Facebook ju lejon t’i flisni algoritmit—por kontrolli ka kufij

Në njoftimin e 13 tetorit 2026, Meta prezantoi në Facebook “Your Algorithm”, një hapësirë të re ku përdoruesi mund të shtojë e të menaxhojë temat që dëshiron të shohë në Feed dhe Reels. Funksioni po shpërndahet dhe gjendet te menyja me tri pika e një postimi. Preferencat mund të shprehen me fjalë të zakonshme, ndërsa sistemi i rekomandimeve mund t’i pasqyrojë gjatë së njëjtës seancë; përdoruesi nuk merr kontroll mbi pozicionin e çdo postimi.

TechCrunch raportoi po atë ditë se menyja e përditësuar ofron hyrjen te “Your Algorithm”, si edhe zgjedhjet “Interested” dhe “Not interested” për përmbajtjen që del në ekran. Kjo krijon dy rrugë të ndryshme për të ndikuar çfarë rekomandohet: një listë temash që përdoruesi e menaxhon drejtpërdrejt dhe sinjale për postime të veçanta. Të dyja lidhen me Feed dhe Reels, por asnjëra nuk është komandë për të vendosur vetë gjithë renditjen.

Ku hapet lista e temave

Hyrja e njoftuar për “Your Algorithm” është menyja me tri pika në një postim në Facebook. Pasi funksioni të jetë shfaqur në llogari, prej asaj menyje hapet hapësira ku shtohen dhe menaxhohen temat e dëshiruara për Feed dhe Reels. Për dikë që kërkon të ndryshojë çfarë i sugjeron platforma, ky është kontrolli më i drejtpërdrejtë: interesi shprehet hapur, pa pritur që Facebook ta nxjerrë vetëm nga pëlqimet ose videot e shikuara.

Lista e temave i shërben një preference që zgjat përtej postimit të çastit. Përdoruesi mund të shtojë një temë që dëshiron ta shohë më shpesh dhe të rishikojë temat që ka zgjedhur kur interesi i tij ndryshon. Ndryshe nga reagimi ndaj një postimi të vetëm, kjo hapësirë e lejon përdoruesin të shprehë drejtpërdrejt një interes për përmbajtjen që dëshiron t’i rekomandohet në vazhdim.

Çfarë ndryshojnë “Interested” dhe “Not interested”

Këto zgjedhje nisin nga një postim ose Reel që përdoruesi po sheh. “Interested” shpreh se ai dëshiron më shumë përmbajtje të këtij lloji; “Not interested” jep sinjalin e kundërt. Ato nuk kërkojnë që përdoruesi të hapë fillimisht listën e temave. Kështu, një reagim ndaj një përmbajtjeje konkrete mund t’i shtohet preferencës më të gjerë që është vendosur te “Your Algorithm”.

Pas zgjedhjes së njërës prej tyre, Facebook mund të bëjë një pyetje shtesë për atë që i pëlqeu ose nuk i pëlqeu përdoruesit. Përgjigjja mund të shkruhet me gjuhë të zakonshme dhe të sqarojë çfarë dëshiron të shohë më shumë ose më pak. Pyetja shtesë është një mundësi e përshkruar për funksionin, jo një hap që duhet të shfaqet patjetër pas çdo reagimi.

Dallimi mes dy rrugëve ka rëndësi kur një postim i vetëm nuk përfaqëson gjithë interesin e përdoruesit. Në një shembull të supozuar, dikush mund të kërkojë më shumë përmbajtje rreth gatimit, por të zgjedhë “Not interested” për një video të veçantë gatimi që nuk i pëlqen. Reagimi ndaj videos nuk është i barabartë me heqjen e temës së gatimit nga lista. Sistemi merr një sinjal për përmbajtjen konkrete dhe një tjetër për interesin e përgjithshëm.

Pse fjalët ndikojnë, por nuk urdhërojnë renditjen

Ndryshimi kryesor është që Facebook mund të marrë një kërkesë të shprehur qartë, krahas sjelljes që vëzhgon gjatë përdorimit. Modelet gjuhësore përdoren për të kuptuar temën, kontekstin dhe qëllimin në një shpjegim të shkruar lirshëm. Kjo i lejon sistemit të marrë parasysh edhe dallime më të holla se një klikim i thjeshtë pozitiv ose negativ, ndërsa rekomandimet mund të përshtaten në kohë reale.

Përshtatja gjatë së njëjtës seancë nuk do të thotë se të gjitha postimet në ekran zëvendësohen në çast. Ajo përshkruan reagimin e sistemit të rekomandimeve ndaj një preference të re gjatë përdorimit. Pëlqimet, komentet dhe përmbajtjet që shikohen vazhdojnë të jenë sinjale për renditjen, bashkë me shumë tregues të tjerë. Një temë e shtuar hyn në këtë përzierje, pa i caktuar çdo postimi një vend të paracaktuar.

Prandaj “më shumë” ose “më pak” duhet lexuar si drejtim për rekomandimet, jo si kërkesë me rezultat të garantuar për çdo përmbajtje. Edhe kur sistemi e kupton saktë një preferencë, ai vazhdon të zgjedhë e të renditë materiale nga një sasi përmbajtjesh që ndryshon vazhdimisht. Pesha e temës së shkruar në krahasim me pëlqimet, komentet ose shikimet nuk është përcaktuar publikisht, ndaj nuk mund të premtohet sa shpesh do të dalë një temë e caktuar.

Shtrirja e funksionit në Facebook

Funksioni i ri përshkruhet për rekomandimet në Feed dhe Reels. Mbetet e pasqaruar nëse preferencat e tij ndikojnë edhe reklamat apo postimet nga miqtë, dy lloje përmbajtjeje që një përdorues mund t’i ndeshë në Feed. Për këtë arsye, zgjedhja e një teme nuk mund të trajtohet si filtër që ndryshon njësoj gjithçka që shfaqet në faqe.

Shpërndarja graduale ka edhe një pasojë praktike: “Your Algorithm” mund të mos jetë ende i dukshëm në çdo llogari. Afati i aktivizimit në Shqipëri dhe Kosovë mbetet i paspecifikuar, prandaj mungesa e tij në meny nuk provon se këto tregje janë përjashtuar. Për përdoruesit që e shohin tashmë, ndryshimi i prekshëm është mundësia për t’i shprehur Facebook-ut një interes me fjalët e tyre dhe për të dhënë shpjegim më të saktë për përmbajtjen që u del përpara.

Lexoni gjithashtu:

• YouTube lejon reklama te debatet publike, por jo medoemos të plota
• AI ndryshoi 88% të roleve, por gjysma e punonjësve mbeti pa udhëzim
• Oferta e punës kërkon para? Tre kontrolle para se të përgjigjesh