Η τηλεργασία στην Κύπρο μένει στο 14,3% παρά το νέο πλαίσιο

Το ρεπορτάζ της Cyprus Mail της 1ης Νοεμβρίου 2026 καταγράφει ότι το 14,3% των απασχολουμένων ηλικίας 15 έως 64 ετών στην Κύπρο εργάστηκε από το σπίτι έστω περιστασιακά το 2025, έναντι 23% στην ΕΕ, και ότι η κυβέρνηση δεν είχε ακόμη συγκεντρώσει αναλυτικά στοιχεία για τη χρήση της τηλεργασίας στη δημόσια υπηρεσία. Το ποσοστό περιγράφει το σύνολο της κυπριακής απασχόλησης, όχι ειδικά τους δημοσίους υπαλλήλους.

Στη δημόσια υπηρεσία, το επίσημο εγχειρίδιο τηλεργασίας ορίζει έναρξη ισχύος στις 2 Απριλίου 2026, ανώτατο όριο 20 εργάσιμων ημερών για το 2026 και γενικό όριο 50 ημερών ανά ημερολογιακό έτος. Η μέτρηση για το 2025 προηγείται αυτής της εφαρμογής. Επομένως, το χαμηλό συνολικό ποσοστό και η έναρξη του νέου μοντέλου συνυπάρχουν, αλλά η μεταξύ τους χρονική σειρά δεν επιτρέπει να μετρηθεί ακόμη η επίδραση του μοντέλου.

Πόσοι εργάζονται πράγματι από το σπίτι

Η ανάλυση των στοιχείων της Eurostat από το Civitascope διακρίνει για την Κύπρο το 2025 όσους εργάζονταν συνήθως από το σπίτι, 4,2%, από όσους το έκαναν περιστασιακά, 10,1%· το 85,7% δεν εργαζόταν καθόλου από το σπίτι. Για την ΕΕ τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 8,8%, 14,2% και 77%. Η απόσταση της Κύπρου από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο εμφανίζεται και στις δύο μορφές εργασίας από το σπίτι, όχι μόνο στη συστηματική.

Η στατιστική αφορά την κύρια εργασία και αποτυπώνει τι έκαναν οι εργαζόμενοι, όχι αν ο εργοδότης τους θα επέτρεπε θεωρητικά να τηλεργαστούν. Η κατηγορία «συνήθως» σημαίνει εργασία στο σπίτι για τουλάχιστον το μισό του χρόνου κατά την περίοδο αναφοράς της έρευνας. Όποιος εργάζεται εκεί λιγότερο, αλλά εκτελεί πραγματική εργασία από το σπίτι, καταγράφεται στην περιστασιακή κατηγορία. Έτσι, ακόμη και μια σταθερή συμφωνία για λίγες ημέρες εκτός γραφείου μπορεί να εμφανίζεται ως περιστασιακή εργασία.

Γιατί το όριο ημερών δεν ισοδυναμεί με χρήση

Στο Δημόσιο το ανώτατο όριο είναι το περιθώριο που μπορεί να διαθέσει μια υπηρεσία, όχι αυτόματη κατανομή ημερών σε κάθε υπάλληλο. Το μοντέλο συνδυάζει τηλεργασία και παρουσία στον συνηθισμένο χώρο εργασίας, ενώ η καταλληλότητα κρίνεται με βάση τα συγκεκριμένα καθήκοντα και τις ανάγκες της υπηρεσίας. Η τηλεργασία είναι οικειοθελής και προϋποθέτει έγκριση. Μπορεί να προγραμματίζεται σε ορισμένες ημέρες ή σε συνεχόμενη περίοδο, με δυνατότητα αλλαγής όταν χρειάζεται φυσική παρουσία.

Η τεχνολογική ετοιμότητα περιορίζει επίσης την εφαρμογή. Απαιτούνται υπηρεσιακός φορητός υπολογιστής και ασφαλής πρόσβαση στα εργαλεία που χρειάζεται ο υπάλληλος· ο προσωπικός του υπολογιστής δεν προβλέπεται για υπηρεσιακή τηλεργασία. Στο αρχικό στάδιο, καθήκοντα που απαιτούν εξειδικευμένα πληροφοριακά συστήματα μένουν εκτός, επειδή η ασφαλής απομακρυσμένη πρόσβαση σε αυτά χρειάζεται αναβάθμιση. Η δυνατότητα μιας εργασίας να γίνει ψηφιακά δεν σημαίνει συνεπώς ότι κάθε υπηρεσία διαθέτει ήδη την υποδομή για να τη μεταφέρει εκτός γραφείου.

