Australia cho tắt thuật toán mạng xã hội, mức phạt tới 109,2 triệu AUD
Ngày 8/9/2026, Chính phủ Australia công bố dự thảo Digital Duty of Care cùng sáng kiến “My Feed, My Way”, đề xuất buộc mạng xã hội cho người dùng trên 16 tuổi chọn giữa feed mặc định được cá nhân hóa và feed từ những tài khoản họ theo dõi. Thông cáo My Feed, My Way nêu rằng cả người dùng mới và hiện tại sẽ nhận được thông báo để đưa ra lựa chọn.
Quyền “tắt thuật toán” chưa có hiệu lực và hiện chưa phải một tính năng mà người dùng tại Australia có thể yêu cầu nền tảng cung cấp. Đây là dự thảo được đưa ra tham vấn ngày 8/9/2026, dự kiến trình Quốc hội trong năm 2026; mức phạt tối đa được đề xuất cho hành vi không tuân thủ Digital Duty of Care là 109,2 triệu AUD, con số cũng được AP kiểm chứng độc lập.
Hai trạng thái feed mà người dùng được đề xuất lựa chọn
Ở lựa chọn thứ nhất, người dùng đồng ý để feed mặc định chứa nội dung cá nhân hóa do thuật toán đề xuất. Feed khi đó có thể đưa vào bài viết hoặc video ngoài danh sách bạn bè và nhà sáng tạo mà tài khoản đã chủ động theo dõi.
Ở lựa chọn thứ hai, người dùng từ chối nội dung được đề xuất riêng và xem bài đăng từ bạn bè, nhà sáng tạo họ đã theo dõi. Vì đề xuất chỉ nói đến feed mặc định, cụm từ “tắt thuật toán” trong tiêu đề nên được hiểu là tắt đề xuất cá nhân hóa tại khu vực này, không phải loại bỏ mọi hệ thống tự động khỏi ứng dụng.
Thông tin công bố mô tả một thông báo để người dùng lựa chọn nhưng chưa ấn định thiết kế giao diện, vị trí nút hay cách sắp xếp bài đăng trong feed theo dõi. Tường thuật của ABC News dẫn lời Bộ trưởng Truyền thông Anika Wells cho biết người dùng có thể lựa chọn lại nhiều lần nếu đổi ý, đồng thời ghi nhận dự thảo chưa trình bày chi tiết cách hệ thống này sẽ vận hành.
Phạm vi nghĩa vụ rộng hơn quyền đổi feed
My Feed, My Way nhắm trực tiếp đến lựa chọn feed của người dùng mạng xã hội trên 16 tuổi. Digital Duty of Care có phạm vi rộng hơn: dự thảo chuyển trách nhiệm sang các nhà cung cấp dịch vụ số, yêu cầu họ chủ động nhận diện và giảm những nguy cơ có thể dự đoán trước thay vì chỉ phản ứng sau khi tổn hại xảy ra.
- Người dùng mạng xã hội trên 16 tuổi: được đề nghị chọn feed cá nhân hóa hoặc feed từ các tài khoản đang theo dõi; nền tảng phải tôn trọng lựa chọn đó.
- Người dùng mạng xã hội dưới 16 tuổi: các tính năng như đề xuất cá nhân hóa và cuộn vô hạn sẽ phải được tắt theo nội dung dự thảo được ABC mô tả. Đây là lớp bảo vệ bổ sung bên cạnh hạn chế độ tuổi đối với tài khoản mạng xã hội.
- Người dưới 18 tuổi trên dịch vụ số: trò chơi trực tuyến, ứng dụng, dịch vụ nhắn tin và chatbot AI cũng thuộc nhóm môi trường phải có biện pháp bảo vệ khỏi tính năng gây tác động hành vi tiêu cực và nội dung gây hại.
- Nhà cung cấp thuộc phạm vi điều chỉnh: phải ghi lại biện pháp xử lý rủi ro đã nhận diện và bảo đảm các biện pháp ấy tiếp tục có hiệu quả.
Những nhóm nội dung gây hại cho người dưới 18 tuổi được chính phủ liệt kê gồm nội dung cổ súy rối loạn ăn uống, tư tưởng thù địch với phụ nữ, nội dung khiêu dâm, tôn vinh tội phạm hoặc hành vi nguy hiểm, cùng nội dung gây đau khổ tâm lý nghiêm trọng như bắt nạt và lạm dụng. Đây là nghĩa vụ bảo vệ rộng của dự thảo, không phải điều kiện riêng để một người trưởng thành đổi loại feed.
