AI, Teksas’taki iş ilanlarını yüzde 2,6 azalttı; bu işten çıkarma değil
Samuel Dodini ve Tucker Smith’in 1 Eylül 2026 tarihli Dallas Fed analizi, milyonlarca çevrim içi ilan üzerinden GenAI otomasyon maruziyetinin Teksas’taki toplam Lightcast ilanlarını 2024’te yaklaşık yüzde 1,8, 2025’te yüzde 2,6 azalttığını tahmin ediyor.
Dolayısıyla yapay zekânın Teksas’taki yeni iş ilanlarını azaltıp azaltmadığı sorusunun bu veri kümesi için yanıtı evet. Ancak ölçülen şey mevcut çalışan sayısı veya işten çıkarma değil, işverenlerin çevrim içi kanallarda yayımladığı yeni pozisyonlara yönelik talep.
Yüzde 2,6, yüksek maruziyetli mesleklerdeki düşüşle aynı ölçüm değil
Yüzde 2,6, araştırmacıların mesleklere ait otomasyon puanlarını, AI kullanım oranlarını ve Teksas’ın sektör bileşimini birleştirerek 2025 için hesapladığı eyalet geneli tahmin. Daha dar karşılaştırmada ise GenAI’ın otomatikleştirebildiği görevlerin payı yüksek olan pozisyonların ilanları, aynı sektörlerdeki daha az maruz pozisyonlara göre daha hızlı geriledi.
Texas Today incelemesine göre bu göreli fark 2023 sonunda yaklaşık yüzde 5’e, 2025’in ilk çeyreğinde yaklaşık yüzde 8’e ulaştı. Bu oranlar bütün Teksas iş piyasasına uygulanamaz: Biri daha yüksek ve daha düşük maruziyetli meslekler arasındaki farkı, yüzde 2,6 ise toplam Lightcast ilanları üzerindeki tahmini etkiyi gösteriyor.
Analizin yalnızca yeni veya kapanan işletmelerden kaynaklanan bir bileşim değişikliğini ölçüp ölçmediği de ayrıca sınandı. İnceleme dönemi boyunca veri kümesinde kalan şirketlerde de daha yüksek maruziyetle birlikte ilan talebinin zayıflaması, faaliyetini sürdüren işverenlerin açtıkları pozisyonların sayısını ve bileşimini değiştirdiğine işaret ediyor.
İlan azalması neden işten çıkarma sayısı değildir?
İş ilanı, mevcut istihdam stokundan çok yeni çalışan talebinin göstergesidir. Bir şirket kadrosunu korurken büyüme planını yavaşlatabilir, boşalan bir pozisyonu yeniden açmayabilir veya bazı görevleri mevcut çalışanlar ile yazılım arasında yeniden dağıtabilir. Bu durumların her biri ilan sayısını azaltabilir; hiçbiri tek başına bir çalışanın işten çıkarıldığını kanıtlamaz.
Araştırma ücret bordrolarını, iş sözleşmelerinin neden sona erdiğini veya kaç kişinin işini kaybettiğini saymıyor. Bu nedenle yüzde 2,6’yı “Teksas’taki işlerin yüzde 2,6’sı ortadan kalktı” şeklinde okumak hatalı olur. Sonuç, AI tarafından otomatikleştirilebilen görevlerin daha fazla bulunduğu mesleklerde çevrim içi işe alım talebinin karşılaştırma grubuna göre zayıfladığını gösteriyor.
Bu ayrım, toplam istihdam başka sektörlerde veya mesleklerde artarken AI maruziyeti yüksek pozisyonlara yönelik ilanların azalabilmesini de açıklıyor. Yeni şirketler, emeklilikler, sektörler arası hareketler, şirket içi geçişler ve çevrim dışı işe alımlar istihdam tablosunu ayrıca etkiliyor; Lightcast ilanları bunların tamamını kapsamıyor.
Yöntem meslek etiketini değil, görevleri eşleştiriyor
Araştırmacılar meslekleri bütünüyle “AI işi” veya “insan işi” diye ayırmadı. O*NET’te tanımlanan mesleki görevleri, Anthropic’in Claude kullanımında otomasyona konu olan faaliyetlere dayalı görev ölçütüyle eşleştirdi. Ortaya çıkan maruziyet puanı, GenAI’ın bir mesleğin içerdiği görevlerin ne kadarını otomatikleştirebildiğini temsil ediyor.
Bu puanlar daha sonra Lightcast’in Teksas’a ait üç aylık çevrim içi ilan kayıtlarıyla birleştirildi. İlanlar şirket, sektör, meslek ve beceri düzeyinde sınıflandırıldı; daha fazla ve daha az maruz kalan meslekler aynı sektör içinde karşılaştırıldı. Böylece örneğin teknoloji sektöründeki genel bir işe alım yavaşlamasının bütünüyle AI etkisi sayılması riski azaltıldı.
En yüksek maruziyet yazılım geliştirme, web tasarımı ve bilgisayar ağırlıklı işlerde görülürken yöneticiler, büro çalışanları ve editörler gibi başka beyaz yakalı gruplar da yüksek puanlar aldı. Fakat görev maruziyeti, mesleğin tamamının ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor: AI bazı faaliyetleri doğrudan üstlenebilirken diğerlerinde çalışanı destekleyebilir veya hiç kullanılamayabilir.
Lightcast kapsamı ve nedensellik sınırı sonucu daraltıyor
Tahmin, Teksas’taki bütün açık pozisyonların eksiksiz sayımı değil. Lightcast çevrim içi ilanları izlediği için tarım, inşaat, bina bakımı ve kişisel hizmetler gibi internette daha az temsil edilen alanları eksik yakalayabiliyor. Şirket içi atamalar, referansla doldurulan roller ve çevrim içi yayımlanmayan işler de veri dışında kalabilir.
Çalışma, ChatGPT’nin kullanıma sunulmasından sonraki dönemde daha yüksek GenAI otomasyon maruziyeti ile daha zayıf ilan talebi arasında sistematik bir ilişki buluyor. Aynı sektör içindeki mesleklerin karşılaştırılması ve faaliyetine devam eden şirketlerde benzer yönün görülmesi bazı alternatif açıklamaları daraltsa da gözlemsel yöntem, her bir ilanın yalnızca AI nedeniyle kaldırıldığını kanıtlayamaz.
Etkinin ilk kez iş arayanlarda ve meslek değiştirenlerde daha görünür olabilmesinin nedeni de bu ölçümün doğası. Çevrim içi ilanlar çoğunlukla iş piyasasına giriş kapısı işlevi gördüğünden, yeni pozisyonların azalması mevcut kadrolarda toplu işten çıkarma yaşanmadan da yeni mezunların ve kariyer değişikliği yapanların seçeneklerini daraltabilir.
Şimdilik doğrulanan sonuç, GenAI’ın otomatikleştirebildiği görevlerin payı yükseldikçe Teksas’taki çevrim içi işe alım talebinin daha fazla zayıfladığıdır. Bunun kalıcı istihdam kaybına, ücret değişimine veya belirli sayıda işten çıkarmaya dönüşüp dönüşmediğini göstermek için ilan verilerinin bordro, kazanç ve çalışan hareketlerine ilişkin kayıtlarla birlikte izlenmesi gerekecek.
Ayrıca okuyun:
Bültenimize abone olun
En son Web3, yapay zekâ ve kripto haberleri doğrudan gelen kutunuza gelsin.