Zalo AI Challenge 2026: hơn 1.600 đội, hạn nộp 16/11

Ngày 2/11/2026, VnExpress ghi nhận hơn 1.600 đội đã đăng ký Zalo AI Challenge 2026 sau một tuần khởi động; hạn đăng ký và nộp giải pháp Public Test dự kiến kết thúc ngày 16/11. Các đội tranh tài ở hai bảng AI tác nhân: LifeMate biến yêu cầu nói bằng tiếng Việt thành hành động, còn DataMate trả lời câu hỏi tiếng Việt dựa trên dữ liệu có sẵn.

Với đội đang cân nhắc tham gia, lựa chọn nằm ở năng lực có thể hoàn thiện trước hạn nộp đầu tiên. LifeMate đòi hỏi xử lý tiếng nói và gọi đúng công cụ theo trình tự; DataMate đòi hỏi tìm, tính toán và đối chiếu dữ liệu để trả lời chính xác. Cả hai hướng đều gắn với việc quen thuộc của người dùng Việt Nam, nhưng đầu vào, đầu ra và cách đánh giá khác nhau rõ rệt.

LifeMate và DataMate yêu cầu sản phẩm khác nhau ra sao?

Điểm chung của hai đề là tác nhân phải làm được việc được giao, thay vì chỉ tạo ra câu trả lời trôi chảy. Trong thông báo khởi tranh của Zalo, ông Nguyễn Minh Tú, Trưởng ban tổ chức, mô tả hướng đi này là “đưa trí tuệ nhân tạo từ vai trò hỗ trợ sang thực thi”; thông báo cũng nêu cuộc thi bắt đầu ngày 26/10/2026, tổng giải thưởng tiền mặt 12.000 USD, với giải quán quân 3.500 USD và á quân 2.500 USD cho mỗi bảng.

LifeMate: Đầu vào là yêu cầu bằng giọng nói tiếng Việt. Tác nhân phải hiểu ý định, xác định các bước cần làm rồi dùng công cụ của những ứng dụng được kết nối để tạo ra hành động tương ứng. Đề bài đặt các tình huống như điều khiển thiết bị trong nhà, đặt xe hoặc gọi đồ ăn. Kỹ năng cốt lõi là nhận hiểu các cách phát âm, diễn đạt khác nhau, lập thứ tự thao tác và xử lý thông tin còn thiếu. Tác nhân phải hỏi lại khi chưa đủ dữ kiện và không tự thực hiện việc không có ứng dụng phù hợp.
DataMate: Đầu vào là câu hỏi tiếng Việt cùng dữ liệu có sẵn; đầu ra là câu trả lời rút ra từ dữ liệu đó. Dữ liệu có thể là bảng bán hàng, hàng tồn kho hoặc những ghi chép chưa được chuẩn hóa của một tổ chức nhỏ. Đội thi cần tìm đúng phần liên quan, tổng hợp và thực hiện phép phân tích cần thiết. Nếu dữ liệu không đủ để kết luận, tác nhân phải từ chối trả lời thay vì suy đoán.

Sự khác biệt nằm ở kết quả có thể kiểm tra. Với LifeMate, một lời đáp nghe hợp lý vẫn chưa hoàn thành nhiệm vụ nếu tác nhân gọi sai công cụ hoặc bỏ sót thao tác. Với DataMate, câu trả lời phải khớp dữ liệu và phép tính, kể cả khi câu hỏi dùng cách nói đời thường khác với tên cột trong bảng. Vì thế, đội mạnh về xử lý âm thanh và điều phối công cụ có lợi thế khác với đội quen truy xuất dữ liệu, viết truy vấn và kiểm soát độ chính xác của kết quả.

Hai đề cũng cho thấy vì sao cuộc thi có sức hút với nhiều nhóm xây AI: bài toán có đầu ra cụ thể để đánh giá và gắn với sản phẩm tiếng Việt có thể hình dung rõ. LifeMate hướng đến giao việc bằng lời nói qua các dịch vụ số; DataMate hướng đến việc hỏi đáp trên dữ liệu mà người dùng đã lưu. Đó là đặc điểm của đề thi, không phải kết luận về động cơ đăng ký của từng đội.

Điều kiện tham gia và các mốc sau Public Test

Thể lệ và lịch thi mở cuộc thi cho người Việt quan tâm đến AI, khuyến nghị có kiến thức lập trình cơ bản và giới hạn mỗi đội tối đa năm thành viên; mỗi người chỉ tham gia một đội. Trưởng nhóm có thể thêm hoặc bớt thành viên sau khi đăng ký, nhưng chức năng này sẽ bị khóa từ ngày 17/11. Một đội mới vì vậy cần chốt nhân sự trước khi bước sang vòng kiểm thử riêng.

Bộ công cụ phát triển, dữ liệu huấn luyện, dữ liệu Public Test và phần mềm đánh giá đã được cung cấp từ khi cuộc thi bắt đầu. Lịch còn lại chia việc nộp bài thành hai chặng: giải pháp cho bộ kiểm thử công khai trước, rồi kết quả trên bộ kiểm thử riêng. Các mốc đều theo giờ Việt Nam:

Trước 23:59 ngày 16/11/2026, nộp giải pháp gồm mã huấn luyện, mã kiểm thử và mô hình.
Ngày 20/11, bộ kiểm thử riêng được phát hành. Thứ hạng trên bảng công khai trước đó là tạm thời và còn phải xác minh.
Trước 23:59 ngày 23/11, nộp kết quả cuối cùng cho bộ kiểm thử riêng.
Ngày 2/12, dự kiến công bố hai đội vào chung kết của mỗi bảng; thứ hạng cuối cùng được công bố ngày 12/12.

Khoảng cách giữa hạn nộp giải pháp và lúc phát hành bộ kiểm thử riêng có ý nghĩa kỹ thuật: đội phải giao một gói có thể chạy, không chỉ một mô hình đang thử nghiệm. Bảng xếp hạng công khai giúp theo dõi tiến độ và điều chỉnh giải pháp, nhưng kết quả cuối cùng được xác định bằng bộ kiểm thử khác. Điểm cao trên Public Test vì thế chưa đồng nghĩa với vị trí chung cuộc.

Đội tham gia muộn cần hoàn thành những gì trước hạn?

Với thời gian còn lại đến đợt nộp đầu tiên, cách chọn bảng thực tế nhất là nhìn vào phần khó nhất mà đội đã có thể xử lý. Đây là cách phân công theo yêu cầu của đề thi, không phải điều kiện tham gia bổ sung. Một đội có thể dùng các câu hỏi sau để xác định liệu giải pháp của mình đã đủ gần trạng thái nộp bài:

Với LifeMate, tác nhân đã chuyển được yêu cầu nói thành chuỗi hành động đúng thứ tự chưa? Đội cần kiểm tra cả tình huống phải hỏi thêm thông tin và tình huống không có công cụ phù hợp để thực hiện yêu cầu.
Với DataMate, tác nhân đã tìm đúng dữ liệu, thực hiện phép tính cần thiết và nhận ra lúc dữ liệu không hỗ trợ câu trả lời chưa? Khả năng từ chối có căn cứ là một phần của bài toán, bên cạnh khả năng trả lời.
Với cả hai bảng, mã huấn luyện, mã kiểm thử và mô hình đã được ghép thành giải pháp có thể chạy chưa? Đội cần dành thời gian cho việc tạo và kiểm tra gói nộp, bởi hạn Public Test áp dụng cho toàn bộ giải pháp.

Những câu hỏi này cũng phân biệt ý tưởng sản phẩm với bài dự thi hoàn chỉnh. Một bản trình diễn nhận dạng tốt một câu lệnh chưa cho thấy LifeMate xử lý được các bước phụ thuộc nhau; một câu trả lời đúng trên bảng dữ liệu quen thuộc chưa cho thấy DataMate giữ được độ chính xác khi tên gọi hoặc cấu trúc dữ liệu thay đổi. Sau đợt nộp đầu tiên, bộ kiểm thử riêng sẽ là phép đo tiếp theo đối với những năng lực đó.

Đọc thêm: