Meta’nın 18 milyar dolarlık uzlaşması genç hesaplarını sınırlıyor

Meta, 26 Ağustos 2026’da ABD eyaletleriyle vardığı ve aynı gün federal hâkim tarafından onaylanan uzlaşma kapsamında 18 milyar dolara kadar ödeme yapmayı ve genç hesaplarına yeni sınırlamalar getirmeyi kabul etti. Associated Press’in doğruladığı anlaşma, Instagram ve Facebook’taki 18 yaş altı kullanıcılar için iki saatlik ortak günlük sınır, gece engeli ve okul saatlerinde bildirim kısıtlaması içeriyor.

Korumalar Türkiye’de değil, anlaşmaya katılan ABD eyaletleri ile Washington, D.C. ve ABD bölgelerinde uygulanacak. Anlaşmanın dışında kalan New Mexico kendi davasını sonuçlandırdı; Florida ise koşulları yeterince güçlü bulmadığı için katılmadı. Bu nedenle Türkiye’deki hesaplarda aynı ayarların uzlaşma nedeniyle hemen devreye girmesi söz konusu değil.

Genç hesaplarında hangi sınırlar uygulanacak?

Anlaşmanın temel farkı, korumaların gençlerin ayrıca açması gereken seçenekler olarak bırakılmaması. Meta’nın hâkim onayından sonra güncellediği koşullara göre süre sınırı, gece modu ve okul modu katılımcı ABD bölgelerindeki 18 yaş altı hesaplarda varsayılan olarak etkinleşecek.

• Günlük süre sınırı: Instagram ve Facebook kullanımı birlikte hesaplanarak günde iki saatle sınırlandırılacak. Meta aynı kişiye ait birden fazla hesap tespit ederse bunlardaki süreyi de ortak toplama katacak. Genç kullanıcı sınırı tek başına kapatamayacak; ebeveyn izni gerekecek.
• Ara verme uyarıları: Facebook veya Instagram’da kesintisiz geçirilen her 15 dakikanın ardından bildirim gösterilecek. Toplam günlük kullanım 60 ve 90 dakikaya ulaştığında ek uyarılar gelecek.
• Gece modu: Gece 00.00 ile sabah 06.00 arasında Feed, Stories, Explore ve Reels gibi içerik alanlarında paylaşım yapmak veya içerik görüntülemek varsayılan olarak engellenecek. Bu engeli kaldırma yetkisi ebeveynde olacak.
• Okul modu: Okul döneminde hafta içi 08.00–15.00 arasında push bildirimleri kapatılacak. Hesap güvenliği ve emniyet uyarıları kısıtlamanın dışında tutulacak.

Doğrudan mesajlar günlük süre, gece ve okul modu hükümlerinden muaf. Dolayısıyla iki saat dolduğunda ya da gece engeli başladığında hesabın bütün iletişim işlevleri kapanmayacak; gençler mesajlaşmayı sürdürebilecek.

Varsayılan ayarlar ile isteğe bağlı kontroller aynı değil

Uzlaşma, her güvenlik aracını zorunlu varsayılan haline getirmiyor. Beğeni ve tepki sayıları genç hesaplarında başlangıçta gizlenecek; estetik ameliyat etkisi veren ve aşırı makyaj olarak tanımlanan filtreler engellenecek. Buna karşılık video otomatik oynatmayı kapatma ve kişiselleştirilmemiş akışı seçme imkânları sunulacak, ancak bunlar kendiliğinden etkinleşmeyecek.

Ebeveynler, genç hesabının kişiselleştirilmemiş akışı kullanmasını veya otomatik oynatmayı kapatmasını zorunlu kılabilecek. Ayrıca ikincil bir hesabın bağlanması, şüpheli olabilecek hesaplarla etkileşim kurulması, kullanım süresi ve koruyucu ayarları değiştirme girişimleri hakkında daha fazla bilgi alacak.

