ABD’den AI damıtma alarmı: Milyarlarca token iz bırakmadan taşındı

ABD Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA), CISA ve FBI, 8 Eylül 2026’da yayımladıkları ortak siber güvenlik uyarısında altı Çin merkezli yapay zekâ şirketinin ABD’li sağlayıcıların gelişmiş modellerinden endüstriyel ölçekte çıktı topladığını ileri sürdü. NSA’nın resmî duyurusu, faaliyetlerin model sağlayıcıları, bulut platformları ve farklı altyapı kanallarına dağıtılarak tek noktadan tespitin zorlaştırıldığını belirtiyor.

8 Eylül tarihli ortak teknik danışma belgesi, DeepSeek, Moonshot AI, Alibaba, MiniMax, StepFun ve Z.AI’ın en az 2024 sonundan beri milyonlarca istek üzerinden milyarlarca token çıkardığını; Claude, GPT, Gemini ve Grok ailelerinin farklı sürümlerini kullandığını iddia ediyor. Bunlar üç ABD kurumunun isnatlarıdır: belge bir mahkeme hükmü, bağımsız denetim sonucu veya adı geçen şirketlerin kabulü değildir.

Altı şirket ve dört model ailesi neden anılıyor?

Uyarının anlattığı mekanizma model ağırlıklarının ya da kaynak kodunun ele geçirilmesi değil. İleri sürülen yöntemde güçlü bir “öğretmen” modelin API yanıtları geniş bir sentetik veri kümesine dönüştürülüyor; bu çıktılar başka bir modelin davranış, akıl yürütme, kodlama veya araç kullanma yeteneklerini geliştirmek için kullanılıyor. Bilgi damıtma kendi başına yerleşik ve meşru bir makine öğrenmesi tekniği olsa da kurumlar, erişim kontrollerini aşan ve hizmet koşullarını ihlal eden sistematik kullanımı kötü niyetli faaliyet olarak sınıflandırıyor.

Belge, şirketler için aynı kapsamı veya yöntemi ileri sürmüyor. DeepSeek’in R1 ve V3 modelleri için akıl yürütme, uzmanlık alanları ve ajan işlevlerine; Moonshot AI’ın Kimi modelleri için yazılım mühendisliği, matematik ve araç kullanımına odaklandığı savunuluyor. Alibaba’nın Qwen ailesini müşteri diyaloğu, yazılım mühendisliği ve uçtan uca ajan iş akışlarında geliştirmek için damıtma kullandığı; MiniMax, StepFun ve Z.AI’ın da kodlama veya zincirleme düşünme yeteneklerine yönelik çıktılar topladığı iddia ediliyor.

Model adlarının ayrıntılı biçimde sıralanması, hangi sağlayıcıdan kaç token alındığını gösteren kamuya açık ham kayıtların bulunduğu anlamına gelmiyor. Danışma belgesi toplam ölçeği veriyor ancak tokenları şirket, hedef model ve tarih bazında ayrıştıran günlükleri, örnek hesap kimliklerini veya isnat yönteminin eksiksiz kanıt zincirini yayımlamıyor.

API vekilleri izlenebilirliği nasıl aşındırdı?

İddia edilen trafik tek bir API anahtarı ya da ağ üzerinden ilerlemedi. Yerel API’ler, uzak bulut sağlayıcıları, üçüncü taraf toplayıcılar, aktarma hizmetleri ve satıcı hesap havuzları ortak bir yönlendirme düzenine bağlandı. Belgede “transfer station” diye adlandırılan gri pazar vekillerinin coğrafi kısıtlamaları ve sağlayıcı kontrollerini aşmak için kullanıldığı ileri sürülüyor.

Başlıktaki “iz bırakmadan” ifadesi mutlak görünmezlik anlamına gelmiyor. Teknik iddia, izlenebilirliğin otomatik üstveri temizliği ve dağıtık erişimle aşındırıldığı: kurumsal tanımlayıcıların kaldırılması, daha önce düzenli görülen üstverinin aniden kaybolması ve beklenen işaretlerin rastgele değerlerle değiştirilmesi buna dahil. Farklı hesaplarda aynı zamanlama ve istem kalıplarının sürmesi ise geride korelasyon kurulabilecek davranışsal izler bırakıyor.

Hesap kümeleri de bu yapının parçası. Benzer kayıt bilgileri veya ödeme yöntemleri kullanan hesapların farklı modeller arasında geçiş yaptığı, bazı yeni aboneliklerin kademeli kullanım göstermeden doğrudan azami kapasiteye çıktığı ve trafiğin insana özgü boşluklar olmadan günün her saati sürdüğü belirtiliyor. Aynı konuya yönelen binlerce ya da milyonlarca benzer istem, tek başına kesin kanıt olmasa da diğer göstergelerle birleştiğinde merkezi yönetilen bir toplama faaliyetine işaret edebilir.

Uyarı ayrıca üretim düzeyindeki kalite kontrol hatlarının değiştirilmiş veya zayıflatılmış cevapları sıradan hizmet sorunlarından ayırabildiğini öne sürüyor. Engelleme, kota veya fiyat değişikliği görüldüğünde isteklerin başka kanala aktarılması; gizli akıl yürütmeyi ortaya çıkarmaya çalışan prompt injection ve jailbreak kalıpları da teknik göstergeler arasında sayılıyor.

Üç savunma katmanı hangi sinyallere karşılık geliyor?

Kurumların önerdiği ilk katman, hesap, ağ, istem ve kullanım davranışını birlikte değerlendiren kapsamlı tespit ve sınırlandırma. Abonelik türüyle tüketim arasındaki uyumsuzluk, yeni hesabın hemen azami kullanıma çıkması, sürekli kota tüketimi ve farklı hesaplarda tekrarlanan istemler birlikte ele alınmalı. Kimlik doğrulama, anahtar ve IP düzeyinde hız sınırları ile giriş-çıkış telemetrisinin tutulması, sahte hesap havuzlarını ve dağıtık hacmi görünür kılmayı amaçlıyor.

• Davranışsal tespit: Hesap kümeleri, eş zamanlı istekler, olağandışı abonelik-kullanım oranları ve kanallar arasında tekrarlanan örüntüler izleniyor.
• Hedefli yanıt değişikliği: Yüksek güvenle kötü niyetli olduğu değerlendirilen istekler daha düşük yetenekli bir modele yönlendirilebiliyor; yanıt ayrıntısı azaltılabiliyor veya diferansiyel gizlilik uygulanabiliyor. Amaç, toplanan çıktının eğitim değerini düşürmek.
• Kurumlar arası korelasyon: Model sağlayıcıları, bulut platformları ve API toplayıcıları IP, alan adı, aracı hizmet, zamanlama ve hacim göstergelerini eşleştirerek ayrı görünen kümeleri ortak bir kampanyayla ilişkilendirebiliyor.

Yanıtı değiştirme katmanı yanlış pozitif riski taşıyor. Akademik araştırmacılar, güvenlik değerlendiricileri veya yoğun kurumsal müşteriler de bazı hacim ve zamanlama sinyallerini üretebilir. Bu nedenle teknik belge, yanıt değişikliğini yalnızca basit bir eşiğe değil, birden fazla kaynaktan gelen yüksek güvenli korelasyona bağlamayı; meşru güvenlik araştırmacıları ile üçüncü taraf değerlendiricileri model değişiklikleri konusunda bilgilendirmeyi öneriyor.

Çin suçlamaları reddetti; kanıtların tamamı açık değil

Çin hükümeti ABD kurumlarının isnatlarını kabul etmedi. Associated Press’in 9 Eylül tarihli haberi, Çin Ticaret Bakanlığının iddiaları temelsiz ve ABD’nin AI sektöründe tekel arayışının parçası olarak nitelediğini; Dışişleri Bakanlığının ise Washington’dan dayanaksız suçlamalardan kaçınmasını istediğini aktarıyor. Haberin yayımlandığı sırada DeepSeek, Alibaba, Moonshot AI ve Z.AI yorum taleplerine yanıt vermemişti.

Şu aşamada doğrulanabilen olay, ABD kurumlarının ortak uyarıyı yayımlaması, altı şirketi adlandırması ve ayrıntılı teknik göstergeler ile üç savunma katmanı önermesidir. Şirket bazında ham trafik kayıtları ve isnadı bağımsız biçimde sınamaya yetecek teknik kanıtlar kamuya açıklanmadığı için, milyarlarca token iddiasının ayrıntıları yalnızca danışma belgesindeki kurumsal değerlendirmeye dayanıyor. Bundan sonraki belirleyici gelişmeler, adı geçen şirketlerin kapsamlı yanıtları ve sağlayıcıların göstergeleri paylaşmak için kuracağı ortak mekanizmalar olacak.

Ayrıca okuyun:

• 100’den fazla şirket uyardı: Yapay zekâ saldırılarına aylar kaldı
• Gemini 3.8 Flash maliyeti: arama ücreti token hesabını bozabilir
• VMware Private AI Cloud geldi: Token ve GPU maliyeti tek panelde