Έπεσες σε διαδικτυακή απάτη; Η πρώτη ώρα κρίνει τα αποδεικτικά στοιχεία

Αν εκτέθηκαν στοιχεία κάρτας ή τραπεζικοί κωδικοί, επικοινώνησε αμέσως με την τράπεζά σου. Παράλληλα, κράτησε τα μηνύματα, τους συνδέσμους και τα στοιχεία συναλλαγών που βλέπεις ακόμη. Η πρώτη ώρα είναι πρακτικό διάστημα οργάνωσης, όχι επίσημη προθεσμία: οι οδηγίες της Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος ζητούν άμεση ειδοποίηση της τράπεζας όταν έχουν εκτεθεί στοιχεία πληρωμής, συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων και αναφέρουν τη δωρεάν γραμμή 11188, διαθέσιμη όλο το εικοσιτετράωρο.

Για περιστατικό απάτης με υπολογιστή στην Ελλάδα, η υπηρεσία καταγγελίας του gov.gr δέχεται επώνυμη αναφορά προς τη Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος. Θα χρειαστεί να περιγράψεις τι συνέβη, πού, πότε και πώς· μπορείς επίσης να επισυνάψεις αποδεικτικό υλικό. Αν χρειάζεσαι άμεση καθοδήγηση για το περιστατικό ή δεν είσαι βέβαιος ποια διαδικασία ταιριάζει, χρησιμοποίησε την τηλεφωνική γραμμή της υπηρεσίας.

Τα πρώτα 15 λεπτά: σταμάτησε την έκθεση

Διέκοψε την επικοινωνία με τον ύποπτο αποστολέα και μην ανοίξεις άλλο σύνδεσμο που σου έστειλε. Για να βρεις την τράπεζά σου, χρησιμοποίησε τον αριθμό στην κάρτα ή μπες ανεξάρτητα στην επίσημη ιστοσελίδα της. Μην βασιστείς σε αριθμό τηλεφώνου ή σύνδεσμο μέσα στο ύποπτο μήνυμα.

Πες στην τράπεζα τι ακριβώς αποκάλυψες: στοιχεία κάρτας, κωδικούς ηλεκτρονικής τραπεζικής ή κωδικό μίας χρήσης. Ξεκαθάρισε αν ενέκρινες εσύ μια μεταφορά και αν εμφανίζεται ήδη χρέωση. Ζήτησε τις ενέργειες προστασίας που αντιστοιχούν στην περίπτωσή σου και, αν έχουν φύγει χρήματα, οδηγίες για την καταγραφή και την ενδεχόμενη αμφισβήτηση της συναλλαγής. Σημείωσε την ώρα της κλήσης και τον αριθμό αναφοράς, εφόσον σου δοθεί.

Αν έδωσες σε τρίτο πρόσβαση στη συσκευή σου, αποσύνδεσέ τη αμέσως από το διαδίκτυο. Από άλλη αξιόπιστη συσκευή άλλαξε τους κωδικούς των λογαριασμών που μπορεί να εκτέθηκαν, ιδίως του email και της ηλεκτρονικής τραπεζικής. Αν κάποιος πήρε τον έλεγχο λογαριασμού σε πλατφόρμα, ξεκίνησε την ανάκτηση από την επίσημη υποστήριξή της και ενημέρωσε τις επαφές σου αν ενδέχεται να λαμβάνουν μηνύματα στο όνομά σου.

Αν έλαβες μόνο μια απόπειρα εξαπάτησης χωρίς να ανοίξεις σύνδεσμο, να δώσεις στοιχεία ή να πληρώσεις, προτεραιότητα έχει να διατηρήσεις το μήνυμα και τα στοιχεία αποστολέα. Αν πληκτρολόγησες κωδικούς ή στοιχεία κάρτας, ενέργησε σαν να έχουν εκτεθεί ακόμη κι αν δεν βλέπεις χρέωση. Η απουσία ορατής συναλλαγής δεν σου λέει αν τα στοιχεία έχουν χρησιμοποιηθεί αλλού.

Μέσα στην πρώτη ώρα: φύλαξε ό,τι μπορεί να χαθεί

Πριν διαγράψεις μια συνομιλία ή αποκλείσεις έναν λογαριασμό στην πλατφόρμα, αποθήκευσε όσα εμφανίζονται. Ένα στιγμιότυπο μόνο του παραπλανητικού κειμένου αφήνει κενά: συμπερίλαβε τον αποστολέα, το προφίλ ή τον αριθμό τηλεφώνου, την πλήρη διεύθυνση της σελίδας και τις ορατές ώρες. Φύλαξε το αρχικό email, εφόσον υπάρχει, ώστε να είναι διαθέσιμες και οι κεφαλίδες του.

• Για μήνυμα ή αγγελία, κράτησε τη συνομιλία, το προφίλ και τον ακριβή σύνδεσμο της καταχώρισης.
• Για πληρωμή ή μεταφορά, κράτησε το ποσό, τον παραλήπτη, την ώρα και τον αριθμό συναλλαγής, εφόσον εμφανίζονται.
• Για παραβίαση λογαριασμού, φύλαξε ειδοποιήσεις σύνδεσης ή αλλαγής στοιχείων και αντίγραφα μηνυμάτων που στάλθηκαν χωρίς τη θέλησή σου.

Κατάγραψε σε λίγες γραμμές τη σειρά των γεγονότων: πώς άρχισε η επαφή, τι σου ζητήθηκε, τι έκανες και πότε αντιλήφθηκες το πρόβλημα. Χώρισε όσα είδες από όσα υποθέτεις για την ταυτότητα του άλλου προσώπου. Κράτησε τα πρωτότυπα αρχεία και φτιάξε χωριστά αντίγραφα αν θέλεις να επισημάνεις κάποιο σημείο για την αναφορά σου.

Αν η απάτη συνδέεται με πληρωμή, αποθήκευσε τόσο τη συνομιλία όσο και την καταχώριση της συναλλαγής. Το όνομα που εμφανίζεται σε μια αγγελία μπορεί να διαφέρει από τον δικαιούχο της πληρωμής· κατέγραψε και τα δύο όπως εμφανίζονται, χωρίς να συμπεράνεις μόνος σου ότι πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο. Αν έχεις ήδη μιλήσει με την τράπεζα, πρόσθεσε στο χρονολόγιο τι της ανέφερες και τι ενέργειες σου υπέδειξε.

Την ίδια ημέρα: υπέβαλε την καταγγελία

Μπες στο gov.gr πληκτρολογώντας ο ίδιος τη διεύθυνση και αναζήτησε την υπηρεσία «Καταγγελία για περιπτώσεις απάτης με υπολογιστή». Ακολούθησε τη διαδικασία ταυτοποίησης μέσα στην επίσημη υπηρεσία και περιέγραψε το περιστατικό με συγκεκριμένα γεγονότα. Επισύναψε τα σχετικά μηνύματα και αποδεικτικά συναλλαγών, χωρίς να περιλάβεις ενεργούς κωδικούς πρόσβασης.

Η τηλεφωνική γραμμή βοηθά όταν χρειάζεσαι επικοινωνία χωρίς να περιμένεις να ετοιμάσεις ολόκληρη την αναφορά. Η Δίωξη διαθέτει επίσης email επικοινωνίας στον ιστότοπό της. Αν τηλεφωνήσεις ή στείλεις email, σημείωσε τι σου υποδείχθηκε και ολοκλήρωσε χωριστά την επώνυμη ηλεκτρονική καταγγελία, εφόσον αυτή είναι η διαδικασία που αφορά το περιστατικό σου.

Ανάλογα με τη φύση της πράξης και την ισχύουσα νομοθεσία, η ηλεκτρονική υποβολή μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω επικοινωνία με τη Δίωξη ή τις προβλεπόμενες ενέργειες για έγκληση. Αν σου ζητηθεί να μεταβείς σε αστυνομική αρχή, πάρε το χρονολόγιο και αντίγραφα των στοιχείων σου. Φύλαξε επίσης την επιβεβαίωση της ηλεκτρονικής υποβολής μαζί με τον αριθμό αναφοράς που σου έδωσε η τράπεζα, αν υπάρχει.

Αν το περιστατικό αφορά την Κύπρο

Για περιστατικό στην Κύπρο, αναζήτησε το τοπικό κανάλι αντί να χρησιμοποιήσεις την ελληνική διαδικασία. Το Μητρώο Ονομάτων .cy παραπέμπει στην Αστυνομία Κύπρου και στην ηλεκτρονική φόρμα της για καταγγελία κυβερνοεγκλήματος. Αν έχουν εκτεθεί στοιχεία πληρωμής ή έχουν φύγει χρήματα, επικοινώνησε αμέσως και με την τράπεζά σου.

Διαβάστε επίσης:

• Παραβίαση ASOS: οι κωδικοί έμειναν ασφαλείς, τα στοιχεία επικοινωνίας όχι
• Απαντήσεις ΤΝ με πηγές: μία παραπομπή δεν αποδεικνύει όλη την πρόταση
• Copilot ή Gemini: η σουίτα που ήδη πληρώνεις κρίνει την επιλογή