Yaş tespiti de anlaşmanın ayrı bir parçası. Meta, 13 yaşından küçük olabilecek hesapları bulup kaldırmaya ve yetişkin doğum tarihi girilmiş 13–17 yaş hesaplarını gençlere ayrılan korumalı deneyime taşımaya yönelik teknolojisini güçlendirmeyi kabul etti. Bunun önemi, diğer bütün sınırların ancak hesabın yaşı doğru sınıflandırıldığında uygulanabilmesi.

18 milyar dolar azami tutarı ifade ediyor

Başlıktaki 18 milyar dolar, Meta’nın koşulsuz ve tek seferde ödeyeceği sabit bir ceza değil. Şirketin açıklamasında yaklaşık 12,7 milyar dolarlık bölümün on yıllık taksitlerle katılımcılara ödeneceği, yaklaşık 5,3 milyar dolarlık kalan kısmın ise TikTok ve YouTube’a bağlanan iki koşul gerçekleşirse serbest bırakılacağı belirtiliyor.

Kamu makamlarının hesaplaması daha düşük ve daha kesin rakamlar kullanıyor. Washington, D.C. Başsavcılığının mali dökümü, Meta’nın en az 12,1 milyar dolar ödeyeceğini ve rakip platformlara bağlı ek 5 milyar dolarla toplamın 17,1 milyar dolara çıkabileceğini belirtiyor. Meta’nın yaklaşık 18 milyar dolarlık sunumu ile başsavcılıkların 17,1 milyar dolarlık tutarı bu nedenle aynı kesinlikte rakamlar değil; biri yuvarlanmış şirket toplamı, diğeri kamu tarafının açıkladığı ödeme hesabı.

Koşullu bölümün açılması için TikTok ve YouTube’un bir saatlik günlük sınır, gece modu ve yaş güvencesi önlemleri uygulaması gerekiyor. İki şirketin ayrıca kendilerine bağlanan tutarlara karşılık gelen ödemeleri üstlenmesi şart. Bu gerçekleşmezse Meta’nın nihai ödemesi başlıkta öne çıkan azami seviyeye ulaşmayacak.

Rakiplerin katılımı genç hesaplarındaki kuralları da sıkılaştıracak. Mevcut iki saatlik ortak sınır, uygulama başına bir saate düşecek; gece engeli 22.00–07.00 aralığına genişleyecek. İlk aşamada beş yıl uygulanacak süre ve gece hükümleri de on yıla uzatılacak.

Türkiye kapsam dışında, denetim ise ABD’de yürütülecek

Uzlaşma küresel bir Meta ürün güncellemesi değil, ABD’deki belirli yönetimlerin taraf olduğu hukuki bir düzenleme. Türkiye’deki genç Instagram ve Facebook kullanıcıları, yalnızca bu karar nedeniyle iki saatlik ortak sınıra veya 00.00–06.00 engeline tabi olmayacak. Meta’nın başka ülkelerde sunduğu mevcut Teen Accounts özellikleri de bu uzlaşmayla zorunlu hale getirilen ABD paketinden ayrı değerlendirilmeli.

Anlaşmaya uyumu bağımsız bir denetçi değerlendirecek. Denetçi, Meta’nın koşulları uygulayıp uygulamadığını beş yıl boyunca her yıl inceleyerek katılımcı ABD yönetimlerine rapor verecek. Ayrıca gençlerin çevrim içi esenliği üzerine çalışacak bağımsız bir araştırma vakfı kurulacak ve açık rıza alınmış kullanıcı verileri bu araştırmalar için paylaşılabilecek.

Hâkim onayı alınmış olsa da her korumanın uygun hesaplara hangi tarihte ulaşacağını gösteren ayrıntılı bir dağıtım takvimi yayımlanmadı. Bundan sonraki belirleyici gelişmeler Meta’nın teknik uygulama tarihleri, yaş tespit sisteminin bağımsız değerlendirmeleri ve TikTok ile YouTube’un koşullu çerçeveye katılıp katılmayacağı olacak.