Η καινοτομία της Κύπρου μεγάλωσε: τώρα λείπουν ιδιωτικό κεφάλαιο και ταλέντο

2 Οκτωβρίου 2026 στις 03:00 π.μ.|Συντάκτης: Συντακτική ομάδα QUASA|5 λεπτά ανάγνωσης| 2

Σε συνέντευξη στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων που δημοσιεύθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2026, ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ), Θεόδωρος Λουκαΐδης, έθεσε την επόμενη πρόκληση για την Κύπρο: να προσελκύσει περισσότερο ιδιωτικό κεφάλαιο και διεθνές ταλέντο, ώστε η έρευνα να γίνεται προϊόντα, εξαγωγές και οικονομική δραστηριότητα. Η τοποθέτησή του αφορά ένα οικοσύστημα με περισσότερες ομάδες και επιχειρήσεις, του οποίου η ανάπτυξη απαιτεί συνέχεια πέρα από την αρχική δημόσια στήριξη.

Ένα πρόσφατο μέτρο αυτής της κινητικότητας είναι η πρόσκληση PRE-SEED: στην ανακοίνωση του ΙδΕΚ καταγράφονται 284 προτάσεις έως τη λήξη της υποβολής στις 11 Σεπτεμβρίου 2026. Πρόκειται για προτάσεις προς προκαταρκτικό έλεγχο και επιστημονική αξιολόγηση, όχι για εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις. Το πρόγραμμα απευθύνεται στη δημιουργία και την αρχική ανάπτυξη νεοφυών επιχειρήσεων με προϊόντα ή υπηρεσίες που έχουν προοπτική διεθνούς αγοράς.

Η ζήτηση για αρχική στήριξη μεγάλωσε

Ο αριθμός των προτάσεων δείχνει ότι περισσότερες ομάδες αναζητούν το πρώτο κεφάλαιο για να αναπτύξουν μια ιδέα. Δεν μετρά πόσες από αυτές θα φτιάξουν προϊόν με πελάτες, ούτε πόσες θα εξασφαλίσουν επόμενο γύρο. Αυτή η διάκριση έχει σημασία για μια μικρή αγορά: το ενδιαφέρον για μια πρόσκληση μπορεί να αυξάνεται ταχύτερα από τις διαθέσιμες ευκαιρίες χρηματοδότησης μετά την επιχορήγηση.

Η επιλογή των προτάσεων θα δώσει μια πιο συγκεκριμένη εικόνα της αρχικής διαδρομής. Ο προκαταρκτικός έλεγχος θα κρίνει ποιες υποβολές πληρούν τους όρους της πρόσκλησης και η επιστημονική αξιολόγηση θα εξετάσει το περιεχόμενό τους. Ακόμη και για τις ομάδες που θα επιλεγούν, όμως, η χρηματοδότηση αυτού του σταδίου καλύπτει διαφορετική ανάγκη από την ανάπτυξη πωλήσεων, την πρόσληψη προσωπικού και την είσοδο σε ξένες αγορές.

Από τα χρήματα των ιδρυτών στους επενδυτικούς γύρους

Η καταγραφή της συνέντευξης από το InBusinessNews παραθέτει τη σύγκριση του Λουκαΐδη: οι 284 πρόσφατες προτάσεις αντιστοιχούν σε περίπου 60 στο ίδιο πρόγραμμα πριν από πέντε ή έξι χρόνια. Παραθέτει επίσης τα στοιχεία του για τη σύνδεση δημόσιου και ιδιωτικού χρήματος: στο DISRUPT κάθε €1 δημόσιας χρηματοδότησης κινητοποίησε €1,20 ιδιωτικής επένδυσης, ενώ στο BOOST η ιδιωτική επένδυση ήταν διπλάσια της δημόσιας στήριξης. Οι αναλογίες αφορούν αυτά τα προγράμματα, όχι το σύνολο της κυπριακής αγοράς.

Η χρηματοδοτική διαδρομή αρχίζει συχνά με χρήματα των ιδρυτών, της οικογένειας ή φίλων τους. Οι επιχορηγήσεις του ΙδΕΚ μπορούν έπειτα να στηρίξουν την ανάπτυξη χωρίς να απαιτούν εταιρικό μερίδιο ή αποπληρωμή όπως ένα δάνειο. Οι επιχειρηματικοί άγγελοι και, σε μεταγενέστερο στάδιο, τα επενδυτικά ταμεία αναλαμβάνουν διαφορετικό ρίσκο: βάζουν ιδιωτικά κεφάλαια σε μια εταιρεία από την οποία περιμένουν εμπορική ανάπτυξη.

Αυτό εξηγεί γιατί η αύξηση των αιτήσεων δεν αρκεί ως απάντηση στο χρηματοδοτικό ερώτημα. Μια ομάδα μπορεί να έχει πόρους για να δοκιμάσει την τεχνολογία της, αλλά να χρειάζεται νέο κεφάλαιο για παραγωγή, πωλήσεις ή πρόσβαση σε πελάτες εκτός Κύπρου. Ένας στρατηγικός επενδυτής μπορεί επιπλέον να προσφέρει γνώση προϊόντος και πρόσβαση σε αγορές. Η επένδυση της Medochemie στη Theramir, την οποία ο Λουκαΐδης ανέφερε ως παράδειγμα, δείχνει μία τέτοια διαδρομή μετά τη στήριξη από το ΙδΕΚ.

Τι δείχνουν οι εταιρείες που προχώρησαν

Τα παραδείγματα στην κάλυψη της Cyprus Mail δείχνουν διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους η δημόσια στήριξη συνδέθηκε με ιδιωτικά κεφάλαια και πωλήσεις. Η NIPD Genetics ξεκίνησε ως τεχνοβλαστός του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, ανέπτυξε διαγνωστικά και προγεννητικά τεστ, έφτασε σε αποτίμηση €65 εκατ. και παρέμεινε στην Κύπρο μετά την εξαγορά της από σουηδική πολυεθνική, απασχολώντας περίπου 150 ανθρώπους. Η Blue Analytics, με προϊόν για την υδατοκαλλιέργεια, άντλησε περίπου €6 εκατ. από εξειδικευμένο επενδυτικό ταμείο αφού είχε λάβει στήριξη από το ΙδΕΚ.

Στην ίδια καταγραφή, η Silicon Dali συνδέει αρχική στήριξη €200.000 με πωλήσεις άνω του €1 εκατ., 18 εργαζομένους και πελάτες εκτός Κύπρου. Η Cleedee, που αναπτύσσει λύση για την εύρεση προσωπικού στη φιλοξενία, είχε λάβει €500.000 από το ΙδΕΚ και περίπου €300.000 ιδιωτικής επένδυσης, ενώ επεκτεινόταν στην Ελλάδα και την Αυστρία. Στον χρηματοοικονομικό κλάδο, η Klidi αναφέρθηκε με πρόσφατη άντληση €2,1 εκατ. ιδιωτικών κεφαλαίων.

Πρόκειται για επιλεγμένες επιχειρήσεις, καθεμία σε διαφορετικό κλάδο και στάδιο. Η αξία τους ως παραδειγμάτων βρίσκεται στη συγκεκριμένη αλληλουχία επιχορήγησης, προϊόντος, επένδυσης ή πωλήσεων. Για να φανεί πού δυσκολεύονται οι περισσότερες ομάδες, χρειάζονται συγκεντρωτικά στοιχεία για το πόσοι δικαιούχοι φτάνουν σε ιδιωτικό γύρο και πόσοι αποκτούν επαναλαμβανόμενα έσοδα από διεθνείς αγορές.

Η διεθνής θέση και η ανάγκη για ανθρώπους

Η διεθνής κατάταξη περιγράφει την ευρύτερη επίδοση της χώρας, όχι τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων για μια συγκεκριμένη νεοφυή επιχείρηση. Ο Global Innovation Index 2026 του WIPO κατατάσσει την Κύπρο 29η παγκοσμίως. Η θέση αυτή αφορά την έκδοση του 2026· η 25η θέση που αναφέρθηκε στη συνέντευξη προερχόταν από την έκδοση του 2025. Οι ετήσιες μεταβολές στην κατάταξη χρειάζονται προσοχή, καθώς αλλάζουν τόσο τα διαθέσιμα δεδομένα όσο και το πλαίσιο του δείκτη.

Για τις εταιρείες που θέλουν να αναπτυχθούν από την Κύπρο, το προσωπικό είναι μέρος της ίδιας εξίσωσης με τη χρηματοδότηση. Η ύπαρξη θέσεων σε τομείς όπως η βιοτεχνολογία επιτρέπει σε ανθρώπους με σχετικές σπουδές να εργαστούν στο αντικείμενό τους στη χώρα. Η προσέλκυση ειδικών από το εξωτερικό και η επιστροφή Κυπρίων απαιτούν επίσης επιχειρήσεις με δυνατότητα εξέλιξης, διεθνείς συνεργασίες και πρόσβαση σε κεφάλαια.

Το ΙδΕΚ συνδέει φοιτητές με επιχειρήσεις μέσω πρακτικής άσκησης και του Accelerate Cyprus Talent, ενώ σχεδιάζει εργαλεία για διαφορετικά στάδια έρευνας και ανάπτυξης. Το άμεσο αποτέλεσμα που αναμένεται είναι η επιλογή των προτάσεων PRE-SEED. Αργότερα θα φανεί πόσες από τις ομάδες που θα λάβουν αρχική στήριξη μπορούν να προσλάβουν ανθρώπους, να προσελκύσουν ιδιώτες επενδυτές και να πουλήσουν τα προϊόντα τους εκτός Κύπρου.

Διαβάστε επίσης:

Κοινοποίηση: