Reiknaðu sjóðsþolið aftur — ein góð tekjumánuður getur blekkt

Reiknaðu sjóðsþol sprotafyrirtækis með því að deila handbæru fé í lok síðasta mánaðar með dæmigerðu mánaðarlegu nettóútstreymi. Niðurstaðan er áætlaður fjöldi mánaða sem féð endist ef tekjur og útgjöld haldast svipuð. Leiðbeiningar Pilot nota meðaltal mánaðarlegs útstreymis og miða við að minnsta kosti þrjá mánuði í reiknivélinni; þar má færa inn allt að tólf mánuði.

Finndu nettóútstreymið með því að draga greiðslur frá viðskiptavinum frá útgreiðslum rekstrarins í hverjum mánuði. Skýring Carta aðgreinir brúttóútstreymi, sem er heildarútgjöld mánaðarins, og nettóútstreymi, sem er útgjöld að frádregnum tekjum. Þegar þú metur handbært fé skiptir tímasetning greiðslna máli: bókfærð sala sem viðskiptavinur hefur ekki greitt bætir engu við bankastöðuna.

Settu upp tölur sem lýsa handbæru fé

Byrjaðu á bankastöðu í lok síðasta lokaða mánaðar og taktu aðeins með fé sem fyrirtækið getur nýtt til að greiða skuldbindingar sínar. Skráðu fyrir hvern mánuð greidd laun, greiðslur til birgja, húsnæðiskostnað og aðrar útgreiðslur. Settu greiðslur frá viðskiptavinum í sérstakan dálk og fjármögnun, svo sem hlutafjárframlag eða lán, í annan.

Þessir dálkar svara ólíkum spurningum. Nettóútstreymi sýnir hve miklu reksturinn eyðir umfram það sem viðskiptavinir greiða inn; bankastaðan sýnir hve mikið fé er tiltækt núna, þar með talið fjármögnun sem þegar hefur borist. Fyrirhugaða fjármögnun skaltu ekki bæta við upphafsstöðuna fyrr en hún hefur verið greidd inn. Ef greiðsludagur hennar er óviss má sýna möguleg áhrif hennar í sérstakri sviðsmynd.

Reiknaðu útstreymi hvers mánaðar út frá raunverulegum greiðslum þegar markmiðið er að áætla hvenær reiðuféð þrýtur. Reikningur sem hefur verið gefinn út en ekki greiddur tilheyrir þá væntum innborgunum framtíðarmánaðar, ekki peningunum sem liggja fyrir í dag. Sama á við um útgjöld sem eru ákveðin en falla ekki til greiðslu fyrr en síðar: þau eiga heima í þeim mánuði sem þau lækka sjóðinn.

Berðu góðan mánuð saman við meðaltalið

Hér er skilyrt dæmi í milljónum króna. Í þremur liðnum mánuðum greiddi sprotafyrirtæki eftirfarandi upphæðir úr sjóði og fékk greiðslur frá viðskiptavinum:

• Fyrsti mánuður: útgreiðslur 6 m.kr., greiðslur viðskiptavina 2 m.kr.; nettóútstreymi 4 m.kr.
• Annar mánuður: útgreiðslur 6 m.kr., greiðslur viðskiptavina 5 m.kr.; nettóútstreymi 1 m.kr.
• Þriðji mánuður: útgreiðslur 7 m.kr., greiðslur viðskiptavina 2 m.kr.; nettóútstreymi 5 m.kr.

Brúttóútstreymið er samtals 19 m.kr. og greiðslur viðskiptavina 9 m.kr. Reksturinn eyddi því 10 m.kr. umfram þessar innborganir á tímabilinu, eða að meðaltali 3,33 m.kr. á mánuði. Ef handbært fé í lok tímabilsins er 30 m.kr. gefur grunnreikningurinn 30 ÷ (10 ÷ 3) = níu mánaða sjóðsþol.

Annar mánuðurinn einn gæfi allt aðra mynd: 30 m.kr. deilt með 1 m.kr. útstreymi jafngildir 30 mánuðum. Sá útreikningur gerir ráð fyrir að háar greiðslur þess mánaðar endurtaki sig án þess að útgjöld breytist. Í skilyrta dæminu voru greiðslur viðskiptavina hins vegar lægri bæði fyrir og eftir hann. Meðaltalið dregur úr áhrifum eins slíks mánaðar, en það lýsir illa framtíðinni ef ný ráðning eða tapaður viðskiptavinur hefur breytt rekstrinum varanlega.

Val á tímabili fer því eftir því hvaða mánuðir lýsa rekstrinum sem nú er til staðar. Lengra tímabil jafnar sveiflur í greiðslum, en getur jafnframt falið nýlega og varanlega kostnaðarhækkun. Ef útgjöld hafa breyst skaltu halda sögulega meðaltalinu sýnilegu sem viðmiði og færa breytta kostnaðinn sérstaklega inn í áætlunina.

