Türkiye’de 15-18 yaş hesapları gizli olacak

Türkiye’de 10 Ekim 2026’da yayımlanan sosyal ağ yönetmeliği 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek; 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcıların hesapları gizli olacak. Bu hesaplardan canlı yayın açılamayacak, kişiselleştirilmiş ticari reklam gösterilemeyecek ve içerikleri aralıksız sunan akış tasarımları kullanılamayacak. Sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara ise hizmet sunamayacak.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Ankara’da Kabine Toplantısı’nın ardından yaptığı 13 Ekim 2026 tarihli açıklamada yeni hesap açacakların e-Devlet üzerinden dijital yaş doğrulama kodu alacağını anlattı. Göktaş, çocuk hesapları için “canlı yayın açamayacaklar” ifadesini kullandı ve kullanım sırasında yaşı konusunda şüphe oluşan hesapların yeniden doğrulamaya yönlendirileceğini söyledi. Mevcut hesaplar için öngörülen takvime göre yaş doğrulaması en geç 31 Mart 2027’ye kadar yapılacak.

Yaşa göre hesap açma ve kullanım kuralları

Yeni sistem, hesap açabilmek ile açılan hesapta hangi özelliklerin kullanılabileceğini ayrı ayrı düzenliyor. Sosyal ağ sağlayıcısı, kullanıcıyı yalnızca beyan ettiği doğum tarihine göre sınıflandırmak yerine e-Devlet üzerinden üretilen yaş doğrulama belirtecine göre ilgili hizmete yönlendirecek.

15 yaşını doldurmayanlar: Sosyal ağ hizmetinden yararlanamayacak. Bu yaş grubundaki yeni hesap başvuruları reddedilecek; doğrulama sonucunda aynı grupta olduğu anlaşılan mevcut hesaplar, kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak.
15 yaşını doldurmuş, 18 yaşını doldurmamış olanlar: Hesap açabilecek ancak çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmeti kullanacak. Hesapları gizli kalacak ve herkese açık hesaba çevrilemeyecek; yayın, mesajlaşma ve reklam özelliklerinde ek sınırlar uygulanacak.
18 yaşını dolduranlar: Yeni hesap açarken yaş doğrulamasından geçecek. Çocuk hesaplarına özgü gizlilik ve canlı yayın kuralları bu gruba uygulanmayacak.

Bu ayrım, aynı platformda bulunan yetişkin bir üreticiyle genç bir izleyicinin farklı işlevler görmesi anlamına geliyor. Yetişkinin yayın açabilmesi, çocuk hesabının kendi canlı yayınını başlatabileceği ya da bütün hesaplardan mesaj alabileceği anlamına gelmiyor.

Gizli hesapta kimler mesaj gönderebilecek?

Genç sosyal medya hesaplarında gizlilik ve mesajlaşma sınırları

Çocuk hesabının gizliliği, sonradan kaldırılabilecek bir başlangıç ayarı olmayacak: Platform herkese açık hesap seçeneği sunamayacak. Takipçi ve takip edilen hesap bilgileri de hesap sahibi dışındaki kullanıcılara gösterilmeyecek. Böylece bir genç kullanıcının bağlantı listesinden başka genç hesaplara ulaşma yolu kapanacak.

Mesajlaşmada belirleyici koşul, çocuğun mesaj gönderen hesabı takip etmesi. Genç kullanıcıyı takip etmek ya da profilini bulmak, ona doğrudan mesaj göndermek için yeterli olmayacak. Mesajın görülüp görülmediği bilgisi de karşı tarafa iletilmeyecek. Genç izleyiciyle özel mesaj üzerinden konuşan bir üretici için iletişim, izleyicinin o hesabı takip edip etmediğine bağlı hale gelecek.

Çocuk hesapları başka kullanıcılara takip önerisi olarak sunulamayacak; diğer hesaplar da çocuğa takip etmesi için önerilemeyecek. Telefon rehberi, e-posta adres defteri ve başka uygulamalardaki kişi listeleriyle eşleştirme de engellenecek. Bu kurallar, genç kullanıcıların hem öneriler üzerinden bulunmasını hem de rehber bağlantılarından yeni temas kurulmasını sınırlıyor.

