Substack of Patreon: dezelfde 10%, ander groeimodel

Substack houdt volgens zijn tarieven voor betaalde abonnementen 10% in; voor makers die een nieuwe Patreon-pagina publiceren, geldt volgens het standaardtarief van Patreon eveneens 10%. Voor een schrijver die met publicaties nieuwe lezers wil bereiken, ligt Substack voor de hand. Patreon past eerder bij een maker die betalende leden een combinatie van afleveringen, video en onderling contact wil bieden.

Die gelijke platformfee maakt geen van beide automatisch goedkoper om op te groeien. De betaalverwerking beïnvloedt wat per lid overblijft, terwijl de manier waarop iemand je ontdekt bepaalt hoeveel eigen bereik je moet meebrengen. Op beide platforms kun je e-mailadressen van je publiek uitvoeren, maar een contactenlijst neemt lopende betalingen niet vanzelf mee.

Wat blijft er over van een abonnement in euro’s?

Substack rekent zijn aandeel over betaalde abonnementen. Daar komen Stripe-kosten voor de betaling en terugkerende facturatie bij. Patreon brengt boven op de platformfee kosten voor betaalverwerking in rekening; valutaomrekening, uitbetaling en toepasselijke belastingen kunnen het bedrag verder beïnvloeden. Een maker met een ouder Patreon-plan kan bovendien een ander platformtarief hebben dan een nieuwe maker.

Neem als voorwaardelijk rekenvoorbeeld een maandabonnement van €10, een maker met een Nederlands Stripe-account en een standaardkaart uit de Europese Economische Ruimte. Het openbare Nederlandse Stripe-tarief is voor zo’n kaart 1,5% plus €0,25 per betaling; het pay-as-you-go-tarief voor Stripe Billing is 0,7%. Als die tarieven voor de gekoppelde rekening gelden, kosten de kaartbetaling €0,40 en de facturatie €0,07. Na €1,00 voor Substack blijft €8,53 over. Het werkelijke Stripe-tarief van een maker moet uit diens eigen betaaloverzicht blijken.

Voor een nieuw Patreon-account met uitbetaling in euro’s vermeldt Patreon 3,4% plus €0,35 aan verwerking per betaling. Van dezelfde €10 blijft na €1,00 platformkosten en €0,69 verwerking €8,31 over. Bij honderd identieke maandbetalingen bedraagt het berekende verschil €22. Btw, terugbetalingen en uitbetalingskosten zitten niet in dit voorbeeld. Als een lid in een andere valuta betaalt dan de uitbetalingsvaluta, vermeldt Patreon daarnaast 2,5% conversiekosten. Een andere kaartsoort of betaalroute kan ook de Substack-uitkomst wijzigen.

Hoe vinden nieuwe leden je werk?

Substack koppelt de publicatie aan distributie binnen zijn eigen netwerk. De functies voor aanbevelingen, Notes en zoeken geven lezers meerdere routes naar een publicatie buiten de mailinglijst van de maker. Een schrijver kan daardoor een artikel publiceren, het per e-mail bezorgen en via aanbevelingen lezers bereiken die nog niet op de lijst staan. Dat is een kans op ontdekking, geen voorspelling van hoeveel betalende abonnees een nieuwe publicatie krijgt.

Patreon heeft inmiddels ook een Explore-omgeving en aanbevelingen van makers aan hun leden. Het verschil zit dus niet in de simpele vraag of ontdekking bestaat, maar in wat iemand vervolgens aantreft. Bij Substack staat de doorlopende publicatie centraal; bij Patreon leidt de route vooral naar een maker en diens lidmaatschap. Wie al luisteraars, kijkers of volgers meebrengt, kan die bestaande relatie daar uitbreiden met betaalde voordelen. Wie vooral via geschreven werk nieuwe lezers zoekt, zal de publicatieroute van Substack zwaarder laten wegen.

Een vergelijking van bereik in aantallen zou hier misleidend zijn: de waarde van een gevonden lezer hangt af van diens bereidheid om zich aan te melden en later te betalen. Voor de maker telt daarom welk aanbod een bezoeker direct begrijpt. Een nieuwsbrief laat doorgaans eerst het werk zien; een lidmaatschap vraagt dat de voordelen en het ritme van de toegang meteen duidelijk zijn.

