Pożyczka na cyfryzację wyczerpana: popyt przekroczył pulę ponad trzykrotnie

Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) ogłosił 21 września 2026 r. pełne zakontraktowanie Pożyczki na cyfryzację z KPO: podpisał 53 umowy o wartości ponad 2,9 mld zł, podczas gdy wartość złożonych wniosków wyniosła 9,78 mld zł i ponad trzykrotnie przekroczyła dostępną pulę. Firma, która dopiero planuje zgłoszenie projektu, nie może już uzyskać finansowania z tej alokacji. Ogłoszony wynik dotyczy podpisanych umów, a nie zakończenia wszystkich inwestycji.

Program podsumowano w Bydgoszczy; Tygodnik Bydgoski przypomina, że początkowy budżet określono na 650 mln euro, a już w kwietniu 2026 r. BGK ograniczył ocenę do wniosków złożonych do 5 września 2025 r. i nie planował powiększenia puli. Wrześniowy wynik dotyczy całego finansowania tego instrumentu i nie otwiera nowego naboru.

Co pełne zakontraktowanie oznacza dla spóźnionej firmy

Zakontraktowanie całej puli zamyka drogę do nowej pożyczki w tym konkretnym instrumencie KPO. Wcześniejsze ograniczenie oceny oznaczało już, że formularz złożony po wskazanej dacie nie trafi do rozpatrzenia w ramach dostępnych środków. Podpisanie ostatnich umów usuwa również podstawę do zakładania, że niewykorzystana część budżetu czeka na kolejnych chętnych.

Wysoka wartość zgłoszeń nie tworzy dodatkowego finansowania. Wniosek wyrażał potrzebę pożyczkową i podlegał ocenie, natomiast umowa oznacza przyjęcie konkretnego projektu do finansowania. Różnica między tymi etapami ma znaczenie dla przedsiębiorstwa, które wcześniej wysłało dokumenty: samo zgłoszenie nie daje prawa do pieniędzy, gdy pula została rozdysponowana.

Możliwe zmiany w realizacji pojedynczych projektów nie są zapowiedzią wznowienia przyjmowania wniosków. Nowa alokacja wymagałaby odrębnej decyzji i nowych zasad jej wykorzystania. Na dzień publikacji nie ogłoszono dodatkowej transzy Pożyczki na cyfryzację, więc plan inwestycyjny nie powinien opierać się na oczekiwaniu na automatyczne zwiększenie jej budżetu.

Na co przypadła pula Pożyczki na cyfryzację

Finansowanie trafiło do różnych kategorii odbiorców, nie tylko do prywatnych firm. Wśród pożyczkobiorców są samorządy, spółki komunalne, publiczne placówki medyczne, uczelnie i przedsiębiorstwa energetyczne. To istotne przy ocenie skali popytu: wartość wszystkich wniosków nie jest miarą zapotrzebowania wyłącznie przedsiębiorstw na zakup własnego oprogramowania.

Największą część zakontraktowanej kwoty przeznaczono na infrastrukturę teleinformatyczną. W tej grupie mieszczą się zasoby do przetwarzania i ochrony danych, modernizacja sieci oraz systemy wykorzystywane w usługach komunalnych i ochronie zdrowia. Kolejne części finansowania dotyczą zaawansowanych technologii cyfrowych, takich jak automatyzacja, rozwiązania chmurowe i cyberbezpieczeństwo, oraz inteligentnych systemów energetycznych.

Zakres projektów pokazuje, dlaczego instrument obejmował również instytucje publiczne i spółki wykonujące zadania dla mieszkańców. Cyfryzacja wodociągów, zaplecza szpitala czy sieci energetycznej wymaga inwestycji o innym charakterze niż wymiana sprzętu w pojedynczej firmie. Program miał formę pożyczek zwrotnych, dlatego wybór projektu i podpisanie umowy są początkiem jego finansowania, a nie dowodem uzyskania już pełnego efektu.

Umowy, budżet i rzeczywista realizacja to różne wielkości

Pierwotny budżet wyrażono w euro, natomiast końcową wartość podpisanych umów podano w złotych. Samo zestawienie kwot w odmiennych walutach nie dowodzi zwiększenia alokacji. Potwierdzony stan jest bardziej konkretny: środki przewidziane dla tego instrumentu zostały przypisane pożyczkobiorcom, a wartość zgłoszonego popytu była znacznie wyższa.

Podpisana umowa określa zobowiązanie do finansowania wybranego przedsięwzięcia zgodnie z jej warunkami. Wypłata kapitału, poniesienie wydatków, uruchomienie systemu i osiągnięcie planowanego rezultatu następują na dalszych etapach. Dlatego końcowa suma umów nie mówi sama w sobie, ile pieniędzy już wypłacono ani ile wdrożeń działa u odbiorców.

Rozróżnienie ma także znaczenie dla oceny programu. Wynik kontraktacji pokazuje, że cały dostępny kapitał przypisano do umów; wartość wniosków pokazuje presję na instrument. O efektach dla mieszkańców, pacjentów i klientów firm będzie można mówić na podstawie realizacji konkretnych inwestycji, a nie tylko po zakończeniu przyjmowania zgłoszeń i podpisywania umów.

Odrębne finansowanie dla firm po wyczerpaniu środków KPO

Spóźniony wnioskodawca może rozpatrywać inne produkty, lecz nie są one kolejną transzą Pożyczki na cyfryzację. Informacja programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki z 25 września 2026 r. opisuje osobny fundusz pożyczek na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw z alokacją 792 mln zł; pojedyncza pożyczka ma wynosić od 2,5 mln do 15 mln zł. Finansowanie obejmuje między innymi systemy zarządzania firmą, sztuczną inteligencję, automatyzację i cyberbezpieczeństwo.

Nowy fundusz ma innych operatorów i własne warunki. Przedsiębiorcy mogą już kontaktować się z partnerami finansującymi, natomiast rozpoczęcie przyjmowania wniosków zapowiedziano dopiero po przygotowaniu procedur. Nie należy więc utożsamiać uruchomienia funduszu z otwartym naborem ani traktować złożonego wcześniej wniosku do poprzedniego programu jako zgłoszenia do nowego.

Poza tym pozostają instrumenty regionalne i finansowanie komercyjne, zależne od miejsca inwestycji, celu projektu oraz oceny zdolności do spłaty. Nie tworzą wspólnej kolejki z wyczerpaną pożyczką KPO. Dla firmy, która nie zdążyła, praktyczne znaczenie wrześniowej decyzji jest jedno: dalsze finansowanie cyfryzacji trzeba oprzeć na warunkach odrębnego programu, a nie na oczekiwaniu na środki z zamkniętej puli.