Canlı yayın, sonsuz kaydırma ve reklam sınırları

Genç içerik üreticisinin hesabında canlı yayın açma sınırı

Canlı yayın yasağı, çocuk hesabından yayın açılmasına ilişkin. Kendi hesabından yayın yapan genç bir içerik üreticisi, hesabı ayrıştırılmış hizmete geçtiğinde bu özelliği kullanamayacak. Yetişkin bir üreticinin kendi hesabından yayın açmasına aynı gerekçeyle genel bir yasak getirilmiyor; iki hesabın karşılaştığı kural farklı.

Çocuk hesaplarında görselleri kaydırma, dokunma veya tıklamayla ya da otomatik olarak art arda gösteren tasarımlar kullanılamayacak. Sonsuz kaydırma olarak bilinen bu işlevin sınırlandırılması, belirli bir gönderinin tek başına yasaklandığı anlamına gelmiyor; değişen, gönderilerin çocuk hesabına kesintisiz bir akış halinde sunulma biçimi. Platformların gelişime zarar verebilecek içeriklere maruziyeti azaltan filtreleme ve öneri ayarları da uygulaması gerekecek.

Çocuk hesabının davranışlarına göre kişiselleştirme yapılamayacak; kişisel verileri profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılamayacak. Dolayısıyla genç izleyiciye davranış verileriyle hedeflenmiş reklam göstermeyi planlayan bir kampanya, çocuk hesaplarında bu yöntemle çalışamayacak. Kural bütün reklamların ya da bir üreticinin bütün gönderilerinin gençlere gösterilmesini yasaklayan bir hüküm olarak okunmamalı.

Genç kitleye ulaşan üreticiler için sonuç

Yetişkin içerik üreticileri açısından en doğrudan değişiklik, genç izleyiciyi bulma ve onunla temas kurma yollarında. Çocuk hesaplarının önerilmemesi, rehberlerle eşleştirilmemesi ve bağlantı listelerinin görünmemesi, yeni bir genç izleyiciye başka bir genç hesabın çevresi üzerinden ulaşmayı zorlaştıracak. Mesaj göndermek için de izleyicinin üreticiyi takip ediyor olması gerekecek.

Bu sınırlar, gençlerin yetişkin üreticilerin içeriklerini hiçbir koşulda göremeyeceği anlamına gelmiyor. İçeriğin çocuk hesabına nasıl önerileceği, yaşa uygunluk filtreleri ve platformların yeni akış tasarımlarıyla şekillenecek. Bu nedenle belirli bir üreticinin erişiminde ne kadar değişim olacağına dair güvenilir bir oran vermek mümkün değil; yönetmelik böyle bir görüntülenme sonucu belirlemiyor.

Kendi hesabından içerik üreten gençler için etki daha keskin: canlı yayın açma seçeneği kalkarken hesap gizli kalacak. Ekran görüntüsü alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler de profil, hesap ve paylaşımlar için öngörülüyor. Platformun bu tedbirleri hangi araçlarla uygulayacağı, hesapların fiilen nasıl kullanılacağını belirleyecek.

e-Devlet doğrulaması ve geçiş takvimi

Yeni hesap açılışında kullanıcı e-Devlet’e yönlendirilecek ve yaşına ilişkin dijital bir belirteç alacak. Belirteç, sosyal ağ sağlayıcısına kişinin kimliğini veya doğum tarihini değil, ilgili yaş eşiklerini geçip geçmediğini bildirecek. Böylece platform, hesabı hangi yaş grubunun kurallarına göre açacağını belirleyebilecek.

İlk doğrulama, kullanım süresince yapılabilecek kontrolleri ortadan kaldırmıyor. Platform kendi yaş tahmin yöntemlerini uygulayabilecek; hesabın bildirilen yaş grubuna aykırı kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşursa hesabı askıya alıp yeniden e-Devlet doğrulaması isteyebilecek. Bu süreç, bir yetişkin hesabının gerçekte bir çocuk tarafından kullanılması olasılığını da kapsıyor.

Yürürlük gününden önce açılmış hesaplar için geçiş süresi var. Sağlayıcılar bu hesapların yaşını son tarihe kadar en az bir kez belirteçle doğrulayacak; doğrulamada yaş sınırının altında kalan hesapları kullanıcıya bilgi vererek kapatacak, daha büyük çocukların hesaplarını ise ayrıştırılmış hizmete geçirecek. Hesabın kapatılmasına itiraz edilirse içerik ve kişisel veriler başvuru sonuçlanana kadar silinemeyecek.

Ayrıca okuyun: