ФЕИТ ги отвора лабораториите за стартапи: 30 прототипи веќе се развиени

Во објавата од 6 октомври 2026 година, ФЕИТ ги претстави своите лаборатории и инженерска поддршка како достапни за македонските стартапи и компании; преку INNOFEIT EDIH досега се развиени околу 30 прототипни решенија. По настапот на Startup Revolution AI Summit во Скопје, претставените ресурси опфаќаат проверка на дигитални решенија, енергетско тестирање со можност за далечински пристап и физичка изработка во FABLAB.

Во извештајот на Паноптикум од 2 октомври, проф. д-р Живко Коколански беше најавен со презентација за врските меѓу академијата, стартапите и индустријата во Македонската филхармонија; организаторите за самитот најавија повеќе од 100 говорници и над 400 стартапи. За компанија со производ во развој, клучна е разликата меѓу ресурсите: кој помага да се провери идејата, кој овозможува експеримент, а кој може да произведе физички дел.

Инженерска проверка пред изработка

Најраната корист од соработката со ФЕИТ е пристапот до експертиза за дефинирање и проверка на техничкото решение. Истражувачките тимови можат да работат со компании на развој, тестирање и потврдување на решенија. За основач кој има концепт, но сè уште нема функционален примерок, разговорот може да почне од она што прототипот мора да го покаже: точност на мерењето, сигурност на комуникацијата или однесување на системот во зададени услови.

INNOFEIT DIH наведува сопствена лабораторија за интернет на нештата со сензори, комуникациски модули, вградени компјутерски системи, мерни инструменти, 3Д-печатач и CNC-машина. Во понудата се и индивидуални консултации, технолошка проверка и насоки за изработка на доказ за концепт. Оваа комбинација е релевантна кога производот мора да поврзе физичко мерење, пренос на податоци и дигитална обработка: секој дел од таа врска може да се испита пред конечната конструкција.

Лабораторијата за интернет на нештата е дел од INNOFEIT DIH, врз чија инфраструктура и експертиза се надоврзува INNOFEIT EDIH. Податокот за развиените прототипни решенија се однесува на активности преку EDIH, а не на работата на една поединечна лабораторија. Поддршката опфаќа и обуки, дигитализација, вмрежување и пристап до можности за финансирање; изборот на технички ресурс зависи од проблемот што компанијата сака да го реши.

Енергетската лабораторија и далечинскиот тест

За производ што работи со енергетски технологии, Energy Living Lab на ФЕИТ нуди простор за развој, експериментирање и тестирање на системи. Посебна можност е далечинскиот пристап до енергетските ресурси преку технологија на дигитален близнак во рамките на проектот GOTOTWIN, финансиран преку програмата INTERREG IPA ADRION. Така заинтересираните тимови можат да работат со истражувачката инфраструктура и кога не се физички присутни во лабораторијата.

За компанија што развива управување со потрошувачка или друг енергетски систем, далечинскиот пристап отвора можност да испита однесување на решение пред следната физичка верзија. Конкретниот тест, сепак, зависи од ресурсите достапни преку дигиталниот близнак и од податоците што му се потребни на проектот. Потребниот модел, променливата што ќе се испитува и резултатот што треба да се добие се технички прашања за договор со лабораторискиот тим.

Отворениот повик на GOTOTWIN предвидува избор на најмногу шест учесници од регионот за експерименти во енергетски живи лаборатории со дигитални близнаци, со рок за пријавување до 20 октомври 2026 година и планирана работа од ноември 2026 до јануари 2027 година. На повикот можат да се пријават и мали и средни претпријатија и стартапи од регионот. Изборот во регионалниот повик и договорот за конкретен тест со ФЕИТ се одделни прашања, па заинтересираниот тим треба да утврди кој пат одговара на неговиот проект.

FABLAB ја покрива физичката фаза

Кога концептот треба да стане дел што може да се склопи и испроба, FABLAB е факултетскиот ресурс за развој и изработка на прототипни решенија. Неговата улога може да дојде по инженерската проверка или паралелно со неа: физичкиот примерок е најкорисен кога е јасно која функција треба да ја покаже. Барањето за изработка затоа е попрецизно ако веќе ги опишува обликот, врските со другите компоненти и прашањето на кое треба да одговори тестот на готовиот дел.

Проект со сензори може прво да бара експеримент во лабораторијата за интернет на нештата, додека енергетско решение може да почне со модел и мерење во живата лабораторија. FABLAB станува релевантен кога резултатите треба да се претворат во опиплива конструкција. Тоа не е задолжителен редослед: тим што веќе има примерок можеби има потреба само од проверка на една негова функција пред да го доработи.

Цената, рокот за користење на опремата и сопственоста на резултатите треба да се утврдат за конкретната соработка. Овие услови се особено важни пред компанијата да сподели технички податоци или да планира физичка изработка.

До кого да стигне барањето

Компанијата може да го почне разговорот со краток опис на производот, сегашната фаза и техничката неизвесност што сака да ја расчисти. За лабораториско мерење се важни постојните податоци и потребната точност; за далечински енергетски тест, моделот и очекуваниот резултат; за FABLAB, физичкиот дел и функцијата што треба да се провери. Таквото барање му помага на хабот да процени дали е потребна консултација, тест на концепт или изработка.

Европскиот каталог на дигитални иновациски хабови го наведува [email protected] како контакт за INNOFEIT EDIH и ги опишува прототипирањето, тестирањето и обуката како дел од услугите за мали и средни претпријатија и јавни организации во Северна Македонија. На оваа адреса компанијата може да го испрати техничкото прашање и да побара услови за ресурсот што ѝ е потребен.

Одговорот за конкретниот тест ќе покаже дали следното вложување на тимот треба да оди во доработка на концептот, во дополнително мерење или во физички прототип. За енергетските проекти што се вклопуваат во регионалниот повик, непосредната одлука е дали да подготват предлог за експеримент во објавениот рок.

Прочитајте и:

• Rippling отвори AI-лабораторија: индискиот тим ќе се удвои
• Toggl Track или Clockify: бесплатниот план веќе има тесна граница