Cryptomator versleutelt cloudbestanden, metadata deels zichtbaar

Met Cryptomator maak je op je computer een kluis voor bestanden die je naar Google Drive, OneDrive of Dropbox wilt synchroniseren. De beveiligingsdocumentatie van Cryptomator beschrijft dat inhoud en bestandsnamen lokaal worden versleuteld, terwijl onder meer tijdstippen, aantallen en opgeslagen bestandsgroottes zichtbaar blijven. Je cloudprovider ontvangt de versleutelde bestanden, maar kan aan die kenmerken nog steeds activiteit in de kluis aflezen.

De volgorde is belangrijk: maak de kluis in een map die je cloudprogramma synchroniseert, ontgrendel haar en voeg je documenten via de geopende kluis toe. Een bestand dat al buiten de kluis in de cloud staat, wordt door het aanmaken van een kluis niet alsnog versleuteld.

Kies de map die werkelijk synchroniseert

Installeer Cryptomator en zorg dat het synchronisatieprogramma van je cloudprovider op de computer is ingesteld. Cryptomator versleutelt de bestanden; het cloudprogramma verzorgt de overdracht. Kies daarom een opslaglocatie binnen de map die dat programma synchroniseert. Een kluis in een andere lokale map blijft op die computer staan.

De desktopinstructie voor kluizen vermeldt dat Cryptomator bekende synchronisatielocaties probeert te vinden en dat je ook handmatig een map kunt kiezen. Controleer het gekozen pad voordat je de kluis maakt. De opslagmap bevat straks de versleutelde versie; de leesbare inhoud verschijnt pas nadat je de kluis via Cryptomator hebt ontgrendeld.

Maak de kluis en voeg een proefbestand toe

Bij het aanmaken beslis je over de naam, locatie, het wachtwoord en een eventuele herstelsleutel. Die keuzes bepalen zowel waar de versleutelde bestanden terechtkomen als hoe je later weer toegang krijgt.

Kies in Cryptomator voor een nieuwe kluis en geef haar een herkenbare naam. Vermijd een naam die zelf vertrouwelijke informatie verraadt: aan de bestanden in de opslagmap is te zien dat je Cryptomator gebruikt.
Selecteer de gesynchroniseerde map als opslaglocatie. Kijk of je de map van de bedoelde cloudprovider hebt gekozen wanneer je meerdere diensten gebruikt.
Stel een uniek, sterk kluiswachtwoord in en bewaar het zorgvuldig. Zonder geldig wachtwoord of herstelsleutel kun je de inhoud niet meer ontsleutelen.
Kies of je een herstelsleutel wilt maken. Bewaar die buiten de kluis op een plek waartoe alleen bevoegde personen toegang hebben.
Ontgrendel de kluis en voeg eerst een onbelangrijk proefbestand toe via de geopende kluis. Wacht tot het cloudprogramma de synchronisatie heeft voltooid voordat je de overdracht controleert.

Gebruik voor gewone documenten de ontgrendelde kluis, niet de opslagmap met versleutelde bestanden en configuratiebestanden. Een leesbaar document dat je rechtstreeks naast de kluis in de cloudmap zet, valt buiten Cryptomators bescherming. Dit onderscheid is vooral belangrijk wanneer de twee locaties in je bestandsbeheer vlak bij elkaar staan.

Behandel de herstelsleutel als een tweede toegangsmiddel

Een herstelsleutel laat je zelf een nieuw kluiswachtwoord instellen als je het oude vergeet. Daarmee is zij ook waardevol voor iemand anders die haar in handen krijgt. Bewaar haar bijvoorbeeld in een vertrouwde wachtwoordbeheerder of als papieren exemplaar op een veilige plek, en zet haar niet als leesbaar tekstbestand naast de kluis in de cloud.

Maak die keuze voordat je belangrijke bestanden toevoegt. Wie geen herstelsleutel maakt, is volledig afhankelijk van het kluiswachtwoord. Wie er wel een maakt, moet twee geheimen beveiligen. Het wachtwoord van je cloudaccount vervangt geen van beide: dat account regelt de toegang tot de gesynchroniseerde opslag, terwijl Cryptomator het openen van de kluis regelt.

Welke gegevens blijven zichtbaar?

De grens loopt tussen de inhoud van de kluis en kenmerken die nodig blijven voor synchronisatie. Het onderscheid ziet er zo uit:

Versleuteld: de inhoud van bestanden en de namen van bestanden en mappen. De oorspronkelijke mapstructuur wordt verhuld.
Zichtbaar: tijdstippen van aanmaken, openen en wijzigen van bestanden en mappen.
Zichtbaar: het aantal bestanden en mappen in de kluis en in afzonderlijke mappen.
Zichtbaar: de grootte van de opgeslagen versleutelde bestanden. Die hoeft niet exact gelijk te zijn aan de oorspronkelijke bestandsgrootte, maar geeft wel informatie over de omvang.

Een cloudprovider kan daardoor bijvoorbeeld zien wanneer een kluis verandert en hoeveel opgeslagen bestanden erbij komen, zonder hun oorspronkelijke namen of inhoud te lezen. Ook het gebruik van Cryptomator zelf is herkenbaar aan de bestanden van de kluis. Als juist aantallen, tijdstippen of groottes vertrouwelijk moeten blijven, moet je deze zichtbaarheid meewegen voordat je de kluis voor die gegevens gebruikt.

Controleer de eerste synchronisatie

Kijk na het uploaden in de cloudmap of de webweergave van je provider of de kluisbestanden zijn aangekomen. Het proefbestand hoort daar niet los met zijn oorspronkelijke naam en leesbare inhoud te staan. Open vervolgens de kluis opnieuw via Cryptomator en controleer of je het proefbestand kunt lezen. Zo controleer je zowel de overdracht als je toegang, zonder meteen gevoelige gegevens te gebruiken.

Voeg daarna je echte bestanden via de ontgrendelde kluis toe. Stonden dezelfde documenten eerder onversleuteld in de cloud, dan blijven die oude exemplaren afzonderlijk bestaan totdat je ze opruimt. Houd daarbij rekening met gedeelde kopieën en eventuele eerdere versies die je cloudprovider bewaart; een nieuwe versleutelde kopie wist die niet.

Een ontgrendelde kluis vraagt om een veilig apparaat

Zolang de kluis ontgrendeld is, kunnen programma’s op je computer de leesbare bestanden benaderen. Malware op dat apparaat kan ook ingevoerde wachtwoorden of geopende inhoud lezen. Vergrendel de kluis wanneer je klaar bent, houd het systeem en de gebruikte software bij en beveilig de toegang tot het apparaat zelf.

Een white-boxonderzoek van Cure53 uit 2017 bekeek cryptografische bibliotheken die door het Cryptomator-team werden onderhouden en in Tresor-apps werden gebruikt. Het rapport noteerde twee beveiligingsrelevante bevindingen. Die afgebakende beoordeling verandert niets aan de toegang die lokale software tot een ontgrendelde kluis heeft.

Let ook op programma’s die tijdens het bewerken tijdelijke bestanden of reservekopieën buiten de kluis maken. Zulke lokale kopieën worden niet automatisch door Cryptomator versleuteld. De kluis beschermt de bestanden die je via haar opslaat en synchroniseert; de behandeling van kopieën op je computer blijft een afzonderlijke beveiligingskeuze.