ISS’ye yeni yanaşma reflektörü takıldı, görevin bir bölümü ertelendi
NASA astronotu Jessica Meir ile Avrupa Uzay Ajansı (ESA) astronotu Sophie Adenot, 1 Eylül 2026’daki U.S. Spacewalk 99 sırasında Uluslararası Uzay İstasyonu’na yeni bir yanaşma reflektörü taktı ve arızalı yüksek çözünürlüklü kamerayı değiştirdi. Altı saat 49 dakika süren görevde mikroorganizma örnekleri de toplandı; ancak NASA’nın görev kaydına göre kalan jumper kabloları, AMS radyatörü için kılavuz saplamaları ve kritik olmayan bazı işler daha sonraki bir uzay yürüyüşüne bırakıldı.
Meir ve Adenot, Quest hava kilidinden çıktıktan sonra ISS’nin farklı bölgelerinde çalıştı; öncelikli donanım değişimleri başarıyla tamamlandı, ertelenen kalemler ise bunlardan ayrı hazırlık ve ikincil bakım işleriydi. Space.com’un olay anlatımı, eski reflektörün önceki araçların itici kalıntılarıyla kaplandığını ve Adenot’un görevin sonlarına doğru sol omzunda hareket kısıtlaması yaşadığını aktarıyor.
Yeni reflektör yanaşmada ne işe yarıyor?
Görevin başlıca işi, Harmony modülünün ileri bağlantı noktasındaki arızalı retroreflektörün yenilenmesiydi. Retroreflektör, üzerine gelen ışığı kaynağına doğru geri yansıtan bir hedef görevi görür. ISS’ye yaklaşan bir uzay aracının sensörleri bu hedefi buluşma ve yanaşma sırasında navigasyon referansı olarak kullanabilir.
Bu parça uzay aracını tek başına yönlendirmez ve bütün yanaşma sisteminin yerine geçmez. İşlevi, aracın göreli konumunu ve yaklaşma geometrisini belirleyen sensör-navigasyon zincirine dışarıda tanımlı bir optik referans sağlamaktır. Yeni birimin takılması, Harmony’nin ileri limanındaki kirlenmiş veya arızalı hedefin yerine kullanılabilir bir referans getirdi.
Görevde değiştirilen ikinci önemli donanım, istasyonun kafes yapısındaki arızalı yüksek çözünürlüklü kameraydı. Meir, Canadarm2 robot koluyla çalışma alanına taşındı ve eski kamera grubunun yerine yedek birimi yerleştirdi. Dış kameralar, istasyon çevresindeki faaliyetlerin ve dış donanımın yerden ve istasyon içinden izlenmesine yardımcı oluyor.
Tamamlanan bakım ve bilim işleri
Reflektör ile kamera değişimi, EVA-99’un yalnızca iki görünür sonucuydu. Astronotlar istasyonun güç ve ısıl yönetim altyapısında çalıştı, Alpha Magnetic Spectrometer için hazırlığa başladı ve dış yüzeylerden bilimsel örnekler aldı.
- Yanaşma hedefi: Adenot, Harmony modülünün ileri limanındaki arızalı retroreflektörü yeni birimle değiştirdi.
- HD kamera: Meir, kafes yapısındaki arızalı kamerayı yedek donanımla değiştirdi.
- Mikroorganizma örnekleri: Adenot, Quest hava kilidinin çevresinden ve eldivenlerinden sürüntü aldı. MicroOrganisms deneyi, yaşam destek havalandırmalarından mikroorganizmaların dışarı çıkıp çıkmadığını ve dış yüzeylerde ne kadar uzağa taşınabildiğini araştırıyor.
- Jumper bağlantıları: Güç ve ısıl sistemlere hizmet eden bağlantıların bir bölümü taşındı ve kuruldu; planlanan bağlantıların tamamı bitirilemedi.
- AMS hazırlığı: Meir, kozmik parçacıkları inceleyen Alpha Magnetic Spectrometer’ın gelecekteki bakım ve yükseltme çalışmaları için ön hazırlık yaptı. Sonraki uzay yürüyüşünde kullanılacak taşınabilir ayak sabitleme düzeneğini de başka bir konuma taşıdı.
ESA’nın 2 Eylül tarihli değerlendirmesi, görevin Adenot’un üçüncü uzay yürüyüşü ve bir Avrupalı astronotun gerçekleştirdiği 33’üncü uzay yürüyüşü olduğunu belirtiyor. EVA-99 ayrıca ISS’nin montajını, bakımını ve yükseltilmesini destekleyen 284’üncü uzay yürüyüşü olarak kayda geçti.
Hangi işler ertelendi ve neden?
Görev kontrol merkezi, AMS’nin ısıyı uzaklaştıran radyatörünün gelecekte değiştirilmesi için gereken kılavuz saplamalarının kalan bölümünü erteledi. Mühendislerin bu çalışmayı başka bir uzay yürüyüşünde tamamlamak üzere yeni bir uygulama planı geliştirmesi gerekiyor.
Elektrik sistemleri için öngörülen jumper kablolarının tamamı da kurulamadı. Ekip zaman çizelgesinin gerisinde kalınca kalan kablolar ile süre elverirse yapılması planlanan diğer kritik olmayan görevler ileri bir tarihe aktarıldı. Dolayısıyla erteleme, yeni reflektörün veya yedek kameranın kurulumunun başarısız olduğu anlamına gelmiyor.
Adenot’un sol omuz eklemindeki hareket kısıtlaması görevin son bölümünde ayrıca ihtiyat gerektirdi. Meir, giysiyi kontrol ettiğinde eldiven ısıtıcısının kablo demetinin omuz çevresine takılıyor olabileceğini değerlendirdi; eklem bölümünün açılması hareketi düzeltmiş göründü. Bununla birlikte NASA’nın kayıtlarında ertelenen işlerin nedeni ekibin genel zaman çizelgesinin gerisinde kalması olarak veriliyor; omuz sorununun bütün ertelemenin tek nedeni olduğu belirtilmiyor.
Sıradaki dış görev için açık kalan işler
EVA-99 sonunda merkezi hedeflerin durumu netleşti: yanaşma navigasyonuna yardımcı olan reflektör yenilendi, arızalı HD kameranın yerine yedeği takıldı ve planlanan mikroorganizma örneklemesi tamamlandı. Jumper kablolarının ve AMS radyatörü hazırlığının yalnızca bir bölümü açık kaldı.
Henüz kesinleşmeyen nokta, kalan kılavuz saplamalarının, kablo bağlantılarının ve diğer kritik olmayan işlerin hangi uzay yürüyüşüne ekleneceği. Açıklanan kayıtlarda bu devam görevi için kesin bir tarih bulunmuyor; sonraki plan, mühendislerin AMS çalışma yöntemini tamamlaması ve görev kontrolünün kalan işleri yeni bir zaman çizelgesine yerleştirmesiyle belirlenecek.
Ayrıca okuyun:
Bültenimize abone olun
En son Web3, yapay zekâ ve kripto haberleri doğrudan gelen kutunuza gelsin.