1,46 mld zł na technologie dual-use — pierwszy nabór już trwa

W programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) zaplanowano sześć konkursów o łącznej alokacji 1,46 mld zł na technologie obronne, krytyczne i podwójnego zastosowania. Pierwszy nabór już trwa: Fundacja na rzecz Nauki Polskiej przyjmuje wnioski do First Team – Dual Use od 1 października do 20 listopada 2026 r. W tym konkursie 30 mln zł przeznaczono na zespołowe badania o potencjale zastosowania cywilnego i wojskowego.

Pozostałe ścieżki mają inne terminy i innych wnioskodawców: konkurs dla akceleratorów już się zakończył, kredyt na uruchomienie produkcji ma otworzyć się pod koniec października, a trzy nabory STEP pozostają w planie. Grzegorz Orawiec z Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej powiedział w publikacji Computerworld z 6 października: „Czekamy jeszcze na oficjalne potwierdzenie z Komisji”. Chodzi o zatwierdzenie zmian FENG przez Komisję Europejską, od którego zależy uruchomienie wsparcia STEP dla sektora obronnego.

Sześć ścieżek: operator, kwota i status

Alokacja jest sumą odrębnych konkursów, a nie pulą, o którą każdy zainteresowany może ubiegać się w jednym naborze. Podział wynika przede wszystkim z rodzaju projektu: badania, inwestycja produkcyjna, kredyt, budowa zespołu naukowego albo prowadzenie akceleratora.

• STEP – technologie obronne, projekty inwestycyjne: 500 mln zł, operator Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Instrument obejmuje inwestycje przedsiębiorstw w wytwarzanie technologii krytycznych. Harmonogram przewiduje ogłoszenie w październiku 2026 r. i przyjmowanie wniosków od listopada 2026 r. do stycznia 2027 r.; uruchomienie zależy od zatwierdzenia zmian FENG.
• STEP – ścieżka A: 250 mln zł, operator Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). To ścieżka prac B+R nad innowacyjnymi technologiami krytycznymi w sektorze obronnym. Planowane okno składania wniosków obejmuje okres od listopada 2026 r. do stycznia 2027 r. i pozostaje warunkowe.
• STEP – ścieżka B: 250 mln zł, również w NCBR. Finansuje prace B+R służące ochronie i wzmacnianiu łańcuchów wartości technologii obronnych, w tym ograniczaniu strategicznych zależności Unii Europejskiej. Ma ten sam planowany okres naboru i ten sam warunek dotyczący zmian programu.
• Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania: 400 mln zł, operator Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Nabór został ogłoszony; wnioski na inwestycje związane z uruchomieniem produkcji będzie można składać od 29 października 2026 r. do 28 stycznia 2027 r.
• First Team – Dual Use: 30 mln zł, operator Fundacja na rzecz Nauki Polskiej. Wnioski są przyjmowane do 20 listopada 2026 r. Formalnym wnioskodawcą jest organizacja badawcza, a przedmiotem wsparcia — prace B+R prowadzone przez jej zespół.
• Startup Booster Poland – DeepTech Goes Dual: 30 mln zł, operator PARP. W lipcowym harmonogramie ścieżka figuruje jako „Program Tech Goes Dual”. Konkurs służył wyborowi podmiotów prowadzących akcelerację startupów; nabór wniosków trwał od 14 lipca do 8 września 2026 r. i jest zakończony.

Otwarty nabór First Team: firma jako partner, organizacja badawcza jako wnioskodawca

W First Team – Dual Use pieniądze trafiają do organizacji badawczej, która wskazuje głównego wykonawcę projektu. Jest nim autor koncepcji badawczej ze stopniem doktora uzyskanym zasadniczo od dwóch do dwunastu lat przed końcem naboru. Warunki konkursu dopuszczają przedłużenie tego okresu między innymi z powodu przerw związanych z rodzicielstwem.

Projekt musi obejmować prace B+R o potencjalnej wartości wdrożeniowej dla sektora cywilnego i wojskowego; badania podstawowe są wyłączone. Wymagana jest współpraca z zagranicznym partnerem naukowym oraz krajowym partnerem gospodarczym. Firma może więc uczestniczyć w projekcie jako partner, lecz dofinansowanie otrzymuje organizacja badawcza będąca beneficjentem.

Wsparcie pojedynczego projektu może wynieść do 4 mln zł. Główny wykonawca ma prowadzić zespół angażujący studentów i młodych naukowców. Wśród obszarów tematycznych wymieniono sztuczną inteligencję, systemy autonomiczne, technologie kwantowe, nowoczesne materiały, technologie energetyczne i sieci komunikacyjne nowej generacji. Zgodność z jednym z tych obszarów jest tylko częścią wymagań: rozwiązanie musi także odpowiadać zakresowi podwójnego zastosowania i pozostałym warunkom konkursu.

Produkcja, badania czy akceleracja: gdzie przebiega podział

Przedsiębiorstwo planujące nowe prace badawczo-rozwojowe nad technologią obronną ma w harmonogramie dwie ścieżki NCBR. W ścieżce A punktem ciężkości jest rozwój innowacyjnej technologii krytycznej. W ścieżce B znaczenie ma również jej rola w ograniczaniu strategicznych zależności i wzmacnianiu łańcucha wartości. Obie ścieżki dotyczą prac B+R, a nie samego zakupu gotowego rozwiązania.

Jeśli projekt polega na inwestycji w wytwarzanie technologii krytycznej, odpowiada mu planowany konkurs STEP prowadzony przez PARP. Osobną drogą jest kredyt BGK przeznaczony na uruchomienie produkcji produktów podwójnego zastosowania. Rozróżnienie jest istotne dla firmy, która ma już rozwiązanie i potrzebuje zdolności produkcyjnych, oraz dla zespołu, który musi jeszcze opracować technologię.

First Team odpowiada sytuacji, w której osią przedsięwzięcia są badania prowadzone przez zespół w organizacji badawczej. Zakończony konkurs DeepTech Goes Dual dotyczył natomiast podmiotów chcących prowadzić programy akceleracyjne. Startup rozwijający własne rozwiązanie nie składał w tym konkursie wniosku jako operator akceleracji. Taki podział wskazuje właściwy typ instrumentu, ale sam w sobie nie przesądza o kwalifikacji konkretnego projektu.

Terminy STEP czekają na decyzję Komisji

Trzy planowane konkursy STEP skupiają łącznie 1 mld zł z zapowiedzianej puli. Urzędowy harmonogram przewiduje ich ogłoszenie w październiku i składanie wniosków od listopada do stycznia. W wypowiedzi opublikowanej 6 października Orawiec wskazał jednak listopad jako planowany miesiąc ogłoszenia naborów. Ponieważ zmiany FENG nadal wymagają potwierdzenia Komisji Europejskiej, daty z harmonogramu trzeba traktować jako plan, a nie otwarte już okno aplikacyjne.

Najbliższe nowe okno ma otworzyć się 29 października w BGK. O rzeczywistych terminach obronnych konkursów STEP rozstrzygną decyzja Komisji oraz późniejsze ogłoszenia PARP i NCBR.

Przeczytaj także:

• GitHub Actions czy CircleCI? Minuta kosztuje podobnie, kolejka już nie
• Workday tnie 2,5% załogi — najmocniej w produkcie i technologii
• Google Vids obiecuje darmowe 1080p, lecz pierwszy test wskazał 720p