8% na buwis ng freelancer: taun-taon itong piliin, hindi awtomatikong tuloy

Maaaring piliin ng kuwalipikadong freelancer o sole proprietor ang 8% income tax option kung hindi siya VAT-registered at hindi lalampas sa ₱3 milyon ang gross sales o receipts kasama ang ibang non-operating income. Ayon sa RMO No. 23-2018 ng BIR, para lamang sa taxable year ng pagpili ang opsiyon: kailangang piliin itong muli bawat taon. Kung hindi ito maihayag sa itinakdang unang quarterly filing, graduated income tax rates ang iiral.

Magkaiba ang base ng buwis kapag puro kita sa sariling hanapbuhay at kapag may sahod din. Itinatakda ng Revenue Regulations No. 8-2018 na ang purong self-employed ay maaaring magbayad ng 8% sa gross sales o receipts at kaugnay na non-operating income na lampas ₱250,000, kapalit ng graduated income tax at percentage tax sa ilalim ng Section 116. Para sa may sahod din, maaaring ilapat ang 8% sa kuwalipikadong kita sa negosyo o propesyon, ngunit walang ₱250,000 na ibabawas sa bahaging iyon; hiwalay na kukuwentahin sa graduated rates ang buwis sa taxable compensation.

Sino ang maaaring pumili?

Tingnan muna kung may kita mula sa sariling negosyo o propesyon at kung paano nakarehistro ang taxpayer. Saklaw ng opsiyon ang indibidwal na sole proprietor o professional, kabilang ang freelancer, kung ang gross sales o receipts at ibang non-operating income mula sa negosyo o propesyon ay pasok sa VAT threshold. Dapat ding hindi siya VAT-registered at kabilang sa mga taxpayer na saklaw ng percentage tax sa Section 116 o exempt sa VAT at iba pang percentage tax.

• Puro sariling negosyo o propesyon: maaaring piliin ang 8% kung natutugunan ang threshold at mga kundisyon sa registration. Sa ganitong uri ng kita maaaring ibawas ang ₱250,000 sa base ng 8%.
• May sahod at sariling negosyo o propesyon: maaaring piliin ang 8% para sa kuwalipikadong kita sa negosyo o propesyon. Mananatili sa graduated rates ang taxable compensation, at hindi ibabawas ang ₱250,000 sa gross freelance receipts.
• Sahod lamang: walang kita sa sariling negosyo o propesyon na maaaring saklawin ng opsiyon.

Hindi kuwalipikado ang VAT-registered na indibidwal kahit mas mababa sa threshold ang aktuwal niyang benta. Hindi rin saklaw ang partner ng general professional partnership, indibidwal na may income tax exemption, at taxpayer na saklaw ng ibang percentage tax bukod sa Section 116. Ang pagiging mababa sa threshold ay samakatuwid isang kundisyon lamang, hindi sapat na batayan sa sarili nito.

Kailan at paano ihahayag ang pagpili?

Kung bagong magpaparehistro ng negosyo o propesyon, maaaring ipahayag ang pagpili sa BIR Form 1901. Maaari rin itong gawin sa unang naaangkop na quarterly return matapos magsimula ang negosyo o propesyon, gamit ang BIR Form 2551Q at/o 1701Q. Para sa dati nang rehistradong indibidwal, maaaring ihayag ang pagpili sa unang quarterly percentage tax return o unang quarterly income tax return ng taxable year.

Isa pang paraan para sa dati nang rehistradong taxpayer ang BIR Form 1905 sa simula ng taon upang i-update ang registration at itigil ang filing requirement para sa quarterly percentage tax habang umiiral ang pagpili. Kapag ito ang ginamit, kailangan pa ring piliin ang 8% sa unang quarterly income tax return para sa pagkukuwenta ng income tax. Ang naunang Certificate of Registration o return ay hindi kapalit ng election para sa panibagong taon.

