ETF Acc czy Dist? Model dał 31,7 tys. zł różnicy po 20 latach

Jeśli dywidendy mają pozostać zainwestowane na zwykłym rachunku maklerskim, klasa Acc odracza podatek inwestora i w przyjętym modelu daje wyższy wynik. W opublikowanym modelu podatkowym 100 tys. zł, założona stopa zwrotu 8% rocznie i 20 lat dały 466 096 zł dla Acc oraz 434 370 zł dla Dist, czyli 31,7 tys. zł różnicy (dokładnie 31 726 zł) przed podatkiem od sprzedaży.

Dist odpowiada innej potrzebie: wypłaca gotówkę, którą można przeznaczyć na wydatki bez sprzedawania jednostek. Gdy inwestor i tak zamierza każdą wypłatę ponownie ulokować w tym samym ETF-ie, wcześniejszy podatek zmniejsza kwotę pracującą w portfelu. Podane wyniki są rachunkiem opartym na stałych założeniach, a nie historycznymi wynikami klas Vanguard ani prognozą.

Dwie klasy tego samego funduszu

Przykładem jest Vanguard FTSE All-World UCITS ETF, śledzący indeks akcji dużych i średnich spółek z rynków rozwiniętych oraz wschodzących. Polski wykaz funduszy Vanguard wymienia klasę akumulującą IE00BK5BQT80 i dystrybucyjną IE00B3RBWM25 pod tą samą nazwą funduszu. Porównanie dotyczy więc sposobu postępowania z dochodem z portfela, a nie wyboru dwóch różnych indeksów.

W klasie akumulującej Vanguard dywidendy są reinwestowane w funduszu i odzwierciedlane w wartości udziału. Inwestor nie musi za wypłatę kupować kolejnych jednostek. Akumulacja nie oznacza jednak, że spółki w portfelu wypłacają wyższe dywidendy albo że fundusz jest wolny od kosztów.

Klasa dystrybucyjna Vanguard ma kwartalny harmonogram wypłat; kwoty na udział wyniosły 0,9055 USD dla wypłaty z terminem ustalenia prawa w czerwcu 2026 r. i 0,5434 USD dla tej z września 2026 r. Rzeczywista wypłata może się zatem zmieniać. Po jej otrzymaniu inwestor decyduje, czy wykorzystać gotówkę, czy ponownie kupić jednostki.

Jak odtworzyć różnicę w modelu

Rachunek przyjmuje, że z całkowitej stopy zwrotu 8% rocznie 2 punkty procentowe przypadają na dywidendy, a pozostała część na wzrost wartości portfela. W Acc całość zostaje zainwestowana, więc roczny mnożnik wynosi 1,08. W Dist od dywidendy odejmowane jest założone 19% podatku inwestora, po czym pozostała gotówka wraca do portfela; mnożnik spada do 1,0762.

W hipotetycznym pierwszym roku przy kapitale 100 tys. zł część dywidendowa wynosi 2 tys. zł. Podatek w wariancie Dist zabiera z niej 380 zł, pozostawiając 1620 zł do reinwestowania. W następnych latach również zwrot od niezainwestowanych 380 zł nie zasila portfela. To narastanie różnicy wyjaśnia, dlaczego niewielka zmiana rocznego mnożnika ma znacznie większy skutek przy długim okresie inwestowania.

Model zakłada tę samą stopę zwrotu w każdym roku, pełną reinwestycję wypłat Dist, brak dopłat oraz brak prowizji i zmian kursu walutowego. W praktyce wypłaty następują w konkretnych dniach, ceny jednostek się wahają, a zakup może wiązać się z kosztem. Liczby izolują wpływ wcześniejszego podatku inwestora; nie opisują przebiegu rzeczywistej inwestycji w ten fundusz.

