Birleşik Krallık: 200 bin giriş işi, 800 bin rol ihtiyacı

Birleşik Krallık hükümetinin 21 Ekim 2026’da yayımladığı Digital and Technologies Jobs Plan, işverenlerle birlikte gelecek on yılda yaklaşık 200 bin giriş seviyesi dijital ve teknoloji işi açmayı hedefliyor; sanayi stratejisinin desteklediği sektörlerde yaklaşık 800 bin rolün doldurulması gerekeceği de tahmin ediliyor. Hükümet ile işverenlerin Skills Deal kapsamında yılda ortalama 20 bin giriş seviyesi iş için taahhüt oluşturması öngörülüyor.

TechMarketView’in 21 Ekim tarihli değerlendirmesine göre Microsoft, IBM, Cisco, Cognizant ve Arm’ın da bulunduğu TechFirst ortakları, üç yıl içinde 10 bini aşkın iş deneyimi, yerleştirme ve öğrenme fırsatı taahhüt etti. Bunlar işe alım rakamı değil; yıllık iş hedefi de gerçekleşmiş istihdamı göstermiyor ve mevcut boş pozisyonları kapsayabiliyor. Planın ağırlık verdiği sorun, teknoloji eğitimi alan kişilerin ilk ilgili işlerine geçmekte zorlanması.

200 bin hedefi ile 800 bin ihtiyaç neyi ölçüyor?

Birleşik Krallık dijital ve teknoloji sektöründe 239 bin ek çalışan ile ayrılanların yerine gereken 249 bin kişinin oluşturduğu iki talep kalemi.

Giriş seviyesi rakamı, hükümet ve işverenlerin açmak istediği işler için bir hedef. Daha büyük rakam ise 2025–2035 döneminde doldurulması gerekebilecek pozisyonlara ilişkin gösterge niteliğinde bir tahmin. Bunun yaklaşık 550 bini, sanayi stratejisinin öncelik verdiği sektörlerdeki dijital ve teknoloji mesleklerinde beklenen yeni rollerden; yaklaşık 250 bini ise Dijital ve Teknolojiler sektöründen ayrılan veya emekli olanların yerine yapılacak işe alımlardan oluşuyor. Dolayısıyla toplam, net yeni iş sayısı ya da bugün açık bulunan ilanların dökümü olarak okunamaz.

Skills England’ın sektörel beceri değerlendirmesi, yalnızca Dijital ve Teknolojiler sektöründeki 30 öncelikli meslek için 2035’e kadar 239 bin ek çalışan ve ayrılanların yerine 249 bin kişi gerekeceğini, toplam talebin yaklaşık 488 bine ulaşacağını hesaplıyor. Aynı değerlendirmede, bu mesleklerde öngörülen ek istihdamın yüzde 89’unun Birleşik Krallık yeterlilik sisteminde seviye 4 ve üzeri nitelik gerektirdiği belirtiliyor. Sektör içindeki bu dar hesap ile birden fazla sektörü kapsayan geniş tahminin kapsamları farklı.

Tahminler, geçmiş istihdam eğilimlerinden türetilen varsayımlara dayanıyor ve yapay zekânın gelecekteki istihdam üzerindeki etkisini modellemiyor. Bu belirsizlik, ihtiyaç rakamının yıllara bölünmüş kesin bir işe alım takvimi gibi kullanılmasını engelliyor. Giriş seviyesi hedefinin gerçekleşmesi ise işverenlerin taahhütlerini fiilen açılan ve doldurulan pozisyonlara dönüştürmesine bağlı.

İlk teknoloji işine hangi yollar açılacak?

Birleşik Krallık’ta dijital T Level iş yeri yerleştirmesinde öğrenci, teknik eğitimden iş deneyimine geçiş sağlayan uygulamalı bir görevi tamamlıyor.

Plan, gençlerin eğitimden işe geçişine öncelik veriyor; fakat “giriş seviyesi” adayın yaşını veya daha önce çalışıp çalışmadığını tanımlamıyor. Ölçüt, pozisyonun ilgili alanda bir yıldan az deneyimi olan kişilere açık olması. Bu nedenle başka bir meslekten teknolojiye geçenler, iş hayatına ara verdikten sonra dönenler ve mevcut kurumlarında ilk teknoloji görevine geçenler de kapsamda yer alabiliyor.

