Kosova përgatit eID kombëtare—faza e parë sjell hyrje të fortë dhe e‑nënshkrim

Më 15 tetor 2026, Ministria e Digjitalizimit dhe Administratës Publike publikoi planin për lansimin e platformës kombëtare të identifikimit elektronik të Kosovës, faza e parë e së cilës parashikon autentikim të fortë dhe nënshkrim elektronik të dokumenteve. Planet u paraqitën gjatë takimit të ministrit Lulëzon Jagxhiu me përfaqësues të Bankës Botërore, në margjinat e Samitit Digjital të Ballkanit Perëndimor në Herceg Novi. Njoftimi përshkruan funksionet e planifikuara, por nuk cakton ditën kur qytetarët do të mund t’i përdorin.

Në raportimin e KosovaPress të 13 tetorit, Jagxhiu paralajmëroi lansimin në nëntor dhe tha se eKosova ofron mbi 330 shërbime e ka më shumë se 1,2 milion përdorues të regjistruar. Këto shifra tregojnë përmasën e shërbimeve digjitale ekzistuese, por nuk përcaktojnë cilat prej tyre do ta pranojnë identitetin e ri në nisje. Nëntori është muaji i synuar për lansim; data e hapjes dhe kushtet e qasjes për të gjithë qytetarët mbeten për t’u sqaruar.

Çfarë sjell faza e parë për qytetarin

Autentikimi i fortë i përket çastit kur përdoruesi hyn në një shërbim dhe duhet të provojë identitetin. Për qytetarin, eID-ja mund të shërbejë si mjet hyrjeje aty ku shërbimi është integruar me platformën kombëtare. Mënyra konkrete e verifikimit, pajisjet dhe faktorët që do të kërkohen nuk janë përshkruar në planin e paraqitur publikisht.

Nënshkrimi elektronik kryen një veprim tjetër: lidhet me miratimin e një dokumenti të caktuar. Hyrja e sigurt identifikon personin gjatë përdorimit të shërbimit; përfundimi i një procedure që kërkon firmë varet edhe nga mundësia për të nënshkruar elektronikisht. Në një shembull të kushtëzuar, nëse një institucion e integron sistemin në një kërkesë digjitale, qytetari do të hynte duke u autentikuar dhe do ta nënshkruante kërkesën në hapin ku kërkohet firma. Një procedurë e tillë nuk është shpallur ende si e disponueshme në ditën e lansimit.

Edhe institucioni që ofron shërbimin ka një rol: sistemi i tij duhet ta pranojë mënyrën e re të identifikimit dhe të përcaktojë kur kërkohet nënshkrimi. Pa një listë të shërbimeve të integruara, funksionet e planifikuara nuk mund të përkthehen në një listë procedurash që qytetari i kryen tashmë me eID. Kjo është arsyeja pse hapja e platformës dhe përdorimi i saj në një shërbim të caktuar janë dy hapa të dallueshëm.

Nga piloti i Kosova e-Wallet te përdorimi i gjerë

Ministria e Ekonomisë njoftoi më 18 nëntor 2025 nisjen e pilotit të pajisjes me eID në kuadër të projektit Kosovo eID, të financuar nga Bashkimi Evropian përmes EU4Innovation. Në atë fazë, platforma teknike për regjistrim ishte përfunduar, bashkë me aplikacionin Kosova e-Wallet për Android dhe iOS dhe modulin e nënshkrimit elektronik. Në ministri ishte kryer procesi i regjistrimit dhe pajisjes me eID, ndërsa personelit iu shpjegua përdorimi i aplikacionit.

Piloti shpjegon pse një aplikacion dhe module teknike mund të jenë gati përpara se identiteti elektronik të jepet në shkallë të gjerë. Zgjerimi i procesit te qytetarët ishte parashikuar pas përfundimit të pilotit, pa një datë të caktuar për hapjen e përgjithshme. Plani i paraqitur më pas në Herceg Novi tregon drejtimin e platformës kombëtare, ndërsa përvoja fillestare me personelin nuk përcakton vetvetiu qasjen e publikut.

eID-ja, kuleta dhe nënshkrimi përmbushin detyra të ndryshme. Identiteti elektronik lidh personin me të dhënat e tij të identifikimit; kuleta është mjeti për ta ruajtur dhe përdorur atë në shërbime të përshtatura, ndërsa nënshkrimi shënon miratimin elektronik të një dokumenti. Fakti që Kosova e-Wallet funksionon në telefona nuk tregon, më vete, se çdo qytetar është pajisur me eID ose se çdo institucion e pranon atë.

Çfarë vjen pas funksioneve fillestare

Pas autentikimit dhe nënshkrimit, plani parashikon zgjerimin e rasteve të përdorimit dhe përafrimin me kornizën evropiane eIDAS dhe Portofolin Evropian të Identitetit Digjital. Kosova e-Wallet është aplikacioni vendor i përmendur në pilot; portofoli evropian i përket fazës së mëvonshme të përafrimit. Për qytetarin, vlera e afërt e platformës do të shihet te shërbimet vendore ku identiteti pranohet dhe te dokumentet që mund të nënshkruhen përmes saj.

Hapi i radhës që do ta bëjë planin të prekshëm është një njoftim për datën e hapjes, përdoruesit e parë dhe shërbimet ku do të funksionojnë autentikimi e nënshkrimi. Deri atëherë, qytetarët kanë një muaj të synuar për lansim, por ende jo një datë të konfirmuar për kryerjen e një procedure konkrete me eID.

Lexoni gjithashtu:

• Shqipëria nënshkruan Konventën e OKB-së: provat elektronike kalojnë kufijtë
• SOC 2 apo ISO 27001: kontrata vendos certifikimin e parë
• Varda merr 251 milionë dollarë: ilaçi i parë nga orbita mbetet synim