DigitMak ја мери дигиталната зрелост: фирмите добија листа на слабости

DigitMak го одржа Industry Meetup на 25 септември 2026 година во хотелот „Холидеј Ин“ во Скопје, во рамки на MicroBalkans 2026. Компаниите и институциите имаа можност преку Digital Maturity Assessment (DMA) да ја проценат својата дигитална зрелост и да издвојат области со потенцијал за развој. Програмата опфати работилница за дигитална трансформација, сесија за EU AI Act и eIDAS 2.0 и панел за иднината на финансиските услуги.

Во извештајот на Стопанската комора се наведуваат две интерактивни работилници и персонализиран извештај по проценката, а координаторот на DigitMak, Петре Ламески, ја опишува целта како „идентификување на слабостите во таа организација“. Тоа е конкретната корист што ја понуди средбата: фирмата да ја види сопствената почетна состојба пред да избере технологија или поддршка. Бројот на завршени проценки на настанот и поединечните резултати на учесниците не се објавени.

Каква слика добива фирмата од DMA

Проценката ги поврзува општите разговори за дигитализација со состојбата на конкретна компанија или институција. Учесниците можеа да утврдат каде има простор за развој; персонализираниот извештај е предвидениот резултат од DMA во редовната патека на DigitMak. Така, утврдена слабост може да значи јасно опишан проблем што треба дополнително да се испита, а не автоматски налог за купување нов софтвер.

Ова разграничување е важно за мала фирма со ограничени луѓе и средства. Слична оценка за дигитална подготвеност може да произлезе од различни пречки: неусогласени податоци, рачна работа што одзема време или недостиг од знаење за постојните системи. Проценката го насочува разговорот кон причината и последицата во работењето; изборот на решение бара дополнителна проверка на трошокот, одговорноста и очекуваниот ефект. Затоа резултатот од работилницата има тежина како почетна дијагноза, а не како доказ дека промената веќе е спроведена.

Што стои зад „област за подобрување“

Објавите за средбата не даваат јавен образец со сите прашања и категории на DMA. За да се разбере деловната вредност на наодите, областите за развој може да се разгледаат низ пет прашања поврзани со темите и услугите претставени околу настанот. Тие се рамка за толкување на проценката, а не тврдење дека алатката доделува токму пет оценки.

• Податоци: Дали продажбата, клиентските записи и трошоците се бележат доследно, со јасен одговорен човек за точноста? Ако податоците се расфрлани, фирмата тешко ќе процени дали новото дигитално решение носи подобрување. Овој проблем претходи на разговорот за напредна анализа.
• Процеси: Каде се повторува внесувањето информации, каде одлуката чека рачна потврда и кој застој го чувствува клиентот? Врската меѓу внатрешен процес и надворешен резултат помага слабоста да се рангира според деловната последица.
• Вештини: Кои системи вработените ги користат самостојно, а за кои им треба обука или техничка помош? Недостигот од знаење не се решава на ист начин како недостигот од опрема, па овие потреби треба да останат раздвоени во планот.
• Усогласеност: Кои податоци се обработуваат и дали компанијата користи услуги поврзани со вештачка интелигенција или дигитален идентитет? Ова го врзува разговорот за европските правила со конкретни активности, без претпоставка дека секоја рамка важи за секој учесник.
• Поддршка: Дали откриениот проблем бара обука, тестирање решение или пристап до средства за инвестиција? Одговорот покажува зошто е корисно наодот да биде поврзан со следна услуга, наместо сите празнини да се сведат на набавка.

Извештајот е почеток на патеката

Во патеката на клиентот на DigitMak по утврдувањето на потребите следуваат DMA и персонализиран извештај, потоа патоказ за дигитализација и поддршка преку тестирање, обуки и барање инвестиции. Редоследот има практично значење: наодот кажува каде фирмата е слаба, а патоказот треба да одреди што прво ќе се смени и кој ресурс е потребен. Поддршката е посебна фаза, затоа присуството на работилница не значи дека учесникот веќе спровел дигитално решение.

На пример, ако продажните записи во една фирма се внесуваат на повеќе места, првиот приоритет би можел да биде нивното усогласување. Ова е условен пример, а не објавен резултат од скопската средба. Потоа може да се процени дали е потребна нова алатка, обука или промена на работната постапка. Таков редослед му дава тежина на персонализираниот извештај: секоја издвоена слабост добива врска со деловна последица, наместо сите да изгледаат подеднакво итни.

Зошто регулативата беше во програмата

Сесијата за EU AI Act и eIDAS 2.0 ја прошири темата надвор од изборот на технологија. На настанот беше отворен и развојот на европскиот дигитален идентитет и дигиталниот паричник, додека панелот го поврза користењето нови технологии со иднината на финансиските услуги. За компаниите, ова значи дека проценката на подготвеноста има и организациска страна: треба да се знае кои податоци се користат, кој носи одлуки и во кои услуги би се применувале новите решенија.

Следната фаза во опишаната патека е патоказот за дигитализација. Во него одделните наоди треба да добијат редослед на решавање и соодветна поддршка — обука, тестирање или подготовка за инвестиција — според пречките што навистина го ограничуваат работењето на фирмата.