Haltu fjármögnun utan við rekstrarútstreymið

Gerum ráð fyrir að fyrirtækið í dæminu hafi átt 28 m.kr. í upphafi tímabilsins og fengið 12 m.kr. í fjármögnun á þriðja mánuði. Bankastaðan yrði þá 24 m.kr. eftir fyrsta mánuð, 23 m.kr. eftir annan og 30 m.kr. eftir þann þriðja: 28 m.kr. í upphafi, að frádregnum 10 m.kr. í rekstrarútstreymi og að viðbættum 12 m.kr. í fjármögnun.

Ef aðeins er horft á breytinguna úr 23 m.kr. í 30 m.kr. á síðasta mánuðinum virðist fyrirtækið hafa bætt við sig 7 m.kr. Það lýsir bankastöðunni rétt, en reksturinn notaði samt 5 m.kr. þann mánuð. Notaðu því 30 m.kr. sem upphafsfé í nýjum sjóðsþolsreikningi og haltu fjármögnunarinnborguninni utan við mælingu á útstreymi rekstrarins. Sama innborgun má ekki bæði lengja sjóðinn í teljaranum og lækka áætlað mánaðarlegt útstreymi í nefnaranum.

Aðgreiningin á einnig við ef fjármögnunin berst í áföngum. Sá hluti sem er þegar kominn inn er í núverandi bankastöðu; seinni greiðsla birtist fyrst í þeim framtíðarmánuði sem gert er ráð fyrir að hún berist. Þannig sést hvort fyrirtækið hefur fé til að komast að þeim mánuði áður en áætlað innstreymi er talið með.

Reiknaðu þrjár mögulegar leiðir áfram

Þegar tekjur eða kostnaður geta breyst er ein deilit tala aðeins viðmið. Umfjöllun Pilot um endurmat útstreymis sýnir hvernig breyttar tekjur og útgjöld færa sjóðsþolið og leggur til að fleiri en ein sviðsmynd sé reiknuð. Í skilyrta dæminu eru 30 m.kr. í upphafssjóði; eftirfarandi tölur eru forsendur dæmisins, ekki spá um tiltekið fyrirtæki.

• Grunnsviðsmynd: Mánaðarleg útgjöld haldast að meðaltali 6,33 m.kr. og greiðslur viðskiptavina 3 m.kr. Nettóútstreymi er 3,33 m.kr. og sjóðurinn endist um níu mánuði.
• Bjartsýn sviðsmynd: Greiðslur viðskiptavina verða 4 m.kr. á mánuði en útgjöld haldast 6,33 m.kr. Nettóútstreymi lækkar í 2,33 m.kr.; féð endist um 12,9 mánuði og tæmist á þrettánda mánuði.
• Áfallasviðsmynd: Greiðslur viðskiptavina falla í 1,5 m.kr. á mánuði og ráðning hækkar útgjöld um 1 m.kr. Nettóútstreymi verður 5,83 m.kr.; féð endist um 5,1 mánuð og tæmist á sjötta mánuði.

Ráðningin í áfallasviðsmyndinni er skilyrt forsenda, rétt eins og tekjufallið. Hún sýnir að breyting á bæði innborgunum og útgreiðslum getur fært mánuðinn þegar sjóðurinn tæmist mun nær en sögulega meðaltalið gefur til kynna. Ef ráðning á aðeins að hefjast síðar á tímabilinu á kostnaður hennar að hefjast í þeim mánuði, fremur en að vera dreift jafnt yfir alla áætlunina.

Finndu mánuðinn þegar staðan nær núlli

Færðu hverja sviðsmynd í mánaðarröð til að sjá hvenær sjóðurinn tæmist. Taktu stöðu í upphafi mánaðar, bættu við væntum greiðslum frá viðskiptavinum og fjármögnun sem er ráðgerð í þeim mánuði, dragðu frá áætluðum útgreiðslum og færðu lokastöðuna yfir sem upphaf næsta mánaðar. Fyrsti mánuðurinn þar sem staðan nær núlli eða verður neikvæð markar sjóðsþolið miðað við forsendurnar.

Jafnt mánaðarlegt meðaltal gefur fljótt viðmið, en mánaðarröðin sýnir hvort stór greiðsla kemur áður en sjóðurinn tæmist eða of seint. Í áætluninni ættu þekktir gjalddagar, óreglulegar greiðslur viðskiptavina og fyrirhugaðar ráðningar því að falla í þá mánuði sem þær hafa áhrif á bankastöðuna. Með nýrri lokastöðu í hverjum mánuði færist útreikningurinn jafnframt frá eldri forsendum yfir á það fé sem fyrirtækið hefur þá í raun til ráðstöfunar.

Lestu einnig:

• Brevo eða Mailchimp: óvirkur póstlisti getur tvöfaldað rangan reikning