Η Ελλάδα στο EU AI Board: διαφάνεια και AI literacy στο τραπέζι

Στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 η Ελλάδα συμμετείχε στις Βρυξέλλες στην ένατη συνεδρίαση του EU AI Board, όπου συζητήθηκαν ο γραμματισμός στην τεχνητή νοημοσύνη και οι υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50, όπως καταγράφει η ελληνική Ειδική Γραμματεία. Τη χώρα εκπροσώπησε ο Γεώργιος Κανέλλος, ενώ οι επαφές στο περιθώριο της συνάντησης συνδέθηκαν με την προετοιμασία για την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ στο δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Η Αθήνα συμμετείχε έτσι σε μια συζήτηση για την εφαρμογή κανόνων που αφορούν ήδη οργανισμούς και εργαζομένους στην Ελλάδα και την Κύπρο. Στο περιθώριο, ο Κανέλλος είχε επαφές με την αναπληρώτρια γενική διευθύντρια της DG CONNECT Δέσποινα Σπανού, στελέχη του AI Office και τους Σταύρο Τσιακκουρή και Μάριο Ιωαννίδη από την κυπριακή αντιπροσωπεία. Η καταγραφή αφορά θεσμικές συνομιλίες, χωρίς αναφορά σε κοινή ελληνοκυπριακή απόφαση.

Η ατζέντα της συνεδρίασης και τα επόμενα ευρωπαϊκά κείμενα

Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τοποθετεί τη συνεδρίαση υπό την ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, καταγράφει την πρώτη συμμετοχή της Μολδαβίας ως παρατηρήτρια και αναφέρει ότι η επόμενη συνάντηση αναμένεται στις 18 Νοεμβρίου 2026. Η Επιτροπή παρουσίασε την πρόοδο των συστάσεων για τον γραμματισμό στην ΤΝ, καθώς και μέτρα υποστήριξης των κανόνων διαφάνειας: τον κώδικα πρακτικής και τις κατευθυντήριες γραμμές.

Η ελληνική ενημέρωση εστιάζει επίσης στα αποτελέσματα των υποομάδων του Board, στην πρόοδο εφαρμογής του AI Act από τα κράτη μέλη και στα εθνικά μέτρα για τον γραμματισμό στην ΤΝ. Η ευρωπαϊκή ατζέντα ήταν ευρύτερη: περιλάμβανε τη συνεργασία στην εποπτεία της αγοράς, τις δομές αξιολόγησης συμμόρφωσης πριν από τη διάθεση συστημάτων και την ασφάλεια της ΤΝ. Τα θέματα αυτά αφορούν τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές συντονίζονται για την εφαρμογή του κανονισμού.

Το EU AI Board συγκεντρώνει εκπροσώπους των κρατών μελών για να στηρίζει τη συνεπή εφαρμογή του AI Act. Συντονίζει την ανταλλαγή τεχνικής και κανονιστικής εμπειρίας μεταξύ αρμόδιων αρχών και συμβουλεύει την Επιτροπή για κατευθυντήριες γραμμές, σχέδια κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικών πράξεων. Οι εργασίες του μπορούν επομένως να επηρεάσουν τη μελλοντική ερμηνεία και εποπτεία των κανόνων που εφαρμόζονται σε όλη την Ένωση.

Τι ισχύει ήδη για γραμματισμό και διαφάνεια

Οι ημερομηνίες εφαρμογής προηγούνται της συνάντησης: οι διατάξεις για τον γραμματισμό στην ΤΝ εφαρμόζονται από τις 2 Φεβρουαρίου 2025 και οι απαιτήσεις διαφάνειας του άρθρου 50 από τις 2 Αυγούστου 2026, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του AI Act Service Desk. Η αναφορά τους στη συνεδρίαση αφορά την εφαρμογή και την υποστήριξη της συμμόρφωσης. Ο κώδικας πρακτικής προσφέρει έναν εθελοντικό τρόπο υποστήριξης της συμμόρφωσης με ορισμένες απαιτήσεις διαφάνειας· οι αντίστοιχες υποχρεώσεις του κανονισμού παραμένουν δεσμευτικές.

Ο γραμματισμός στην ΤΝ αφορά παρόχους και φορείς που χρησιμοποιούν συστήματα υπό την ευθύνη τους. Χρειάζονται μέτρα ώστε το προσωπικό και όσοι λειτουργούν τα συστήματα για λογαριασμό τους να έχουν επαρκή κατανόηση, με βάση την τεχνική γνώση, την εμπειρία, το πλαίσιο χρήσης και τους ανθρώπους που επηρεάζονται. Το αντικείμενο και το βάθος αυτών των μέτρων εξαρτώνται από το σύστημα και τη χρήση του.

