AI exposure ay hindi awtomatikong job loss—pero kulang ang PH sa pundasyon

Sa kumperensiya sa kalakalan sa serbisyo sa Maynila noong Setyembre 28–29, 2026, nagbigay ng pangunahing talumpati si Arsenio M. Balisacan, kalihim ng Department of Economy, Planning, and Development (DEPDev). Inilagay niya sa sentro ng usapan ang tanong kung ang paglawak ng serbisyo ay magdadala ng mas produktibong trabaho sa mas maraming manggagawa at negosyo.

Ayon sa ulat ng Newsbytes noong Oktubre 4, 2026, sinabi ni Balisacan, “Exposure to AI is not the same as inevitable job loss”; halos dalawang-katlo ng GDP ang mula sa serbisyo noong 2025, habang ang IT-BPM ay kumita ng mahigit $40 bilyon at nag-empleyo ng 1.9 milyong tao. Nakadepende ang epekto ng artificial intelligence (AI) sa trabaho sa paraan ng paggamit nito ng mga kompanya, paghahanda ng manggagawa at paglawak ng serbisyong mas mataas ang halaga. Kabilang sa mga kailangang palakasin ang digital connectivity, transportasyon, logistics at mga kasanayang angkop sa nagbabagong gawain.

Bakit hindi sapat ang tagumpay ng IT-BPM

Malaki ang naiaambag ng IT-BPM bilang serbisyong naibebenta sa mga kliyente sa ibang bansa, ngunit hindi umaangat nang sabay ang produktibidad ng lahat ng nasa sektor ng serbisyo. Iba ang kalagayan ng mga negosyong may pandaigdigang kliyente sa mga serbisyong nakatuon sa lokal na merkado. Mas malawak ang sektor kaysa sa industriyang nakikita sa mga bilang ng export at empleo ng IT-BPM.

Para sa manggagawa, mahalaga ang pagkakaibang iyon sa pagbasa ng pahayag tungkol sa AI. Ang isang gawaing maaaring tulungan o pabilisin ng teknolohiya ay hindi pa katumbas ng isang posisyong aalisin. Kailangan munang magpasya ang kompanya kung paano nito gagamitin ang AI, aling gawain ang babaguhin at kung may bagong serbisyong mangangailangan pa rin ng mga tao.

May hangganan din ang pakinabang ng mas mabilis na paggawa ng isang gawain kung hindi lumalawak ang serbisyong kayang ibenta ng negosyo. Sa talumpati, iniugnay ang kalidad ng trabaho sa kakayahan ng mga kompanya at manggagawa na makilahok sa mga gawaing mas mataas ang halaga. Ibig sabihin, bahagi ng usapin ang mga oportunidad na malilikha kasabay ng pagbabago ng mga kasalukuyang tungkulin.

Ang puwang sa likod ng mga bagong trabaho

Sa 2025 Growth and Jobs Report ng World Bank, tatlo sa bawat apat na trabahong nalikha mula 2010 ang nasa mga sektor na hindi pangunahing nakikipagkalakalan sa ibang bansa; tinukoy rin nito ang kakulangan sa kasanayan at insentibo bilang mga hadlang sa paggamit ng teknolohiya. Mahalaga ang datos na ito dahil ipinapakita nito kung saan napunta ang karamihan ng bagong trabaho, habang ang usapan tungkol sa AI ay madalas nakasentro sa IT-BPM.

Ang non-tradable ay tumutukoy sa mga gawaing pangunahing nagsisilbi sa lokal na pangangailangan. Maaari pa ring magbago ang mga gawain sa mga sektor na ito kapag gumamit ng bagong teknolohiya ang negosyo. Ngunit iba ang kundisyon ng paglawak nila sa kondisyong hinaharap ng isang kompanyang may kliyente sa ibang bansa, kaya hindi maaaring gawing sukatan ng buong ekonomiya ang karanasan ng mga exporter ng serbisyo.

Mas nagiging tiyak dito ang tinatawag na kakulangan sa kasanayan. Hindi sapat na may mabibiling AI tool kung walang manggagawang kayang isama ito sa umiiral na serbisyo, suriin ang resulta at umako ng mas masalimuot na gawain. Para naman sa kompanya, kailangan ng dahilan at kakayahang mamuhunan sa pagbabago ng proseso. Kapag kulang ang alinman sa mga ito, limitado ang maaaring idulot ng teknolohiya sa produktibidad.

Aling mga pundasyon ang kailangan sa paglawak ng serbisyo

Ang digital connectivity ang agarang kailangan sa serbisyong naghahatid ng gawain at impormasyon sa malalayong kliyente. Kapag hindi maaasahan ang koneksiyon, mas mahirap panatilihin ang bilis at kalidad ng paghahatid kahit gumamit ng AI ang manggagawa. Kaugnay nito ang transportasyon at logistics para sa mga negosyong umaasa rin sa paggalaw ng tao, kagamitan o iba pang pisikal na kailangan sa serbisyo.

Kasama sa inilatag na pangangailangan ang serbisyong pinansyal at suporta sa operasyon ng negosyo. Tinutulungan ng mga ito ang kompanyang makapagpalawak ng gawain at makapasok sa panrehiyon o pandaigdigang merkado. Ang punto ng magkakaugnay na pundasyong ito ay praktikal: kailangang maihatid at maibenta ang mas mahusay na serbisyo upang maging higit pa sa pagtitipid ng oras ang paggamit ng AI.

May hiwalay na papel ang paghahanda ng manggagawa. Kailangan ang kasanayan sa paggamit ng teknolohiya, ngunit kailangan din ang kakayahang umunawa sa proseso at humawak ng gawaing mas mataas ang halaga habang nagbabago ang karaniwang tungkulin. Kung pagsasanay sa isang tool lamang ang maibibigay, maaaring hindi nito matugunan ang mas malawak na pagbabagong kailangan ng negosyo.

Sa paggamit ng mga kompanya magmumula ang epekto sa trabaho

Maaaring gamitin ang AI upang pabilisin ang paulit-ulit na gawain o upang tulungan ang manggagawa sa mas kumplikadong serbisyo. Magkaiba ang magiging epekto ng mga pagpiling iyon sa disenyo ng trabaho at sa kasanayang kakailanganin. Kaya ang pagiging lantad ng isang posisyon sa AI ay panimulang sukat ng maaaring magbago, hindi bilang ng mga taong tiyak na mawawalan ng trabaho.

Ang mas mahalagang susunod na tanong para sa mga manggagawa ay kung may mga kompanyang makapagpapalawak ng serbisyong may mas mataas na halaga habang binabago nila ang mga gawain. Kung mananatiling mahirap ang pagkuha ng angkop na kasanayan, maaasahang koneksiyon at suporta sa paglawak ng negosyo, maaari ring manatiling makitid ang mapagpipiliang trabaho kahit bumilis ang ilang proseso sa tulong ng AI.

Basahin din:

• GCash o Maya: pareho na ang transfer fee, iba ang tunay na lamang
• Online job offer ba o bitag? Bayad muna ang pinakamalinaw na babala
• Empleyado o contractor: kontrol sa trabaho ang mas mahalaga sa label