Crowdcube eða Republic Europe: sýnilegt gjald mætir samningsbundnu verði

Crowdcube gefur skýrari kostnaðaráætlun fyrir evrulotu, en heildarverð Republic Europe fæst ekki af opinberri gjaldskrá. Í evrugjaldskrá Crowdcube eru skráningargjöldin 4.995 evrur fyrir Focus Raise og 9.995 evrur fyrir Full Access, árangursgjöldin 5% og allt að 8%, og vettvangsgjald beggja leiða 2,5% af söfnuðu fé. Gjaldskráin tilgreinir einnig árlegt gjald fyrir umsýslu hluta: 750 evrur fyrir Focus og 1.000 evrur fyrir Full Access.

Í herferðarskilmálum Republic Europe eru fjáröflunargjald, upphafsgjald, opnunargjald og árlegt gjald fyrir umsýslu hluta færð í sérstakan samning við félagið, Engagement Letter; birt gjald fyrir bankamillifærslu frá fjárfesti í flokki EU Members er hins vegar 0,33% auk 0,05 evra fyrir hverja greiðslu. Stofnandi getur því reiknað viðmið út frá verði Crowdcube, en þarf tilboð frá Republic Europe áður en hægt er að bera saman það fé sem félagið fær í hendur eftir gjöld.

Hvaða kostnaður fylgir leiðunum hjá Crowdcube?

Focus Raise er kynnt fjárfestahópi sem félagið nær sjálft til. Full Access er einnig kynnt fjárfestahópi Crowdcube. Hærra gjald Full Access kaupir þannig aðra dreifingu herferðarinnar; það segir eitt og sér ekkert um hvort fleiri fjárfestar muni leggja fram fé. Félag sem hefur þegar virkan hóp væntanlegra fjárfesta getur metið þá viðbót sérstaklega í stað þess að líta aðeins á muninn á prósentunum.

Árangursgjaldið leggst á þá upphæð sem tekst að safna, en fasta skráningargjaldið dreifist á færri evrur í lítilli lotu en stórri. Vettvangsgjaldið nær meðal annars yfir kostnað greiðslumiðlunar, athuganir á fjárfestum og innheimtu og úthlutun fjár. Samkvæmt evrugjaldskránni leggst virðisaukaskattur á vettvangsgjaldið, en ekki skráningar- eða árangursgjaldið. Skattur er því ekki innifalinn í reiknidæmunum hér að neðan.

Ekki er rétt að blanda saman evruverði fyrir þessa áætlun og pundaverði fyrir breskan markað. Samanburður BusinessExpert notar bresk Crowdcube-gjöld í pundum og tekur jafnframt fram að almennt prósentuhlutfall fyrir fjáröflunargjald Republic Europe sé ekki birt. Fyrir íslenskt félag er evrudæmið gagnlegt viðmið, en gjaldmiðill og aðgangur að viðkomandi herferð þurfa að liggja fyrir áður en það verður endanleg fjárhagsáætlun.

Hvaða liðir í tilboði Republic Europe ráða niðurstöðunni?

Fjáröflunargjaldið er stærsti óþekkti liðurinn í opinberum samanburði. Það greiðist þegar herferð nær tilskildu lágmarki og skilyrði fyrir lokun eru uppfyllt. Upphafs- og opnunargjöld ráðast hins vegar af Engagement Letter, bæði að fjárhæð og greiðslutíma. Þess vegna er ekki hægt að fylla Republic-dálk kostnaðarlíkans með einni áætlaðri árangursprósentu án þess að búa til verð sem félagið hefur ekki fengið.

Greiðslumiðlun ræðst af því hvernig hver fjárfestir greiðir og í hvaða fjárfestaflokki hann er. Fyrir EU Members kostar greiðsla með ESB debetkorti prósentuhlutfall ásamt föstu gjaldi fyrir hverja færslu, en bankamillifærslan í dæmunum hér fyrir neðan er ódýrari samkvæmt birtu þrepunum. Ef fjárfestarnir nota blandaðar greiðsluleiðir breytist reikningurinn. Fjöldi greiðslna skiptir líka máli þegar fast gjald bætist við hverja færslu.

Tilboð vegna herferðar sem opnuð er fjárfestum í ESB getur enn fremur tekið til sérstaks gjalds fyrir yfirferð fjárfestingaupplýsinga. Skilmálarnir gera ráð fyrir viðbótargjaldi ef félagið óskar eftir sérsniðnum fjárfestingarskjölum eða verulegum breytingum á stöðluðum skjölum. Þá getur skráningargjald komið til ef Republic Europe telur verulega hættu á að herferðin nái ekki fjármögnun; gangi hún upp er það dregið frá fjáröflunargjaldinu. Þessir liðir hafa ólíka greiðslutíma og geta því skipt máli jafnvel áður en niðurstaða herferðar liggur fyrir.

Þrjár stærðir fjáröflunar, með óþekktu verði merkt sérstaklega

Eftirfarandi eru skilyrt reiknidæmi um vel heppnaðar lotur að fjárhæð 250.000, 1.000.000 og 5.000.000 evrur. Crowdcube-tölurnar eru summa skráningargjalds, árangursgjalds og vettvangsgjalds; fyrir Full Access er notað efra mark birts árangursgjalds. Republic-tölurnar sýna eingöngu birtan kostnað bankamillifærslna ef allir fjárfestar falla í flokkinn EU Members. Í hvorugum dálki eru virðisaukaskattur, kostnaður við lögfræðiþjónustu eða árleg umsýslugjöld eftir lok lotu.

