Η Κύπρος έχει startups με πωλήσεις, αλλά το επόμενο κενό είναι ιδιωτικό κεφάλαιο

Στις 24 Σεπτεμβρίου 2026, ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ), Θεόδωρος Λουκαΐδης, ανέφερε στη συνέντευξή του στο ΚΥΠΕ ότι η Κύπρος χρειάζεται περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις και εξειδικευμένους ανθρώπους για να μετατρέψει την έρευνα σε προϊόντα, εξαγωγές και οικονομική δραστηριότητα. Η ανάγκη αυτή προκύπτει ενώ κυπριακές startups έχουν ήδη φτάσει σε πελάτες και αγορές εκτός χώρας.

Οι διαδρομές της Silicon Dali, της Cleedee και της Blue Analytics δείχνουν τι έχει επιτευχθεί και ποιο στάδιο χρειάζεται ακόμη κεφάλαιο. Στη μία περίπτωση έχουν δημοσιοποιηθεί σημαντικές πωλήσεις, στην άλλη συνυπάρχουν έσοδα και ιδιωτική χρηματοδότηση, ενώ στην τρίτη έχει εισέλθει εξειδικευμένο επενδυτικό ταμείο. Πρόκειται για διαφορετικά ορόσημα: η άντληση χρημάτων δεν μετρά το ίδιο πράγμα με την πώληση ενός προϊόντος.

Τρεις διαδρομές από τη στήριξη στην αγορά

Η σύγκριση αρχίζει από τα ποσά και καταλήγει στο εμπορικό αποτέλεσμα που έχει δημοσιοποιήσει κάθε εταιρεία. Έτσι φαίνεται πού η δημόσια χρηματοδότηση συνοδεύτηκε από πωλήσεις, πού ακολούθησε ιδιωτική επένδυση και πού η επέκταση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

• Silicon Dali — στήριξη και πωλήσεις. Η κάλυψη του Cyprus Mail καταγράφει αρχική στήριξη €200.000 από το ΙδΕΚ, πωλήσεις που ξεπέρασαν το €1 εκατ., 18 εργαζομένους, γραφείο στην Ισπανία και πελάτες μέχρι τη Νότια Αφρική. Το δημοσιοποιημένο ορόσημο εδώ είναι οι συναλλαγές με πελάτες σε συνδυασμό με διεθνή παρουσία. Δεν έχει δοθεί αντίστοιχο ποσό ιδιωτικού γύρου στο πλαίσιο της συνέντευξης.
• Cleedee — επιχορήγηση, επενδυτές και έσοδα. Η ολοκληρωμένη καμπάνια της Cleedee στην Crowdbase καταγράφει €300.000 από 117 επενδυτές και αναφέρει ότι η εταιρεία εξασφάλισε επιχορήγηση €500.000 από το ΙδΕΚ, είχε δηλώσει σωρευτικά έσοδα €85.000 και είχε ολοκληρώσει 180 τοποθετήσεις εργαζομένων, με την Ελλάδα και την Αυστρία να περιγράφονται ως πιλοτικές αγορές. Τα έσοδα είναι στοιχείο που παρουσίασε η ίδια η εταιρεία στους υποψήφιους επενδυτές για την περίοδο από την έναρξη της λειτουργίας της. Η υπηρεσία της αφορά την εύρεση προσωπικού για επιχειρήσεις φιλοξενίας και εστίασης.
• Blue Analytics — κεφάλαιο εξειδικευμένου ταμείου. Το InBusinessNews αναφέρει ότι η εταιρεία, η οποία συνδυάζει τεχνητή νοημοσύνη και ιχθυοκαλλιέργεια, έλαβε στήριξη από το ΙδΕΚ, άντλησε περίπου €6 εκατ. από ταμείο εξειδικευμένο στη γαλάζια οικονομία και διαθέτει ήδη προϊόν στην αγορά. Η άντληση κεφαλαίων δείχνει ότι βρέθηκε επενδυτής για τον συγκεκριμένο κλάδο. Δεν συνοδεύεται στην ίδια δημοσίευση από ποσό πωλήσεων.

Η εικόνα γίνεται πιο σαφής όταν τα ορόσημα μένουν χωριστά. Οι πωλήσεις της Silicon Dali δείχνουν ζήτηση από πελάτες, ενώ η χρηματοδότηση της Blue Analytics δείχνει πρόσβαση σε επενδυτή με σχετική εξειδίκευση. Η Cleedee προσθέτει μια διαφορετική διαδρομή: δημοσιοποιημένα έσοδα και συμμετοχή πολλών ιδιωτών επενδυτών, με σχέδιο δοκιμής της υπηρεσίας σε άλλες αγορές. Κανένα από αυτά τα μεγέθη δεν μπορεί να υποκαταστήσει αυτομάτως τα υπόλοιπα.

Η ζήτηση για αρχική χρηματοδότηση μεγαλώνει

Η πίεση στην αφετηρία του οικοσυστήματος είναι επίσης ορατή. Στο ρεπορτάζ του Πολίτη, ο Λουκαΐδης συγκρίνει 284 προτάσεις σε πρόσφατη πρόσκληση του ΙδΕΚ με περίπου 60 στο ίδιο πρόγραμμα πριν από πέντε έως έξι χρόνια και ζητεί δημόσια χρηματοδότηση «κατά τρόπον ο οποίος μοχλεύει ιδιωτικές επενδύσεις». Οι προτάσεις δείχνουν ενδιαφέρον για στήριξη στο αρχικό στάδιο· προηγούνται της επιλογής και της χρηματοδότησης των ομάδων.

Η επιχορήγηση μπορεί να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη μιας ιδέας ώσπου να γίνει προϊόν που προσφέρεται στην αγορά. Από εκεί και πέρα, οι ανάγκες αλλάζουν: η εταιρεία πρέπει να βρει πελάτες, να εξυπηρετήσει τη ζήτησή τους και, αν επιδιώκει επέκταση, να αποκτήσει εμπορική παρουσία σε περισσότερες χώρες. Αυτό εξηγεί γιατί ο αυξανόμενος αριθμός αιτήσεων δεν απαντά από μόνος του στο ερώτημα πόσες επιχειρήσεις θα μπορέσουν να αναπτυχθούν. Χρειάζονται στοιχεία για την πορεία τους μετά την αρχική ενίσχυση.

Πού χρειάζεται το ιδιωτικό κεφάλαιο

Το ιδιωτικό κεφάλαιο εμφανίζεται σε διαφορετικό σημείο της πορείας κάθε εταιρείας. Για μια επιχείρηση που έχει ήδη πελάτες, μπορεί να στηρίξει την επέκταση των πωλήσεων και της ομάδας της. Για μια επιχείρηση με προϊόν σε εξειδικευμένο κλάδο, μπορεί να χρηματοδοτήσει την είσοδο σε περισσότερες αγορές και να φέρει κλαδικές επαφές. Η διαφορά έχει σημασία για την αξιολόγηση του οικοσυστήματος: το ποσό μιας επένδυσης περιγράφει διαθέσιμους πόρους, ενώ τα έσοδα περιγράφουν χρήματα που έχουν καταβάλει πελάτες.

Οι περιπτώσεις που παρουσίασε ο Λουκαΐδης δείχνουν ότι η μετάβαση από τη δημόσια στήριξη στην ιδιωτική χρηματοδότηση είναι εφικτή στην Κύπρο, αλλά δεν ακολουθεί ενιαία σειρά. Η Silicon Dali έχει δημοσιοποιημένες πωλήσεις χωρίς δημοσιοποιημένο ποσό ιδιωτικής επένδυσης στην ίδια παρουσίαση. Η Cleedee έχει στοιχεία και για έσοδα και για επενδυτές, ενώ η Blue Analytics έχει εξασφαλίσει μεγαλύτερο ποσό από θεματικό ταμείο και αναζητεί περισσότερους πελάτες. Η δημοσιοποίηση συγκρίσιμων εμπορικών αποτελεσμάτων θα έδειχνε καθαρότερα πώς αποδίδει το κεφάλαιο σε καθεμία από αυτές τις διαδρομές.

Η επέκταση χρειάζεται και ανθρώπους

Η ανάγκη για προσωπικό συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη των εταιρειών. Μια παρουσία στο εξωτερικό απαιτεί ανθρώπους που μπορούν να υποστηρίξουν πελάτες και πωλήσεις, ενώ ένα προϊόν για την ιχθυοκαλλιέργεια χρειάζεται γνώση τόσο της τεχνολογίας όσο και του κλάδου στον οποίο εφαρμόζεται. Για την Κύπρο, η προσέλκυση ειδικευμένων εργαζομένων και η αξιοποίηση όσων βρίσκονται ήδη στη χώρα είναι μέρος της ίδιας πρόκλησης με τη χρηματοδότηση.

Οι νέες αιτήσεις για αρχική στήριξη θα κριθούν πρώτα στη διαδικασία επιλογής. Για όσες ομάδες προχωρήσουν, το επόμενο ουσιαστικό αποτέλεσμα θα φανεί στην αγορά: αν αποκτήσουν πελάτες και αν μπορέσουν να εξασφαλίσουν τους πόρους και τους ανθρώπους που χρειάζονται για να τους εξυπηρετήσουν πέρα από την Κύπρο.

Διαβάστε επίσης:

• Proton VPN ή Mullvad: η ταχύτητα ισοπαλεί, η ιδιωτικότητα όχι
• ΤΝ για παράπονα πολιτών: 79% σωστή δρομολόγηση, αλλά ο άνθρωπος αποφασίζει
• ΤΝ στα σχολεία: 4 στους 10 νέους τη χρησιμοποιούν, η μάθηση δεν είναι δεδομένη