Para sa unang quarter ng karaniwang calendar year, nakalista sa gabay ng BIR sa mga self-employed filer ang Abril 25 para sa BIR Form 2551Q at Mayo 15 para sa BIR Form 1701Q. Kung sa 2551Q ihahayag ang pagpili, mas maaga ang kaukulang takdang araw. Para sa nagsimula sa ibang quarter, ang unang naaangkop na quarterly return pagkatapos magsimula ang negosyo o propesyon ang mahalagang filing.

Kapag napili na ang 8% para sa isang taxable year, hindi maaaring baguhin ang election sa loob ng taong iyon. Sa pagsisimula ng susunod na taxable year, graduated rates muli ang panimulang batayan maliban kung ihahayag ang panibagong pagpili. Kapag hindi napili ang 8% sa tamang filing, maaaring bumalik ang obligasyon sa quarterly percentage tax return kung naaangkop sa registration at gawain ng taxpayer.

Paano nagkakaiba ang kuwenta?

Sa 8% option, gross sales o receipts at ibang non-operating income ang panimulang halaga; hindi muna ibinabawas ang karaniwang gastos sa negosyo. Makikita sa BIR Form 1701 na para lamang sa purong self-employed ang ₱250,000 reduction sa base ng 8%, at nakahiwalay ang buwis sa compensation at sa negosyo ng mixed-income earner. Nasa graduated tax table din ng form ang walang buwis sa taxable compensation na hindi lalampas sa ₱250,000.

Halimbawang purong freelancer: ipagpalagay na ₱900,000 ang gross freelance receipts sa buong taon at walang ibang non-operating income. Ibabawas ang ₱250,000, kaya ₱650,000 ang base ng buwis. Ang 8% nito ay ₱52,000 na income tax bago isaalang-alang ang naaangkop na tax credits o mga naunang bayad.

Halimbawang may sahod din: ipagpalagay na ₱900,000 ang gross freelance receipts at ₱200,000 ang taxable compensation income. Ang buwis sa freelance receipts ay ₱72,000, o 8% ng buong ₱900,000; walang ₱250,000 reduction sa bahaging ito. Walang buwis sa ₱200,000 taxable compensation sa ilalim ng unang baitang ng graduated rates, kaya ₱72,000 ang pinagsamang income tax sa halimbawang ito bago ang naaangkop na credits o naunang bayad.

Hindi rin maililipat sa freelance receipts ang hindi nagamit na bahagi ng unang baitang para sa compensation. Kaya kahit magkapareho ang gross freelance receipts sa dalawang halimbawa, magkaiba ang tax base at resulta. Kung graduated rates naman ang napili para sa kita sa negosyo, net taxable income ang ginagamit sa halip na gross receipts na batayan ng 8% option.

Ano ang obligasyon matapos pumili?

Patuloy na ihahain ng kuwalipikadong self-employed taxpayer ang quarterly income tax returns, maliban kung may partikular na exemption sa paghahain, at ang annual income tax return. Para sa taxable year na wastong napili ang 8%, hindi na kailangang ihain ang quarterly percentage tax return na pinalitan ng opsiyon. Nananatili ang obligasyong magpanatili ng books of accounts at mag-isyu ng invoice.

Kung lumampas sa ₱3 milyon ang pinagsamang gross sales o receipts sa loob ng taong pinili ang 8%, magbabago ang pagtrato sa buwis: graduated income tax rates ang gagamitin, at may credit para sa naunang quarterly income tax payments sa ilalim ng 8% option. Kailangan ding i-update ang registration pagkatapos malampasan ang threshold; magkakabisa ang VAT ayon sa takdang panahon sa mga tuntunin ng BIR. Kaya mahalagang subaybayan ang gross receipts habang tumatakbo ang taon, kahit kuwalipikado noong unang filing.

Basahin din:

• PERA tax credit: 5% ang benepisyo, pero kailangan itong hilingin
• BIR e-invoice deadline: hindi sapat ang PDF bago Disyembre 31
• Posibleng EMB data breach: hindi pa kumpirmado kung tunay ang nakuhang records