Στη διαφάνεια, οι ευθύνες διαφοροποιούνται ανάμεσα σε παρόχους και φορείς χρήσης. Για συστήματα που αλληλεπιδρούν άμεσα με φυσικά πρόσωπα προβλέπεται ενημέρωση ότι η αλληλεπίδραση γίνεται με ΤΝ, εκτός αν αυτό είναι προφανές στο συγκεκριμένο πλαίσιο. Οι πάροχοι συστημάτων παραγωγής συνθετικού περιεχομένου έχουν απαιτήσεις σήμανσης και ανιχνευσιμότητας των αποτελεσμάτων, ενώ οι φορείς χρήσης οφείλουν να γνωστοποιούν ορισμένα deepfakes και ορισμένα κείμενα τεχνητής προέλευσης που δημοσιεύονται για ζητήματα δημόσιου ενδιαφέροντος. Το άρθρο 50 προβλέπει εξαιρέσεις, γι’ αυτό η ακριβής υποχρέωση εξαρτάται από το είδος του συστήματος και τη χρήση του περιεχομένου.

Γιατί ενδιαφέρει τις αρχές στην Ελλάδα και την Κύπρο

Η κοινή ευρωπαϊκή βάση έχει άμεση σημασία και στις δύο χώρες, επειδή οι ίδιες κατηγορίες υποχρεώσεων εφαρμόζονται στους οργανισμούς τους. Μια επιχείρηση που διαθέτει σύστημα ΤΝ και ένας δημόσιος φορέας που το χρησιμοποιεί για παροχή υπηρεσίας μπορεί να βρίσκονται σε διαφορετική θέση απέναντι στους κανόνες διαφάνειας. Η διάκριση παρόχου και φορέα χρήσης καθορίζει ποιος πρέπει να σχεδιάσει την ενημέρωση, τη σήμανση ή τη γνωστοποίηση. Ο γραμματισμός αφορά παράλληλα τους ανθρώπους που λειτουργούν το σύστημα υπό την ευθύνη κάθε οργανισμού.

Η επαφή της ελληνικής με την κυπριακή αντιπροσωπεία προσθέτει περιφερειακό ενδιαφέρον στη συνεδρίαση, με κοινό πεδίο την εποπτεία του ίδιου κανονισμού. Η ανταλλαγή εμπειρίας μεταξύ εθνικών αρχών μπορεί να βοηθήσει στην πιο συνεπή αντιμετώπιση παρόμοιων χρήσεων ΤΝ. Για επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς, η αξία αυτού του συντονισμού θα φανεί κυρίως όταν οι ευρωπαϊκές ερμηνείες αποσαφηνίσουν τις ευθύνες παρόχων και φορέων χρήσης σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Η ελληνική προεδρία και η συνέχεια της εφαρμογής

Οι επαφές του Κανέλλου περιλάμβαναν επίσης τις αντιπροσωπείες της Ιρλανδίας και της Ιταλίας, οι οποίες συνδέονται με τη διαδοχή των προεδριών του Συμβουλίου της ΕΕ γύρω από την ελληνική θητεία. Η συμμετοχή στο Board δίνει στην Αθήνα εικόνα των ζητημάτων που αντιμετωπίζουν οι εθνικές αρχές: κοινή εποπτεία, εφαρμογή της διαφάνειας και κατάρτιση όσων χειρίζονται συστήματα ΤΝ. Αυτά τα ζητήματα θα παραμείνουν στην ευρωπαϊκή ατζέντα όσο προχωρούν οι συστάσεις και οι εργασίες εφαρμογής.

Η προγραμματισμένη συνάντηση του Board στο περιθώριο του Apply AI Summit είναι το επόμενο ορόσημο για να φανεί αν οι συστάσεις για τον γραμματισμό και οι εργασίες γύρω από την εποπτεία αποκτούν πιο συγκεκριμένη μορφή. Για οργανισμούς στην Ελλάδα και την Κύπρο, οι σαφέστερες κοινές ερμηνείες θα έχουν πρακτική σημασία στην εφαρμογή υποχρεώσεων που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ.

Διαβάστε επίσης:

• Ψηφιακή ταυτότητα στο Gov.gr Wallet: τι χρειάζεται πριν πατήσεις «+»