Ücretsiz ürün de reklamdır: etiketi ilk bakışta gösterin
Türkiye’de bir içerik üreticisi paylaşımıyla bağlantılı olarak ücretsiz ya da indirimli ürün veya hizmet, komisyon veya etkinlik menfaati elde ediyorsa içerik reklam olarak açıklanmalıdır. Bildirim, kullanıcı içeriği ilk gördüğünde seçilebilmeli; ekranı kaydırmayı, açıklamayı genişletmeyi veya başka bir alana geçmeyi gerektirmemelidir.
İçerikte “Reklam” veya “Tanıtım” ifadelerinden biriyle birlikte reklam verenin kimliği bulunmalıdır. Platformun “ücretli ortaklık” aracı kullanılabilir; ancak bu iki unsur içerikte zorunlu konum ve görünürlükle yer almıyorsa araç tek başına yeterli kabul edilmemelidir.
Hangi menfaatler reklam ilişkisi oluşturur?
Ölçüt yalnızca para ödenmesi değildir. İçerik üreticisinin reklam verene yönlendirme yapması; maddi kazanç, ücretsiz veya indirimli mal ya da hizmet elde etmesi; tanıtım amaçlı kampanyaya katılması veya bir etkinliğe katılım karşılığında menfaat sağlaması reklam açıklamasını gündeme getirir. Ticaret Bakanlığının açıklaması, ücretin yanı sıra ücretsiz ya da indirimli ürün ve hizmet, davet, sponsorluk ve benzeri menfaatleri bu kapsamda sayıyor.
- Ücretsiz ürün veya hizmet: Ürün ya da hizmet içerik üretimiyle bağlantılı olarak bedelsiz sağlanıyorsa para ödenmemesi reklam ilişkisini ortadan kaldırmaz.
- İndirim ve ayrıcalık: Üreticiye genel tüketiciye sunulmayan bir fiyat veya avantaj verilmesi menfaat oluşturur.
- Satış ortaklığı: Bağlantı, kod veya yönlendirme üzerinden komisyon alınması maddi kazançtır.
- Etkinlik katılımı: Davetle birlikte ulaşım, konaklama, ağırlama veya başka bir fayda sağlanarak paylaşım yapılması kapsama girer.
- Kampanya ve çekiliş: Reklam verene ait mal veya hizmetin tanıtımı amacıyla hazırlanan kampanya, yarışma veya çekiliş içeriğinin reklam niteliği açıklanır.
Üreticinin kendi parasıyla aldığı ve marka bağlantısı olmadan değerlendirdiği bir ürün, menfaat ilişkisi bulunmadığı için bu ölçütle otomatik olarak reklam olmaz. Buna karşılık ürüne “hediye” denmesi ticari bağlantıyı silmez; ürünün neden sağlandığı ve paylaşım ile menfaat arasındaki bağ belirleyicidir.
Etikette iki unsur birlikte bulunmalı
1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyi açıklayan Lexist’in 23/A özeti, “Reklam” veya “Tanıtım” ibarelerinden birinin yanında reklam verenin adı, ticaret unvanı ya da düzenlemede sayılan sağlayıcı veya teşekkür açıklamalarından birinin bulunması gerektiğini aktarıyor. Bu nedenle yalnızca “#işbirliği”, “sponsorlu” veya “hediye” yazmak güncel zorunlu kalıbı karşılamaz.
Kısa kullanım örnekleri “Reklam — @marka”, “Tanıtım — @marka tarafından sağlandı” ve “Reklam — Ürünleri gönderdiği için @markaya teşekkürler” biçiminde kurulabilir. İbare ve reklam veren bilgisi kolay okunmalı, arka plandan ayrılmalı, arayüz simgeleriyle örtüşmemeli ve diğer etiketlerden önce gelmelidir.
Platformun kendi ortaklık etiketi, ancak zorunlu ibareyi ve reklam veren kimliğini aynı açıklıkla gösterdiği ölçüde yardımcı olur. Eksik kalan bilgileri içerik içinde ayrıca yazın. Etiket metnini değerlendirmek için reklam etiketi kontrol adımları da kullanılabilir.
Gönderi, video, hikâye ve canlı yayında doğru konum
Her biçimde ortak kural, açıklamanın ilk bakışta fark edilmesi ve başka etiketlerden önce gelmesidir. İçerik birden fazla paylaşıma yayılıyor, başka bir biçimde yeniden kullanılıyor veya alıntılanıyorsa bildirim her parçada yeniden bulunmalıdır.
- Fotoğraflı gönderi: “Reklam” ya da “Tanıtım” ibaresini ve reklam veren bilgisini açıklamanın görünen başlangıcına koyun. Uzun metnin sonu veya etiket kalabalığının ortası uygun değildir.
- Kısa video ve diğer videolar: Açıklamayı ilk görünen görüntüde okunabilir biçimde gösterin. Açıklama alanı kullanılıyorsa zorunlu bilgileri “daha fazla” alanının arkasına düşmeyecek şekilde başa yerleştirin.
- Hikâye: Reklam birkaç hikâye kartına yayılıyorsa bildirimi her kartta tekrarlayın. Metni kullanıcı adı, yanıt kutusu veya platform düğmeleriyle örtüşebilecek kenarlara yerleştirmeyin.
- Canlı yayın: Bildirimi yayın başlarken görünür kılın; reklam bölümü daha sonra başlıyorsa bölümden önce yeniden açıklayın. Sonradan katılanların da ilişkiyi görebilmesi için bildirimi sabit veya düzenli biçimde görünür tutmak en güvenli uygulamadır.
- Yalnız sesli yayın: Yayının başında ve reklam bölümünden önce “[reklam veren] hakkında reklam/tanıtım içerir” açıklamasını sesli olarak yapın.
Ticaret Bakanlığının etkileyici kılavuzu, video ve canlı yayın açıklamasının “daha fazla oku” alanına tıklamayı gerektirmeden video içinde, başlıkta, açıklamada veya reklam bölümünün başında sunulmasını; geçici içeriklerde ise reklam veren bilgisiyle birlikte görünmesini öngörüyor.
Dört senaryoda sınıflandırma ve yerleşim
Ücretsiz ürün: Bir marka paylaşım karşılığında kahve makinesi gönderiyorsa para ödenmese de içerik reklamdır. İlk görünen alanda “Reklam — Ürün @marka tarafından sağlandı” gibi açık bir bildirim kullanılmalı; ürünün üretici tarafından satın alındığı izlenimi yaratılmamalıdır.
İndirim kodu: Üretici kod kullanıldıkça komisyon alıyorsa maddi kazanç bağlantısı vardır. Kodun kendisi açıklama yerine geçmez; reklam ibaresi ve reklam veren kimliği, kullanıcı koda ulaşmadan önce görünmelidir.
Satış ortaklığı bağlantısı: Bağlantının paylaşımda bulunması, üreticinin gelir elde ettiğini tek başına anlatmaz. “Reklam — @marka” açıklamasını bağlantıdan önce gösterin; bağlantı başka bir gönderide veya hikâyede yeniden paylaşılıyorsa bildirimi o içerikte de tekrarlayın.
Etkinlik daveti: Marka ulaşım, konaklama veya ağırlama sağlıyor ve bununla bağlantılı içerik yayımlanıyorsa paylaşım reklam olarak açıklanmalıdır. Hikâye dizisinin yalnızca ilk kartını etiketlemek yeterli değildir; her kart kendi başına anlaşılır olmalıdır.
Yayımlamadan önce son kontrol
- Para, ücretsiz ürün, indirim, komisyon, davet ve ağırlama dahil tüm menfaatleri kampanya kaydında belirtin.
- Her içerikte “Reklam” ya da “Tanıtım” ibaresiyle reklam veren kimliğini birlikte kullanın.
- Bildirimin ilk ekranda okunabildiğini, arka plandan ayrıldığını ve arayüz öğeleriyle örtüşmediğini önizlemede kontrol edin.
- Hikâye dizisinin her kartını, alıntılanan parçaları ve farklı biçimlerde yayımlanan sürümleri ayrı ayrı inceleyin.
- Yalnız sesli içerikte açıklamayı hem yayın başında hem de reklamdan hemen önce yapın.
Marka ile üreticinin sözleşmede kullanılacak ibareyi, yerleşimi ve yeniden paylaşım kuralını önceden belirlemesi uygulama hatalarını azaltır. Son kontrol taslak üzerinde değil, platform arayüzünde gerçekten yayımlanacak sürüm üzerinde yapılmalıdır.
Ayrıca okuyun:
Bültenimize abone olun
En son Web3, yapay zekâ ve kripto haberleri doğrudan gelen kutunuza gelsin.