Digital and Tech Skills Deal, işverenlerin TechFirst etkinlikleri, iş deneyimi, dijital T Level iş yeri yerleştirmeleri, çıraklık, üniversite öğrencilerine yönelik yerleştirmeler ve giriş işleri arasından ölçülebilir bir taahhüt vermesini amaçlıyor. Bu yolların eğitim ve istihdam koşulları ayrı kalıyor. Özellikle iş deneyimi veya yerleştirme, işe alınma ile aynı sonuç değil: 200 binlik hedefe yalnızca giriş seviyesi işler ve çıraklıklar dahil ediliyor; diğer fırsatların ayrıca kaydedilmesi öngörülüyor.

İşverenlerin deneyim beklentisi, planın çözmeye çalıştığı engellerden biri. Siber güvenlik ilanlarında bir yıldan az ilgili deneyime sahip adaylara açık pozisyonların payı 2022’de yüzde 25 iken 2025’te yüzde 16’ya düştü. İlgili eğitimini tamamlamış bir adayın ilk rolü bulmakta zorlanabilmesi, iş deneyimi ve denetimli yerleştirmelerin neden istihdam yollarıyla birlikte ele alındığını açıklıyor. Yine de bu fırsatların sayısı, sonrasında kaç kişinin işe geçtiğini tek başına göstermeyecek.

Yapay zekâ hangi becerilerin değerini değiştiriyor?

Yapay zekâ araçları rutin kod yazma ve test işlerinde harcanan zamanı azaltırken denetim, doğrulama ve sonuçları farklı ekiplere anlatma becerileri daha fazla önem kazanıyor. Öncelikli mesleklerde dijital okuryazarlığın yanında araştırma, yeni çözüm üretme, problem çözme ve karar verme becerileri aranıyor. Bir aracın çıktısını kullanmak kadar hatasını fark etmek ve teknik sonucun sorumluluğunu üstlenmek de işin parçası hâline geliyor.

Bu değişim, yeni başlayanlara verilecek görevleri de etkiliyor. Deneyim kazanılan rollerin yalnızca tekrarlı işleri devretmesi yerine, adayın yapay zekâ destekli bir sonucu değerlendirmesine ve uygulamasına alan açması bekleniyor. Bununla birlikte giriş seviyesi işe alımdaki düşüşün nedeninin yapay zekâ olduğunu söylemek için yeterli kanıt bulunmuyor; işverenlerin artan deneyim beklentisi de işe girişte ayrı bir engel.

Talep yalnızca yazılım geliştirmeden ibaret değil. Veri mühendisliği, siber güvenlik, dijital altyapı ve yapay zekâ güvencesi gibi alanlarda teknik bilgi, iletişim ve karar verme birlikte önem taşıyor. Bu nedenle kısa bir araç eğitimi ile mesleki yeterlilik aynı şey sayılmıyor; bir rolün gerektirdiği teknik derinlik, yapılan işe göre değişiyor.

Türkiye’den aday için yeterlilik ve çıraklık ne anlama geliyor?

Yeterlilik düzeyi

Giriş seviyesi, düşük yeterlilik düzeyi demek değil. Az ilgili deneyim isteyen bir pozisyon yine de belirli bir diploma, mesleki yeterlilik veya teknik uzmanlık gerektirebilir. Plan, mesleğe göre seviye 3 ve üzerindeki yeterliliklerin istenebileceğini belirtiyor. Türkiye’den başvurmayı düşünen biri açısından işin giriş seviyesi olarak tanımlanması, ilandaki eğitim ve beceri koşullarının kendiliğinden karşılandığı anlamına gelmiyor.

Çıraklık ve yerleştirme

Çıraklık, eğitimle ücretli işi birleştiren bir istihdam yolu; dijital T Level kapsamındaki iş yeri yerleştirmesi ve kısa süreli iş deneyimi ise farklı aşamalar. Bu ayrım, duyurulan bütün fırsatları açık kadro gibi değerlendirmemek için önemli. Planın eğitim ve çıraklık yolları öncelikle Birleşik Krallık’taki yerel düzenlemeler ve işveren taahhütleri üzerinden kuruluyor; ulusal toplamlar, Türkiye’deki adaylara doğrudan erişilebilir ilan veya ayrı bir kabul hakkı sağlamıyor.

Dijital Beceriler Konseyi işveren taahhütlerindeki ilerlemeyi yıllık olarak izleyecek; yayımlanacak verilerde iş deneyimi, çıraklık ve doldurulan giriş seviyesi rollerin ayrı gösterilmesi planlanıyor. Böylece ilk somut ölçü, açıklanan fırsatlardan kaçının gerçekten işe dönüşeceği olacak. Planın kapsamlı gözden geçirilmesi ve güncellenmiş sürümünün yayımlanması, yayımından üç yıl sonrası için öngörülüyor.

Ayrıca okuyun: