Vốn startup Đông Nam Á tăng gần ba lần, nhưng một thương vụ kéo cả thị trường

lúc 06:00 5 tháng 10, 2026|Tác giả: Ban biên tập QUASA|7 phút đọc| 1

Trang báo cáo DealStreetAsia đề ngày 25/9/2026 ghi nhận các công ty khởi nghiệp Đông Nam Á huy động 7,25 tỷ USD vốn cổ phần qua 217 thương vụ trong nửa đầu 2026; riêng vòng Series C trị giá 4,5 tỷ USD của DayOne chiếm phần lớn tổng tiền. Đây là giá trị huy động cao nhất kể từ nửa đầu 2022, trong khi số thương vụ xuống mức thấp nhất ít nhất từ năm 2018.

Trong bài tường thuật của The Business Times, mức 7,25 tỷ USD so với 1,86 tỷ USD cùng kỳ 2025 cho thấy phần tăng thêm gần 2,9 lần; các công ty đặt trụ sở tại Singapore nhận khoảng 6,7 tỷ USD qua 145 thương vụ, chiếm 92% vốn khu vực; Andi Haswidi, trưởng bộ phận nghiên cứu của DealStreetAsia, nhận xét: “Every market outside Singapore depended on one or two transactions to make its total.” Việt Nam đứng sau Singapore về giá trị được ghi nhận, nhưng vốn huy động của nước này cũng tập trung vào một giao dịch lớn.

Bỏ DayOne, thị trường còn bao nhiêu vốn?

Phép trừ từ tổng khu vực cho thấy các thương vụ ngoài DayOne huy động khoảng 2,75 tỷ USD. Vòng Series C của công ty này chiếm xấp xỉ 62% giá trị vốn cổ phần trong kỳ dù chỉ là một giao dịch. Vì thế, tổng 7,25 tỷ USD phản ánh chính xác lượng tiền được ghi nhận, nhưng không mô tả một mức tăng đồng đều giữa các doanh nghiệp đang tìm vốn.

So với 1,86 tỷ USD của nửa đầu 2025, tổng vốn nửa đầu 2026 đạt gần 3,9 lần; nói theo phần tăng thêm, mức tăng là gần 2,9 lần. Nếu loại 4,5 tỷ USD của DayOne khỏi kỳ mới, phần còn lại cao hơn cùng kỳ khoảng 48%. Vốn vẫn tăng trên cơ sở so sánh này, song phần lớn bước nhảy của chỉ số toàn khu vực đến từ một vòng gọi vốn ngoại lệ.

DayOne xác nhận chốt vòng Series C ngày 5/6/2026 với tổng số tiền thu về trước chi phí là 4,5 tỷ USD. Coatue và Hillhouse dẫn đầu vòng vốn; Indonesia Investment Authority và Achi Capital Partners cũng tham gia. DayOne đặt trụ sở tại Singapore, phát triển và vận hành trung tâm dữ liệu, đồng thời dự kiến dùng nguồn lực mới để mở rộng tại các thị trường gồm Malaysia, Indonesia và Thái Lan. Trụ sở huy động vốn vì vậy không đồng nghĩa toàn bộ khoản đầu tư sẽ được triển khai tại Singapore.

Tiền tăng, số vòng gọi vốn thu hẹp

Số giao dịch vốn cổ phần trong khu vực giảm 5% so với cùng kỳ, trái chiều với mức tăng về giá trị. Đây là khác biệt quan trọng đối với thị trường khởi nghiệp: một vòng rất lớn có thể nâng tổng tiền, còn số thương vụ cho biết có bao nhiêu doanh nghiệp thực sự hoàn tất việc huy động vốn. Chỉ riêng việc DayOne xuất hiện trong thống kê đã làm hai thước đo kể những câu chuyện rất khác nhau.

Ở giai đoạn sớm, số thương vụ giảm 11% xuống 195, dù lượng vốn dành cho nhóm này tăng 56,4% lên 1,72 tỷ USD. Trung vị quy mô vòng Series A cũng giảm từ 11,6 triệu USD trong nửa cuối 2025 xuống 8 triệu USD trong nửa đầu 2026. Những số liệu này cho thấy lượng tiền lớn hơn ở giai đoạn sớm không tự động chuyển thành vòng Series A lớn hơn cho doanh nghiệp bước sang giai đoạn tiếp theo.

Sự tập trung còn thể hiện ở nhóm giao dịch dẫn đầu: năm vòng gọi vốn lớn nhất chiếm 75,5% tổng giá trị. DayOne là phần lớn nhất trong nhóm đó, nhưng ngay cả khi đặt giao dịch này sang một bên, các vòng lớn khác vẫn quyết định đáng kể tổng vốn. Bức tranh của một startup tìm khoản đầu tư thông thường vì thế gần với số vòng được chốt và quy mô vòng theo giai đoạn hơn là con số vốn cộng dồn của cả khu vực.

Singapore giữ phần lớn vốn ngay cả khi loại DayOne

Singapore dẫn đầu cả về số giao dịch lẫn giá trị: 145 trong 217 thương vụ của khu vực gắn với các công ty đặt trụ sở tại đây. Nếu lấy mức khoảng 6,7 tỷ USD được công bố trừ vòng DayOne, các công ty Singapore còn khoảng 2,2 tỷ USD; so với 2,75 tỷ USD của toàn khu vực sau cùng phép trừ, đó vẫn là gần bốn phần năm. Do các số đầu vào đã được làm tròn, tỷ lệ sau phép trừ chỉ nên hiểu là một mức xấp xỉ.

Vị trí trụ sở là cách thống kê giao dịch, không phải bản đồ nơi tiền được chi. Trường hợp DayOne cho thấy rõ khác biệt ấy: công ty huy động vốn tại Singapore để phục vụ kế hoạch mở rộng trung tâm dữ liệu ở nhiều thị trường. Tỷ trọng vốn của Singapore do đó thể hiện sức hút của nơi đặt pháp nhân và huy động vốn, đồng thời bao gồm hoạt động kinh doanh vượt ra ngoài lãnh thổ nước này.

Các tổng tiền được công bố theo quốc gia có một điểm không khớp đáng lưu ý: cộng riêng mức của Singapore, Việt Nam và Malaysia đã được khoảng 7,24 tỷ USD, gần bằng tổng 7,25 tỷ USD của khu vực, trong khi Indonesia và những thị trường khác vẫn có giao dịch. Số liệu công khai không giải thích được chênh lệch này. Tỷ trọng 92% cho thấy mức tập trung được báo cáo, nhưng các tổng theo nước không đủ nhất quán để tính chính xác phần còn lại của từng thị trường.

Việt Nam đứng ở đâu trong phần vốn còn lại?

Việt Nam được ghi nhận 340 triệu USD qua 10 thương vụ, đứng thứ hai sau Singapore về giá trị. Trong đó, vòng 255 triệu USD của Vinpearl chiếm khoảng ba phần tư tổng vốn của Việt Nam; chín giao dịch còn lại cộng được khoảng 85 triệu USD. Cũng như với tổng khu vực, thứ hạng theo số tiền của Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh từ một vòng đơn lẻ.

Malaysia có 27 thương vụ với tổng giá trị 203 triệu USD, nhiều giao dịch hơn Việt Nam dù huy động ít tiền hơn. Indonesia ghi nhận 17 thương vụ và 104 triệu USD; Thái Lan đạt 130 triệu USD, còn Philippines đạt 80 triệu USD. Những con số này cho thấy thứ tự theo giá trị vốn và thứ tự theo số thương vụ không trùng nhau. Chúng cũng giúp phân biệt thị trường có một khoản đầu tư vượt trội với thị trường có hoạt động huy động vốn trải rộng hơn.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, hệ quả trực tiếp là tổng vốn tăng của Đông Nam Á chưa cho thấy số cơ hội gọi vốn đã mở rộng tương ứng. Nửa cuối 2026 sẽ cung cấp phép đối chiếu tiếp theo: số thương vụ có phục hồi hay không, và phần vốn ngoài các vòng lớn có tiếp tục tăng. Hai dữ liệu ấy sẽ nói rõ hơn liệu dòng tiền đang đến với nhiều công ty hơn, thay vì chỉ làm tổng giá trị khu vực cao lên.

Đọc thêm:

Chia sẻ: