Proton Mail of Tuta: mailclients kosten privacy

Wil je Thunderbird, Outlook of Apple Mail als gewone desktopclient blijven gebruiken, dan past Proton Mail beter. Protons uitleg over Bridge beschrijft hoe de software mail op je computer ontsleutelt en aan zo’n client doorgeeft; daarvoor is een betaald abonnement nodig. Je behoudt je vertrouwde mailprogramma, maar geeft daarmee ook extra software toegang tot leesbare berichten.

Vind je de inhoud van onderwerpregels gevoeliger dan de keuze van je mailprogramma, dan ligt Tuta meer voor de hand. Het encryptieoverzicht van Tuta beschrijft automatische end-to-endversleuteling van berichten, bijlagen en onderwerpregels tussen Tuta-gebruikers. Die bescherming geldt voor een externe correspondent alleen wanneer je een vertrouwelijk bericht met een gedeeld wachtwoord verstuurt. Voor je eigen mailbox gebruik je Tuta’s webomgeving of apps.

Welk deel van een bericht blijft geheim?

Tussen Proton Mail-accounts zijn de berichtinhoud en bijlagen automatisch end-to-end versleuteld. Protons uitleg van berichtversleuteling maakt duidelijk dat onderwerpregels en e-mailadressen buiten die end-to-endbescherming vallen. In de opgeslagen Proton-mailbox zijn ze wel versleuteld. Dat onderscheid telt als een onderwerp op zichzelf vertrouwelijke informatie bevat: bescherming tijdens opslag is niet hetzelfde als versleuteling van afzender tot ontvanger.

Proton gebruikt OpenPGP en kan daardoor ook versleutelde mail uitwisselen met iemand buiten Proton die PGP gebruikt. Daarvoor moet de juiste openbare sleutel van die persoon beschikbaar en vertrouwd zijn; een willekeurig extern adres krijgt deze bescherming niet vanzelf. Voor een contact zonder PGP kan Proton een bericht met een wachtwoord beveiligen. Wie gewoon naar een adres bij een andere aanbieder mailt, moet ervan uitgaan dat die aanbieder de inhoud na ontvangst kan verwerken.

Bij Tuta blijven de onderwerpregels van gesprekken tussen Tuta-gebruikers binnen de end-to-endversleuteling. Ook een externe ontvanger kan een vertrouwelijk bericht lezen en beantwoorden via de met een wachtwoord beveiligde route. Dat vraagt wel om een manier om het wachtwoord buiten dat bericht om te delen. Een gewone, niet-vertrouwelijke mail naar een externe aanbieder krijgt deze bescherming niet, ook al bewaart Tuta het eigen exemplaar versleuteld.

Geen van beide ontwerpen kan de adressen verbergen die nodig zijn om mail te bezorgen. Tuta laat ook de verzend- en ontvangstdatum buiten de versleutelde berichtgegevens. De praktische vraag is daarom welke gegevens je in een specifiek gesprek wilt afschermen: de inhoud bij contact binnen dezelfde dienst, ook het onderwerp, of de inhoud van een gesprek met iemand die zelf PGP gebruikt.

Wat verandert een gewone desktopclient?

Bridge vormt op de computer een lokale IMAP- en SMTP-koppeling tussen Proton Mail en een bestaande mailclient. De client kan daardoor berichten ophalen, beheren en verzenden zonder rechtstreeks toegang tot Protons versleutelde serveropslag te krijgen. Bridge werkt op Windows, macOS en Linux, maar biedt geen vergelijkbare koppeling voor een mobiele mailclient. Wie vooral op een telefoon werkt, heeft aan deze functie dus minder.

De end-to-endversleuteling tussen Proton-gebruikers verdwijnt door Bridge niet tijdens het transport. Op je eigen computer verschuift wel de grens van vertrouwen: de gekozen client ontvangt ontsleutelde inhoud en kan die volgens zijn eigen instellingen verwerken of bewaren. Denk bij de keuze aan lokale zoekindexen, uitbreidingen en back-ups die toegang tot die client hebben. Ook Tuta ontsleutelt mail op het apparaat waarop je haar leest; het specifieke verschil is hoeveel andere software je toegang tot de mailbox geeft.

Tuta biedt geen IMAP-koppeling voor Thunderbird of Outlook. De uitleg over Tuta’s Thunderbird-add-on beschrijft een andere oplossing: een knop opent de Tuta-webapp in een Thunderbird-tabblad. Je kunt Tuta zo naast andere accounts openen, maar berichten verschijnen niet als een gewone IMAP-account in Thunderbirds eigen mappen en mailfuncties.

Voor dagelijks gebruik maakt dat verschil meer uit dan de aanwezigheid van een knop in Thunderbird doet vermoeden. Wie één client gebruikt om post van meerdere aanbieders te ordenen, zoeken en archiveren, kan die werkwijze met Proton en Bridge grotendeels behouden. Wie Tuta kiest, werkt voor die mailbox in Tuta’s eigen omgeving. Daar staat tegenover dat de versleuteling van onderwerpregels niet hoeft te worden aangepast aan de beperkingen van een gewone mailclient.

Hoe verhuis je oude post en je domein?

Een bestaande mailbox meenemen is bij beide diensten mogelijk, maar de route verschilt. Protons productvergelijking noemt Easy Switch voor de import van mail uit andere diensten en vermeldt dat een eigen domein bij zowel Proton Mail als Tuta een betaald abonnement vraagt. Welke gegevens Easy Switch rechtstreeks kan ophalen, hangt af van de oude aanbieder. Bridge biedt daarnaast een route voor wie oude mail al in een desktopclient beheert.

Bij Tuta loopt de import van bestaande berichten via de eigen desktopapp. De Thunderbird-add-on maakt van Tuta geen extra IMAP-map waar je een archief vanuit een andere account naartoe kunt slepen. Voor iemand met veel oude post is het daarom zinvol om de beschikbare importmethode mee te wegen, naast de opslagruimte van het gekozen abonnement. Een archief overzetten en een oude mailbox blijvend in dezelfde client beheren zijn verschillende wensen.

Een eigen domein helpt vooral bij toekomstige verhuizingen: je kunt het adres behouden wanneer je van mailaanbieder verandert, mits je de domeininstellingen voor de bezorging omzet. Het domein verandert de bescherming van een bericht niet. Mail vanaf zo’n adres naar een gewone externe mailbox wordt niet automatisch end-to-end versleuteld. Vergelijk een betaald abonnement daarom op de functies die je werkelijk gebruikt, zoals Bridge, import en de ruimte voor je archief, in plaats van alleen op het aantal beschikbare adressen.

Welke keuze past bij je dagelijkse mail?

Proton Mail is de logischere keuze wanneer je een gewone desktopclient nodig hebt of geregeld versleuteld correspondeert met PGP-gebruikers buiten je eigen maildienst. Je kunt een bestaand werkpatroon behouden en krijgt een route om oude post over te zetten. De afweging is concreet: onderwerpregels vallen buiten de end-to-endversleuteling en de externe client krijgt lokaal leesbare mail.

Tuta past beter bij gesprekken waarin beide partijen Tuta gebruiken en vertrouwelijke onderwerpregels zwaar wegen. Voor externe contacten blijft een met een wachtwoord beveiligd gesprek mogelijk, maar dat vraagt medewerking van de ontvanger. Je beheert de mailbox bovendien in Tuta’s eigen omgeving, ook wanneer je haar via de Thunderbird-add-on opent. Als je dagelijkse post vooral naar gewone externe adressen gaat, bepaalt de gekozen verzendwijze meer van de bescherming dan alleen de naam van de maildienst.