AI þrengir innganginn í netöryggi — byrjendastörfum fækkar

Breska vísinda-, nýsköpunar- og tækniráðuneytið birti rannsókn á breskum netöryggisvinnumarkaði 29. september 2026. Í auglýsingum um kjarnastörf í netöryggi jókst hlutfall þeirra sem nefndu gervigreindarfærni úr 4% árið 2024 í 9% árið 2025. Á sama tíma lækkaði hlutfall auglýsinga sem óskuðu eftir fólki með innan við árs reynslu úr 25% árið 2022 í 16% árið 2025, meðal þeirra auglýsinga sem tilgreindu lágmarksreynslu.

Fyrir nýliða er svarið því að fyrstu störfin eru enn til, en hefðbundin leið inn í sérhæfð netöryggisstörf hefur þrengst í Bretlandi. Viðmælendur rannsóknarinnar lýsa því að sjálfvirkni taki við hluta vöktunar og frumgreiningar í öryggismiðstöðvum, verkefnum sem hafa lengi veitt nýjum greinendum þjálfun. Rannsóknin sýnir samhliða breytingar í auglýsingum og reynslu atvinnurekenda; hún mælir ekki hversu stóran hluta fækkunarinnar megi rekja til gervigreindar.

Færri auglýsingar opna dyrnar án reynslu

Samdrátturinn snýst um meira en breytt hlutfall. Samkvæmt rannsókninni var fjöldi auglýsinga um kjarnastörf sem óskuðu eftir fólki með innan við tveggja ára reynslu 53% minni árið 2025 en árið 2022. Fjöldi allra auglýsinga um kjarnastörf jókst þó lítillega frá 2024 til 2025. Vinnumarkaðurinn getur því tekið við sér í heild án þess að sambærileg fjölgun verði á störfum sem henta fólki að hefja ferilinn.

Tölurnar þarf að lesa innan marka þeirra. Í meira en 70% auglýsinganna komu ekki fram nægar upplýsingar til að flokka kröfu um starfsreynslu. Breyttar ráðningarleiðir, til dæmis ráðningar utan opinna starfsauglýsinga, geta einnig haft áhrif á það sem sést í gagnasafninu. Samt er þróunin í þeim auglýsingum sem hægt er að flokka skýr: minni hluti þeirra kallar eftir allra minnstu reynslunni.

Sjálfvirkni breytir þjálfuninni í öryggismiðstöðvum

Öryggismiðstöðvar hafa verið staður þar sem nýir greinendur læra að fylgjast með viðvörunum, kanna atvikaskrár og ákveða hvaða mál þurfi að senda áfram. Í viðtölum rannsóknarinnar lýstu atvinnurekendur áhyggjum af því að sjálfvirkni tæki í vaxandi mæli við venjubundinni vöktun, tilkynningum og frumflokkun. Ef færri nýliðar fá að vinna þessi verkefni undir leiðsögn verður erfiðara að afla þeirrar dómgreindar sem flóknari atvik krefjast.

Þetta skýrir hvers vegna meiri eftirspurn eftir gervigreindarfærni getur farið saman við þrengri inngang í greinina. Verkfæri geta tekið saman upplýsingar og forgangsraðað viðvörunum, en greinandi þarf enn að vita hvaðan gögnin koma, hvort niðurstaðan stenst skoðun og hvaða afleiðingar aðgerð gæti haft. Þekking á sjálfvirkni bætist þannig við grunnfærni í kerfum og viðbrögðum; hún kemur ekki í stað hennar. Viðmælendur rannsóknarinnar nefndu einnig kostnað við að þjálfa nýliða og erfiðleika við að veita þeim handleiðslu sem hindranir við ráðningar.

Reynsla getur orðið til í víðara tæknistarfi

Fyrsta viðeigandi reynslan þarf ekki alltaf að koma úr starfi með heitið öryggisgreinandi. Í rannsókninni sögðu sumir atvinnurekendur að umsækjendur um byrjendastörf þyrftu í auknum mæli fyrri reynslu úr upplýsingatækni, til dæmis frá þjónustuborði. Slíkt starf getur veitt innsýn í notendaaðgang, venjulegan rekstur kerfa og hvernig frávik birtast áður en þau verða öryggismál.

Sam Thornton, rekstrarstjóri Bridewell, sagði í umfjöllun The Register um rannsóknina að netöryggi væri hjá minni fyrirtækjum og góðgerðarsamtökum oft „just one part of someone's wider role rather than a dedicated job“. Fyrir starfsbreyti getur afmarkað öryggisverkefni innan núverandi tæknistarfs því verið leið til að sýna hvað hann hefur í raun gert: hvaða gögn hann skoðaði, hvaða ákvörðun hann tók og hvenær hann leitaði aðstoðar reyndari sérfræðings.

Sex mánuðir til að byggja upp sýnilega færni

Nýliði sem hefur ekki aðgang að slíkum verkefnum í starfi getur æft sambærilega hugsun í eigin tilraunaumhverfi eða með opnum æfingagögnum. Sex mánaða áætlun gefur svigrúm til að tengja saman vöktun, atvikaviðbrögð, einfaldar sjálfvirkar reglur og sannprófun niðurstaðna gervigreindar. Hún er leið til að sýna vinnubrögð, ekki staðgengill reynslu af raunverulegu öryggisatviki eða loforð um ráðningu.

1. Fyrstu tvo mánuðina má vinna með grunnatriði netkerfa, auðkenningar og atvikaskráa. Í afmarkaðri æfingu með óvenjulegri innskráningu þarf að greina á milli eðlilegrar hegðunar og merkja sem kalla á frekari skoðun. Skráning á því hvaða upplýsingar vantar er jafn mikilvæg og upphafleg niðurstaða.
2. Næstu tvo mánuðina má æfa flokkun viðvarana og viðbrögð við atvikum. Einföld sjálfvirk regla getur flaggað tilteknu fráviki, en æfingin felst líka í að kanna falskar viðvaranir, rökstyðja hvenær mál er sent áfram og sýna hvernig rangri flokkun yrði leiðrétt.
3. Síðustu tvo mánuðina má nota gervigreind til að taka saman eða frumflokka sömu æfingagögn. Berðu niðurstöðuna saman við upprunalegar atvikaskrár, merktu það sem verkfærið missir af og skráðu hvaða ákvörðun krefst mannlegrar staðfestingar. Þannig verður ljóst hvort umsækjandi kann að meta úttakið, ekki aðeins að fá það fram.

Verkefni af þessu tagi eru trúverðugust þegar forsendur og takmörk fylgja niðurstöðunni. Æfingagögn eiga að vera greinilega merkt sem slík; raunverulegar atvikaskrár vinnuveitanda og persónuupplýsingar eiga ekki heima í opinni verkefnamöppu. Það sem nýtist við umsókn er rekjanleg ákvörðun: upphafleg tilgáta, athugun á gögnum og skýring á því hvers vegna matið breyttist eða stóðst.

Breska þróunin er viðmið fyrir íslenska umsækjendur

Rannsóknin mælir breskar auglýsingar og viðhorf breskra atvinnurekenda, ekki fjölda byrjendastarfa á Íslandi. Íslenskur námsmaður eða starfsbreytir getur þó notað niðurstöðuna til að skilja hvað felst í auknum kröfum um reynslu: atvinnurekandi vill sjá að umsækjandi geti fylgt öryggismáli frá fyrstu vísbendingu að rökstuddri ákvörðun og metið sjálfvirka greiningu af sjálfstæði. Þegar hefðbundið æfingasvæði fyrsta starfsins þrengist getur slík sannanleg vinna gert hæfnina sýnilega áður en fyrsta sérhæfða starfið fæst.