Υπάρχουν και οργανωτικά όρια πέρα από τον εξοπλισμό. Μια υπηρεσία πρέπει να διατηρεί προσωπικό για την εξυπηρέτηση του κοινού και για εργασίες που προκύπτουν επιτόπου. Ο προγραμματισμός μπορεί να διαφέρει ακόμη και μεταξύ ομάδων της ίδιας υπηρεσίας, ανάλογα με το πότε χρειάζονται οι εργαζόμενοι στον χώρο της. Αυτό εξηγεί γιατί ο αριθμός των επιτρεπόμενων ημερών δεν μπορεί να μετατραπεί απευθείας σε εκτίμηση για το πόσοι θα τηλεργαστούν.

Ποια καθήκοντα μπορούν να μεταφερθούν

Η πιο χρήσιμη διάκριση γίνεται ανά καθήκον, όχι ανά τίτλο θέσης. Έρευνα, μελέτη, σύνταξη κειμένων και επεξεργασία ψηφιακών αρχείων μπορούν να οργανωθούν εκτός γραφείου όταν τα απαραίτητα συστήματα είναι προσβάσιμα με ασφάλεια. Στην ίδια θέση, όμως, μπορεί να συνυπάρχουν εργασία σε ηλεκτρονικά έγγραφα και εξυπηρέτηση πολιτών με φυσική παρουσία. Το υβριδικό μοντέλο επιτρέπει να μεταφερθεί το πρώτο μέρος χωρίς να θεωρείται ότι μεταφέρεται ολόκληρος ο ρόλος.

Στην άλλη πλευρά βρίσκονται η εξυπηρέτηση σε γκισέ, οι εξωτερικές εργασίες, η χειρωνακτική εργασία, η χρήση εργαστηριακού εξοπλισμού και η συχνή πρόσβαση σε φυσικούς φακέλους. Στον ιδιωτικό τομέα, αντίστοιχη φυσική παρουσία απαιτούν η υποδοχή σε ξενοδοχείο, η φροντίδα ασθενών, η οικοδομή και η εξυπηρέτηση σε εστιατόριο. Αυτή είναι σύγκριση της φύσης των καθηκόντων, όχι μέτρηση της τηλεργασίας ανά κλάδο. Δείχνει γιατί ένα πλαίσιο που ανοίγει τη δυνατότητα για ορισμένους εργαζομένους δεν μπορεί μόνο του να αλλάξει εξίσου την καθημερινότητα όλων.

Ακόμη και στις εργασίες που μεταφέρονται ευκολότερα, η εφαρμογή προϋποθέτει συντονισμό. Στο δημόσιο μοντέλο ο προϊστάμενος αναθέτει έργο και ελέγχει όσα ολοκληρώθηκαν κατά την ημέρα τηλεργασίας, ενώ μπορεί να ζητήσει επιστροφή στον συνηθισμένο χώρο όταν το απαιτούν οι υπηρεσιακές ανάγκες. Η φυσική παρουσία παύει έτσι να είναι ο μοναδικός τρόπος εποπτείας για τα κατάλληλα καθήκοντα, χωρίς να καταργείται η ανάγκη παρουσίας εκεί όπου η υπηρεσία παρέχεται επιτόπου.

Τι θα δείξει το πρώτο έτος στο Δημόσιο

Το επόμενο ουσιαστικό μέγεθος είναι η πραγματική συμμετοχή: πόσοι υπάλληλοι εγκρίθηκαν, πόσες ημέρες χρησιμοποίησαν και σε ποιες υπηρεσίες κατέστη εφικτή η τηλεργασία. Αυτά τα στοιχεία θα διαχωρίσουν τη διαθεσιμότητα του νέου πλαισίου από την πρακτική του χρήση. Θα δείξουν επίσης αν το βασικό εμπόδιο βρίσκεται κυρίως στη φύση των καθηκόντων, στην πρόσβαση στα υπηρεσιακά συστήματα ή στον τρόπο οργάνωσης κάθε υπηρεσίας. Για τους εργαζομένους με καθήκοντα που μπορούν να γίνουν εξ αποστάσεως, αυτή η διαφορά καθορίζει αν η νέα δυνατότητα θα εμφανιστεί πράγματι στο πρόγραμμά τους.

Διαβάστε επίσης:

• Ψηφιακή Κάρτα στην τηλεργασία: άλλο το ωράριο, άλλο η σήμανση εισόδου
• Ψηφιακή εκπαίδευση στην Ευρώπη: η αξιολόγηση μένει πίσω
• Η Ελλάδα βάζει όρια στην ΤΝ στην εργασία — η απόφαση μένει ανθρώπινη