan için iş içinde ilerleme olasılığını da destekleyen bir seçenek olarak görülüyor.

İlerleme olasılığı gerçek görevlerle bağlantılı olmadığında kursa ayrılan kaynak tek başına bir elde tutma sonucu yaratmaz. Anket ayrıca eğitim fırsatı sunanların diğer kuruluşlara göre daha az çalışan kaybettiğini göstermiyor. Aynı dönemdeki işe alım zorluğu, çalışanı tutma baskısı ve eğitim çabasının bir arada görülmesi, tek yönlü bir neden-sonuç ilişkisi kurmak için yeterli değil.

İşe al, içeride geliştir veya dışarıdan hizmet al

Türkiye’de insan kaynakları ve eğitim planlayan ekipler için karar, tek bir yüzdeyi hedef olarak almaktan çok becerinin niteliğini, ihtiyaç zamanını ve toplam maliyeti karşılaştırmakla ilgili. Bu, araştırmanın Türkiye için çıkardığı bir reçete değil; Birleşik Krallık bulgularının açtığı soruya yönelik editoryal bir karar matrisi. Önce ihtiyaç duyulan becerinin sürekli bir iş yükü mü, belirli bir süre için gereken uzmanlık mı olduğu ayrılmalı.

• İşe al: Beceri hemen ve kalıcı olarak gerekiyorsa, mevcut çalışanların onu edinme süresi işin teslim tarihini aşıyorsa dışarıdan alım daha uygun olabilir. Ücretin yanında arama, değerlendirme, boş pozisyonun maliyeti ve işe uyum süresi hesaba girer.
• İçeride geliştir: Beceri tekrar kullanılacaksa ve mevcut ekipte üzerine kurulabilecek bilgi varsa eğitim seçeneği güçlenir. Kurs bedeline, eğitimi verenlerin zamanına ve çalışanın öğrenirken üstlenemediği işin maliyetine de bakmak gerekir.
• Dışarıdan hizmet al: İhtiyaç geçiciyse veya çok dar bir uzmanlığa dayanıyorsa hizmet satın almak kapasiteyi daha çabuk sağlayabilir. Bedelin yanında işin kapsamı, hizmete bağımlılık ve kritik bilginin kurum içinde kalıp kalmayacağı belirleyicidir.

Bu yollar birbirini her zaman dışlamaz. Acil bir teslimat için dış uzmanlık kullanılırken kalıcı ihtiyacı karşılayacak çalışan aynı beceriye hazırlanabilir. Tersine, kısa süreli bir işi içeride öğretmek, öğrenilen beceri sonrasında kullanılmayacaksa gereksiz maliyet doğurabilir. Karar matrisindeki süre ve maliyet karşılaştırması koşulludur; anket bu seçeneklerin hangisinin daha yüksek getiri sağladığını ölçmüyor.

Birleşik Krallık oranı Türkiye’ye taşınamaz

Örneklem Birleşik Krallık’taki işveren temsilcilerinden oluşuyor ve yanıtlar kuruluşların bildirdiği deneyimlere dayanıyor. Bu yüzden haberin yüzdeleri Türkiye’de kaç şirketin eğitime ağırlık verdiğini söylemez. Türkiye’deki ücretler, aday havuzları, eğitim sağlayıcıları ve çalışma koşulları değiştiğinde aynı beceri için üç seçeneğin süresi ve toplam maliyeti de değişebilir.

Ayrıca işverenin geliştirme çabasını artırması ile ölçülebilir beceri kazanımı farklı sonuçlar. Mevcut veriler bir yön değişimini ve bunun işe alım güçlüğüyle birlikte görüldüğünü ortaya koyuyor; eğitimin sonraki dönemde hangi açıkları kapattığını ve çalışanları ne ölçüde elde tuttuğunu göstermiyor. Hikâyenin açık kalan kısmı bu: İçeriden geliştirmenin sonuçlarını, benzer işleri dışarıdan işe alma ve hizmet satın alma maliyetleriyle karşılaştıran veriler henüz bu araştırmada yok.

Ayrıca okuyun:

• Resect AI 25 milyon dolarla çıktı: Halüsinasyonu içeride durduracak
• Adobe’nin yeni CEO’su belli oldu: AI dönüşümü içeriden yönetilecek
• UKG Pro işe alım ve bordroya yeni AI ekledi; son karar yine uzmanda