Wat ontvangt een schrijver, podcaster of videomaker?

Voor schrijvers is Substack in de eerste plaats een publicatieomgeving: posts kunnen op een eigen pagina verschijnen en bij abonnees in de inbox belanden. Patreon ondersteunt eveneens tekst en berichten aan leden, maar organiseert het aanbod rond lidmaatschappen, voordelen en ook losse digitale aankopen. Dat maakt het geschikt wanneer toegang tot verschillende onderdelen samen het betaalde product vormt.

Beide diensten ondersteunen audio en video. Substack biedt podcasthosting, openbare distributie en privéfeeds voor betalende abonnees. Patreon kan leden een persoonlijke privé-RSS-link geven, zodat zij afleveringen in een podcastapp kunnen beluisteren; het platform biedt ook videohosting, chats, peilingen en reacties. Een podcaster die een nieuwsbrief en een openbare show samen publiceert, heeft daardoor een andere reden om Substack te kiezen dan een podcaster die bonusafleveringen aan een ledenomgeving koppelt.

Voor video geldt dezelfde vraag naar de vorm van het aanbod. Een videomaker die vooral een terugkerende publicatie met video uitbrengt, kan op Substack terecht. Wie video combineert met verschillende lidmaatschapsvoordelen en gesprekken tussen leden, vindt daarvoor functies op Patreon. Geen van beide formats bepaalt op zichzelf welk platform meer betalende mensen zal opleveren.

Welke relatie kun je meenemen bij een overstap?

Een e-mailadres is het meest directe contact dat een maker kan meenemen. Substack laat makers hun abonneelijst en publicatiegegevens exporteren. Ook van Patreon kunnen makers ledencontacten als CSV uitvoeren. Die bestanden helpen om mensen over een verhuizing te informeren, rekening houdend met hun toestemming en de regels voor e-mailcommunicatie. Ze vervangen geen werkende betaalrelatie.

De verhuisinstructie van Substack gebruikt Patreon als concreet voorbeeld: de maker exporteert leden, pauzeert de oude facturatie, importeert contacten en geeft bestaande betalers tijdelijk toegang. Daarna moeten leden de nieuwe betaalroute activeren. De instructie vermeldt ook dat Patreon-posts bij deze verhuizing handmatig naar de Substack-editor moeten worden gekopieerd. Contacten, betalingen en het archief zijn dus afzonderlijke onderdelen van de overstap.

Ook de plek waar leden elkaar spreken kan een verhuizing zwaarder maken. Een Substack-maker kan een lijst met abonnees meenemen, maar de ontdekking via aanbevelingen en Notes blijft verbonden aan dat netwerk. Een maker die op Patreon veel contact via chats en reacties onderhoudt, moet voor die gesprekken elders opnieuw een plek opbouwen. Wie vooral de procentuele platformfee tegen vaste publicatiekosten wil afzetten, vindt in vaste kosten tegenover procentkosten een verwante afweging.

Welke keuze past bij je groeimodel?

Een schrijver met een terugkerende nieuwsbrief en nog weinig eigen bereik heeft een duidelijke reden om Substack te overwegen: publiceren, e-mailbezorging en ontdekking sluiten daar op elkaar aan. Voor een podcaster met een bestaande luisterbasis hangt de keuze sterker af van het betaalde aanbod. Een show die ook als publicatie groeit, past bij Substack; bonusafleveringen met doorlopend ledencontact passen bij Patreon. Voor een videomaker met uiteenlopende voordelen per lidmaatschap biedt Patreon een logische structuur.

De netto-opbrengst per betaling blijft relevant, maar het rekenvoorbeeld geeft alleen een uitkomst onder vaste aannames. De grotere keuze is welke relatie je opbouwt: lezers die je werk via een publicatie vinden, of leden die voor een pakket aan toegang en contact betalen. Dat verschil bepaalt ook wat je bij een latere verhuizing opnieuw moet opbouwen.