Podatek od wypłaty i podatek przy sprzedaży

Na zwykłym rachunku polskiego inwestora moment opodatkowania jest kluczowy. Zestawienie stawek Ministerstwa Finansów podaje 19% dla dywidend oraz 19% dla dochodu ze zbycia papierów wartościowych. Przy Acc dochód inwestora zasadniczo ujawnia się przy sprzedaży jednostek; przy Dist wypłata wymaga wcześniejszego rozliczenia, a późniejsza sprzedaż jest odrębną transakcją.

Osobną warstwą jest podatek u źródła od dywidendy spółki, pobierany zanim pieniądze dotrą do irlandzkiego funduszu. Obciąża on portfel funduszu w obu klasach i nie jest polskim podatkiem od wypłaty otrzymanej przez właściciela jednostek Dist. Model nie wylicza podatków pobranych w krajach poszczególnych spółek, więc jego różnicy nie należy odczytywać jako pełnego rachunku wszystkich obciążeń podatkowych ETF-u.

Wartość portfela przed sprzedażą nie jest też kwotą, którą inwestor zatrzyma po zamknięciu pozycji. Gdy do tego samego uproszczonego modelu dodać 19% podatku od zysku przy sprzedaży, Acc daje około 396 538 zł. W Dist reinwestowane wypłaty zwiększają koszt nabycia jednostek; po uwzględnieniu tego kosztu wynik wynosi około 384 346 zł. Modelowa przewaga Acc maleje wtedy do około 12 191 zł. To dodatkowe obliczenie na podstawie tych samych założeń, a nie wynik z pierwotnej tabeli.

Dywidenda i prowizja zmieniają wynik

Wpływ podatku zależy od tego, jaka część niezmienionej całkowitej stopy zwrotu pochodzi z dywidend. Jeśli w warunkowym wariancie ich stopa wynosi 1% zamiast 2%, wynik Dist rośnie do około 449 967 zł, a odstęp od Acc maleje do około 16 128 zł. Przy stopie dywidendy 3% wynik Dist spada do około 419 287 zł, a odstęp rośnie do około 46 809 zł. W każdym z tych rachunków całkowity zwrot pozostaje taki sam: zmienia się tylko jego podział na wzrost wartości i wypłaty.

Te warianty nie przewidują przyszłych wypłat Vanguard. Pokazują mechanizm: im większa wypłacana część przy tej samej łącznej stopie zwrotu, tym większa kwota zostaje opodatkowana przed końcem inwestycji. Przy niższych wypłatach podatkowa korzyść z ich zatrzymania w funduszu odpowiednio słabnie.

Prowizja za ponowny zakup jednostek również obciąża wariant Dist. Gdy w warunkowym rachunku od każdej reinwestowanej wypłaty netto odjąć 0,2% prowizji, końcowa wartość Dist wynosi około 434 108 zł, o około 262 zł mniej niż bez tej opłaty. To przykład opłaty procentowej; minimalna prowizja brokera może mieć większe znaczenie przy małych, częstych zakupach.

Kiedy gotówka z Dist ma większą wartość

Dist może lepiej odpowiadać inwestorowi, który chce finansować wydatki z regularnych wypłat. W takim przypadku sama końcowa wartość jednostek nie obejmuje pieniędzy otrzymanych i wykorzystanych wcześniej. Porównanie z wariantem pełnej reinwestycji nie opisuje więc celu, dla którego inwestor wybrał wypłaty.

Acc także pozwala uzyskać gotówkę przez sprzedaż części jednostek, lecz inwestor sam wybiera termin i wielkość sprzedaży. Dist wypłaca dochód według harmonogramu funduszu, choć wysokość kolejnych wypłat nie jest stała. Wybór sprowadza się do przeznaczenia tej gotówki: przy długim reinwestowaniu Acc odracza podatek inwestora, a przy potrzebie bieżących wpływów Dist dostarcza je bez sprzedawania udziałów.

Przeczytaj także:

• ETF czy fundusz TFI? Niższy TER nie pokazuje całego rachunku
• OKI czy zwykły rachunek? Powyżej 100 tys. zł podatek zmienia wynik
• Crowdlending czy obligacje? Brak gwarancji nie oznacza tego samego ryzyka