• 250.000 evrur: Focus Raise hjá Crowdcube kostar 23.745 evrur og Full Access mest 36.245 evrur. Bankamillifærslur hjá Republic Europe kosta samkvæmt forsendunni 825 evrur, auk 0,05 evra fyrir hverja greiðslu. Fjáröflunar-, upphafs-, opnunar- og viðeigandi yfirferðargjöld Republic vantar.
• 1.000.000 evra: Focus Raise kostar 79.995 evrur og Full Access mest 114.995 evrur. Sams konar bankamillifærslur hjá Republic Europe kosta 3.300 evrur, auk 0,05 evra fyrir hverja greiðslu. Samningsbundnu gjöldin eru áfram óþekkt.
• 5.000.000 evrur: Focus Raise kostar 379.995 evrur og Full Access mest 534.995 evrur. Bankamillifærslur hjá Republic Europe kosta samkvæmt sömu forsendu 16.500 evrur, auk 0,05 evra fyrir hverja greiðslu. Sú tala er aðeins einn birtur kostnaðarliður, ekki heildarverð herferðar.

Munurinn á Crowdcube-leiðunum stækkar með lotunni, þar sem Full Access hefur bæði hærra fast gjald og hærra mögulegt árangursgjald. Republic-talan vex líka með upphæðinni, en segja þarf til um fjölda greiðslna áður en jafnvel þessi afmarkaði liður fæst fullreiknaður. Tilboð sem tilgreinir aðeins eina heildarprósentu myndi ekki sýna sérstaklega hvaða gjöld falla til fyrir opnun, við lokun og á síðari árum.

Fimm milljóna evra dæmið er viðmiðun fyrir reikninginn, ekki staðfest heimild fyrir tiltekinni herferð. Í skilmálum Republic Europe eru tilboð verðbréfa í ESB metin saman yfir tólf mánaða tímabil með hliðsjón af fimm milljóna evra mörkum og tilgreindum undanþágum. Hafi félagið þegar boðið verðbréf á því tímabili þarf að meta það áður en þessi stærð er notuð sem raunhæft fjáröflunarmarkmið á þeirri leið.

Hvað kostar að halda utan um fjárfestana eftir lokun?

Crowdcube lætur fyrsta árið eftir vel heppnaða lotu falla undir vettvangsgjaldið og rukkar síðan birt árlegt gjald fyrir vörslu og umsýslu hluta. Endurtekin fjáröflun á vettvangnum færir félaginu aftur gjaldfrjálst ár samkvæmt gjaldskránni. Sá sem ber saman heildarkostnað yfir nokkur ár þarf því að bæta árgjaldinu við stofnkostnaðinn, en ekki telja það með í greiðslu við fyrstu lokun.

Republic Europe heldur almennt hlutum fyrir hönd smáfjárfesta í gegnum umsýsluaðila. Árlegt gjald er ákveðið í Engagement Letter og fyrsta greiðsla fellur til á afmæli þess að fjármunirnir eru greiddir félaginu; gjaldið fellur ekki til ef herferðinni er ekki lokað samkvæmt skilmálunum. Skilmálarnir heimila einnig, með samkomulagi, að tilteknir fjárfestar eigi hlut beint. Þeir eru þá utan umsýslu fyrir þann hlut og hafa ekki sömu þjónustu á vettvangnum, svo fyrirhuguð hluthafaskipan hefur áhrif á samanburðinn auk sjálfs árgjaldsins.

Getur íslenskt félag fengið þessi kjör?

Umsóknarviðmið Crowdcube nefna sérstaklega bresk og írsk einkahlutafélög og segja að sumar herferðir fyrirtækja með höfuðstöðvar annars staðar í Evrópu geti komið til greina eftir umsókn. Birt evruverð tryggir því ekki að íslenskt félag fái að opna lotu eða að fyrirhuguð félagsskipan þess falli að skilyrðunum.

Hæfisskilyrði Republic Europe ná til fyrirtækja og samfélaga þeirra í Bretlandi, ESB, EES og Sviss og miða við fjáröflunarmarkmið yfir 150.000 pundum eða evrum. Ísland fellur undir EES, en vettvangurinn metur líka meðal annars stærð fjárfestahóps, fyrirfram lofað fjármagn, rekstur og kjör útboðsins. Landfræðileg hæfi felur því í sér möguleika á umsókn, ekki samþykki fyrir tiltekið íslenskt félag.

Fyrir stofnanda er samanburðurinn fullgerður þegar báðir vettvangar hafa metið sama félag, sömu fjáröflunarupphæð og þann fjárfestahóp sem líklegur er til að taka þátt. Þá sýnir birt Crowdcube-verð hvað má áætla fyrirfram, en tilboð Republic Europe þarf að sundurliða greiðslu fyrir undirbúning, árangursríka lokun, greiðslumiðlun og áframhaldandi umsýslu. Án þessara upplýsinga er ekki hægt að álykta hvor leiðin skilur meira fé eftir hjá félaginu.

Lestu einnig:

• BambooHR eða HiBob: gagnsætt verð mætir einingakerfi
• Wise eða Revolut Business á Íslandi: gjaldeyriskvótinn ræður kostnaðinum
• n8n eða Zapier: eitt langt gervigreindarferli getur snúið kostnaðinum