Kodeks pracy w jednym tekście: sześć nowelizacji trzeba czytać razem

24 września 2026 r. w Dzienniku Ustaw pod poz. 1245 ogłoszono obwieszczenie Marszałka Sejmu z tekstem jednolitym Kodeksu pracy, uwzględniającym sześć ustaw i stan prawny na 27 sierpnia 2026 r. Publikacja daje jeden urzędowy tekst, w którym można odnaleźć zmienione przepisy, ale sama nie wprowadza nowych praw ani obowiązków. O tym, kiedy działa konkretna zmiana, rozstrzygają ustawy, z których ją przejęto.

W depeszy Serwisu Samorządowego PAP zestawiono akty objęte nową publikacją. Ich daty uchwalenia i wejścia w życie różnią się od daty ogłoszenia tekstu jednolitego. Ma to znaczenie szczególnie tam, gdzie załącznik pokazuje obok siebie brzmienie obowiązujące i przyszłe.

Co zawiera publikacja pod poz. 1245

Obwieszczenie składa się z części wprowadzającej oraz załącznika z ciągłym tekstem Kodeksu pracy. W załączniku zmiany wpisano w odpowiednie artykuły, dzięki czemu regulacji o rekrutacji, stażu pracy lub mobbingu nie trzeba rekonstruować przez porównywanie kolejnych wersji kodeksu. Odnośniki przy przepisach wskazują podstawę zmiany, a przy przyszłych brzmieniach pomagają ustalić, które z nich jeszcze nie obowiązuje.

Przed załącznikiem pozostawiono fragmenty ustaw nowelizujących, których nie da się włączyć w brzmienie kodeksu. Są wśród nich przepisy przejściowe i przepisy określające wejście zmian w życie. Ta konstrukcja tłumaczy, dlaczego znalezienie samego artykułu kodeksu nie zawsze wystarcza do ustalenia prawa pracownika w konkretnej sprawie: warunki stosowania tego artykułu mogą wynikać z innej części tej samej publikacji.

Sześć ustaw, z których złożono nowe brzmienie

Skorowidz Rządowego Centrum Legislacji łączy tekst jednolity z sześcioma ustawami zmieniającymi Kodeks pracy. Ułożone według dat uchwalenia pokazują, że wrześniowe obwieszczenie zebrało różne dziedziny prawa pracy, a nie jedną reformę.

1. 4 czerwca 2025 r., Dz.U. poz. 807. Zmieniono zasady informowania osoby ubiegającej się o pracę o wynagrodzeniu lub jego przedziale. W kodeksie znalazło się także wyłączenie informacji o wynagrodzeniu z obecnej i wcześniejszych prac z danych o przebiegu zatrudnienia, których może żądać pracodawca.
2. 26 września 2025 r., Dz.U. poz. 1423. Rozszerzono okresy zaliczane do stażu pracy między innymi o udokumentowane okresy zlecenia i prowadzenia działalności gospodarczej, przy warunkach określonych w ustawie. Przepisy przejściowe osobno określają dokumentowanie wcześniejszych okresów i zasady stosowania zmiany do już zatrudnionych.
3. 5 listopada 2025 r., Dz.U. poz. 1661. Ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych zmieniła kodeksowe odesłania i reguły dotyczące układów. Część zasad ich funkcjonowania mieści się w odrębnej ustawie, więc sam załącznik z kodeksem nie wyczerpuje tej regulacji.
4. 4 grudnia 2025 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 25. W wielu czynnościach przewidzianych przez kodeks pojawiła się możliwość użycia postaci papierowej lub elektronicznej, między innymi przy wskazanych wnioskach i zawiadomieniach. Ta sama ustawa zmieniła również regulację zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
5. 11 marca 2026 r., Dz.U. poz. 473. Nowelizacja przepisów o Państwowej Inspekcji Pracy objęła również kodeksowe zasady dotyczące zatrudnienia na podstawie umowy cywilnoprawnej w warunkach właściwych dla stosunku pracy. W części poza załącznikiem obwieszczenie przytacza przepis przejściowy o dobrowolnym zawarciu umowy o pracę i odpowiedzialności za naruszenie.
6. 19 czerwca 2026 r., Dz.U. poz. 1046. Nowelizacja kodeksu i procedury cywilnej dotyczy między innymi nierównego traktowania oraz mobbingu. Jej przyszłe brzmienia są już widoczne w tekście jednolitym, choć termin wejścia w życie tej ustawy przypada później niż data publikacji obwieszczenia.

Jedna data stanu prawnego, różne daty obowiązywania

Najbardziej wyrazisty przykład to art. 94³ o mobbingu. W załączniku zapisano dwie wersje tego artykułu: dotychczasową definicję opartą na uporczywym i długotrwałym nękaniu oraz przyszłe brzmienie, w którym mowa o uporczywym nękaniu. Odnośniki rozdzielają obie wersje, wskazując, że pierwsza obowiązuje do wejścia w życie zmiany, a druga pochodzi z czerwcowej nowelizacji.

Ustawa ta ma wejść w życie 5 listopada 2026 r. W jej przepisach przejściowych przewidziano również stosowanie nowych zasad do określonych zachowań, które zaczęły się przed tą datą i trwały po niej. Obecność przyszłego przepisu w opublikowanym kodeksie nie przyspiesza więc jego wejścia w życie; o skutkach dla danego okresu przesądza także treść przepisu przejściowego.

Inaczej działa przykład stażu pracy. Artykuł kodeksu wymienia okresy podlegające zaliczeniu, lecz osobne przepisy ustawy nowelizującej wskazują terminy dokumentowania wcześniejszych okresów oraz różnicują moment stosowania nowych zasad zależnie od rodzaju pracodawcy. To może wpływać na moment uzyskania uprawnienia wynikającego ze stażu, mimo że sam katalog okresów znajduje się już w jednym tekście kodeksu.

Co oznacza późniejsza zmiana kodeksu

Data stanu prawnego w obwieszczeniu wyznacza granicę zmian uwzględnionych podczas jego opracowania. Jeśli po tej dacie zostanie ogłoszona kolejna ustawa zmieniająca Kodeks pracy, jej przepisów i terminów wejścia w życie trzeba szukać w tej ustawie; sam wrześniowy załącznik nie aktualizuje się automatycznie. Urzędowy wykaz nowelizacji pozwala powiązać nowszy akt z kodeksem, a tekst ustawy zmieniającej pokazuje, od kiedy i do jakich spraw stosuje się nowe brzmienie.

Przeczytaj także:

• Dane do ChatGPT trzeba najpierw odchudzić — samo usunięcie nazw nie wystarczy