AB KIDS Act kabul edildi; 15 yaş altına bağımsız hesap yok

Avrupa Komisyonu, çocukların çevrim içi güvenliğine ilişkin EU KIDS Act tüzük teklifini 17 Eylül 2026’da kabul etti. Komisyonun 17 Eylül duyurusu, riskli sosyal ağlar ve video paylaşım hizmetlerinde 13 yaş altına hesap verilmemesini, bağımsız hesap açma eşiğinin ise AB genelinde 15 olmasını öngörüyor.

17 Eylül tarihli metnin Komisyon tarafından kabul edilmesi, kuralların yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Bu bir yasama teklifi: Avrupa Parlamentosu ile AB Konseyi metin üzerinde uzlaşmadıkça 13 ve 15 yaş eşikleri platformlar açısından bağlayıcı olmayacak.

EU KIDS Act ne getiriyor?

EU KIDS Act, açılımıyla “EU Keeping Internet Digital Spaces Accountable and Trustworthy”, reşit olmayanların kullandığı çevrim içi hizmetler için ortak AB kuralları getirmeyi amaçlıyor. Teklifin iki ana parçası var: belirli sosyal ağlar ile video paylaşım hizmetlerine kademeli erişim ve çocukların kullandığı daha geniş bir hizmet grubu için güvenli tasarım yükümlülükleri.

Bu nedenle düzenlemeyi yalnızca “15 yaş altı sosyal medya yasağı” diye özetlemek eksik kalıyor. Taslak, 13 yaşın altındaki çocuklarla 13–14 yaş grubunu ayırıyor; 15 yaşından sonra bağımsız hesaba izin verirken 18 yaş altındaki kullanıcılar için koruyucu tasarım kurallarını sürdürüyor.

Yaşa göre hangi hesap açılabilecek?

Komisyonun önerdiği model üç basamaklı. Hesap sınırlamaları, riskli özellikler taşıyan sosyal ağlar ve video paylaşım hizmetleri için şöyle işleyecek:

• 13 yaş altı: Çocuğa ait sosyal medya hesabı açılamayacak. Yalnızca küçük çocuklara özel tasarlanmış video hizmetlerinde, ebeveynin kendi hesabı üzerinden sınırlı erişim mümkün olabilecek. Bu istisnada çocuğun ayrı hesabı bulunmayacak; arama ve kişiselleştirilmiş öneriler kural olarak kapalı olacak.
• 13–14 yaş: Ebeveyn veya vasi, çocuk adına sınırlı bir “mini hesap” oluşturabilecek. Ebeveyn araçları sürekli açık kalacak; yeni kişilerle bağlantı kurulması önceden onaylanacak ve günlük kullanım için belirlenen üst sınır bir saati aşamayacak.
• 15–17 yaş: Gençler kendi hesaplarını açabilecek. Bununla birlikte platformların reşit olmayanlara güvenli ayarlar sunması ve zararlı ya da aşırı kullanımı teşvik eden özellikleri sınırlaması gerekecek.

Dolayısıyla 15 yaş eşiği bütün internet hizmetlerine erişimin önünü kapatmıyor; bağımsız hesap açılabilen belirli sosyal ağlar ve video platformları için ortak bir taban oluşturuyor. Üye ülkelerin belirli içerik türleri için daha yüksek yaş sınırları koyabilmesi de engellenmiyor.

Oyunlar ve sohbet botları nasıl etkileniyor?

Güvenli tasarım hükümlerinin kapsamı hesap yaş sınırından daha geniş. El País’in kapsam incelemesi, sosyal ağlar ve video paylaşım platformlarının yanında çevrim içi oyunları, uygulama mağazalarını, işletim sistemlerini, genel amaçlı sohbet botlarını ve yapay zekâ arkadaşlarını da sıralıyor.

Bu hizmetlerin tamamına aynı 13 ve 15 yaş hesabı kuralı uygulanmıyor. Oyunlar, sohbet botları ve uygulama mağazaları bakımından ağırlık; yaşa uygunluk, ebeveyn araçları, harcama tuzaklarının engellenmesi ve çocukları yoğun kullanıma ya da duygusal bağımlılığa yönelten tasarımların sınırlandırılmasında.

Eğitim kurumlarının eğitim amacıyla işlettiği sistemler, kâr amacı gütmeyen eğitim ve bilim depoları, yalnızca bilimsel araştırma için geliştirilen hizmetler ve kamu makamlarının sistemleri taslakta istisna kapsamına alınıyor. Açık kaynak yazılım geliştirme ve paylaşım platformları için de metindeki koşullara bağlı bir istisna bulunuyor.

Yaş doğrulama ve güvenli tasarım nasıl işleyecek?

Kullanıcının yalnızca doğum tarihini yazması yeterli sayılmayacak. Teklif, bağımsız ve sertifikalı yaş doğrulama çözümlerinin platforma kullanıcının kimliğini açıklamadan sadece ilgili yaş eşiğinin geçilip geçilmediğini bildirmesini öngörüyor. Üye ülkelerin ücretsiz bir doğrulama seçeneği sunması planlanıyor.

Çocuklara yönelik hesaplarda sonsuz kaydırma, kesintisiz otomatik oynatma, kullanıcıyı geri çağıran ilgisiz bildirimler ve her gün giriş yapmayı ödüllendiren seriler gibi aşırı kullanımı teşvik eden özellikler yasaklanabilecek. Öneri sistemlerinin güvenliği öncelemesi, profillemeye dayalı kişiselleştirmenin varsayılan olarak kapalı olması ve yabancıların çocuklarla onaysız iletişim kuramaması isteniyor.

Yapay zekâ arkadaşları ile sohbet botları, çocukta duygusal bağımlılık yaratabilecek biçimde insan ilişkisini taklit eden tasarımlar kullanamayacak. Oyunlar ve uygulama mağazaları ise yaş derecelendirmesi, uygunsuz satın alımlar ve çocukları harcamaya yönelten mekanizmalar bakımından ek yükümlülüklerle karşılaşacak.

Teklif ile yürürlükteki hukuk arasındaki fark

KIDS Act bugün geçerli kuralların yerine geçmiş değil; Dijital Hizmetler Yasası ve Yapay Zekâ Yasası üzerine kurulması planlanan yeni bir düzenleme. Komisyonun “kabul” kararı yalnızca kendi teklif metnini kesinleştirip olağan AB yasama sürecine göndermesi anlamına geliyor.

Tagesschau’nun yasama süreci aktarımına göre teklif şimdi Avrupa Parlamentosu ile 27 üye ülkeyi temsil eden AB Konseyinde görüşülecek ve müzakerelerin en az birkaç ay sürmesi bekleniyor. Kurumlar yaş eşiklerini, hizmet kapsamını ve uygulama takvimini değiştirebilir.

Türkiye’deki kullanıcılar için bugün yürürlüğe giren yeni bir hesap açma sınırı bulunmuyor; teklif AB pazarında sunulan hizmetleri düzenliyor. Şimdilik kesin olan, Komisyonun üç basamaklı erişim modelini ve güvenli tasarım hükümlerini resmî teklif haline getirdiği; kuralların nihai biçimi ile başlangıç tarihinin Parlamento ve Konsey görüşmelerinden sonra belli olacağı.

Ayrıca okuyun:

• Kaliforniya 16 yaş altına bağımlılık yaratan akışı yasakladı
• Claude silah yazılımında kullanıldı; altı operasyon hesap kapatmayla durdu
• AI karakter sohbetinde sır yok: Paylaşmadan önce bu 7 ayarı kontrol edin