Mức phạt 109,2 triệu AUD áp dụng cho nghĩa vụ nào
Con số 109,2 triệu AUD là mức phạt tối đa có thể áp dụng khi nhà cung cấp không tuân thủ Digital Duty of Care. Nó không phải khoản phạt tự động cho từng lần một người dùng không thấy nút đổi feed, cũng không phải mức tiền mặc định cho mọi vi phạm.
Dự thảo đặt ra nghĩa vụ tổng thể gồm nhận diện rủi ro, thực hiện biện pháp giảm thiểu, lập hồ sơ và duy trì hiệu quả của các biện pháp đó. eSafety Commissioner, cơ quan quản lý an toàn trực tuyến độc lập của Australia, được đề xuất phụ trách giám sát tuân thủ và thực thi; cách xác định vi phạm cụ thể còn phụ thuộc vào văn bản cuối cùng và các quy tắc triển khai.
Khung dự thảo còn trao công cụ xử lý khác cho eSafety, gồm quyền gửi thông báo gỡ bỏ đối với ứng dụng hoặc trang web tạo ảnh khỏa thân giả và rút ngắn quy trình xử lý bắt nạt trẻ em hoặc lạm dụng người trưởng thành trên mạng. Những quyền này thuộc Digital Duty of Care nói chung, không đồng nghĩa mọi trường hợp đều gắn trực tiếp với lựa chọn feed.
Đổi feed không đồng nghĩa ngừng thu thập dữ liệu
Các tài liệu công bố ngày 8/9 mô tả quyền kiểm soát nội dung xuất hiện trong feed mặc định, nhưng không xác lập một quyền xóa hồ sơ sở thích hoặc từ chối toàn bộ hoạt động xử lý dữ liệu. Bởi vậy, việc chọn feed theo dõi không tự nó chứng minh rằng nền tảng phải ngừng ghi nhận lượt xem, đăng nhập, tín hiệu bảo mật hay dữ liệu vận hành.
Ngay cả khi feed chỉ hiển thị bài từ các tài khoản đã theo dõi, một cơ chế nào đó vẫn cần quyết định thứ tự bài đăng nếu nền tảng không dùng trình tự thời gian thuần túy. Dự thảo hiện chưa nói rõ tiêu chí sắp xếp, dữ liệu được phép dùng cho mục đích đó, thời hạn lưu dữ liệu hay liệu hồ sơ cá nhân hóa có tiếp tục phục vụ các khu vực khác của dịch vụ hay không.
Do đó, tác động chắc chắn của đề xuất mới chỉ nằm ở quyền chọn nguồn nội dung cho feed chính. Các câu hỏi về theo dõi, quảng cáo, đo lường và xóa dữ liệu phải được đánh giá theo luật riêng tư, văn bản hướng dẫn sau này và chính sách của từng nền tảng, thay vì suy ra từ nút đổi feed.
Vì sao người dùng chưa thể tắt thuật toán ngay
Dự thảo đang trong đợt tham vấn có mục tiêu với nền tảng số, hiệp hội ngành, tổ chức xã hội dân sự và các nhóm vận động. Chính phủ cho biết sẽ đưa dự luật ra Quốc hội trong năm 2026, nhưng văn bản vẫn có thể thay đổi trong quá trình tiếp nhận ý kiến và tranh luận lập pháp.
Nếu được thông qua, Australia còn phải chốt thời điểm hiệu lực, dịch vụ thuộc phạm vi, tiêu chuẩn cho thông báo lựa chọn và cách chứng minh nền tảng đã tôn trọng quyết định của người dùng. Chưa có ngày triển khai hay danh sách nền tảng cụ thể được xác nhận trong thông báo ngày 8/9.
Trạng thái chính xác của câu chuyện hiện nay là Australia đã công bố một dự thảo cho phép lựa chọn feed và đề xuất chế tài tối đa 109,2 triệu AUD đối với việc không tuân thủ nghĩa vụ chăm sóc kỹ thuật số. Người dùng chỉ có quyền thực thi trên thực tế sau khi dự luật hoàn tất quy trình lập pháp, có hiệu lực và các yêu cầu kỹ thuật được xác định.
Đọc thêm:
Đăng ký bản tin
Nhận tin Web3, AI và tiền mã hóa mới nhất ngay trong hộp thư.