ვირტუალური ზონის შეღავათი ყველა IT-შემოსავალს არ ფარავს

ვირტუალური ზონის პირის სტატუსი კომპანიის მთელ IT-შემოსავალს მოგების გადასახადისგან არ ათავისუფლებს. საინფორმაციო ტექნოლოგიური ზონების შესახებ კანონი შეღავათს უკავშირებს ვირტუალური ზონის პირის მიერ შექმნილი საინფორმაციო ტექნოლოგიის საქართველოს ფარგლებს გარეთ მიწოდებით მიღებულ მოგებას. ამდენად, სტატუსის მიღებისა და კონკრეტული მოგების გათავისუფლების პირობები ცალ-ცალკე უნდა შემოწმდეს.

სტატუსისთვის მიმართავს იურიდიული პირი, რომელიც საინფორმაციო ტექნოლოგიურ საქმიანობას ეწევა; განაცხადი ელექტრონულად წარედგინება საფინანსო-ანალიტიკურ სამსახურს. საგადასახადო შედეგისთვის შემდეგი კითხვებია გადამწყვეტი: რა ტექნოლოგია შეიქმნა საქართველოში, რა სამუშაო შესრულდა სტატუსის მოქმედების პერიოდში, სად მოხდა მიწოდება და მოგების რომელი ნაწილი უკავშირდება სწორედ ამ საქმიანობას.

როგორ მიიღება სტატუსი

კანდიდატი უნდა იყოს იურიდიული პირი, რომლის საქმიანობა საინფორმაციო ტექნოლოგიებს უკავშირდება. ამ ცნებაში შედის კომპიუტერული საინფორმაციო სისტემების შესწავლა, მხარდაჭერა, განვითარება, დიზაინი, წარმოება და დანერგვა, თუ საქმიანობის შედეგად პროგრამული უზრუნველყოფის პროდუქტი მიიღება. დამფუძნებლის პროფესია ან ხელშეკრულებაში საქმიანობის „IT“-დ მოხსენიება თავისთავად არ აჩვენებს, რას ქმნის კომპანია.

სტატუსის მინიჭების წესის ცვლილება ადგენს, რომ კანდიდატი საფინანსო-ანალიტიკური სამსახურის ვებგვერდზე განთავსებულ ელექტრონულ ფორმას ავსებს და სამსახურს უგზავნის. განაცხადს უნდა დაერთოს ბოლო სამი წლის საინფორმაციო ტექნოლოგიური პროექტების ჩამონათვალი, თუ ასეთი პროექტები არსებობს. სამსახურს შეუძლია საქმიანობის შესახებ დამატებითი ინფორმაციის მოთხოვნაც.

სტატუსის მინიჭების შემდეგ გაიცემა მისი დამადასტურებელი ელექტრონული სერტიფიკატი. სერტიფიკატი ადასტურებს კომპანიის სტატუსს, მაგრამ თითოეული გაყიდვის საგადასახადო შედეგს წინასწარ არ განსაზღვრავს: გაყიდული პროდუქტი, მისი შექმნის ადგილი და მიწოდების მიმართულება ცალკე შესაფასებელია. ამიტომ განაცხადში საქმიანობის აღწერა და შემდგომი აღრიცხვა ერთსა და იმავე რეალურ სამუშაოს უნდა ასახავდეს.

რომელი საქმიანობით მიღებული მოგებაა შეღავათიანი

შეღავათის საფუძველია საქართველოში საინფორმაციო ტექნოლოგიის შექმნა და მისი საზღვარგარეთ მიწოდებით მოგების მიღება. შემოსავლების სამსახურის მეთოდური მითითება ამ პირობებს განმარტავს პროგრამული პროდუქტის შექმნის, მომსახურების სახით მიწოდებისა და მოგების განაწილების მაგალითებით. უცხოელი კლიენტის არსებობა საკმარისი პასუხი არ არის, თუ კომპანიის საქმიანობა მხოლოდ მზა პროგრამის გამოყენებით სხვა მომსახურების გაწევაა და მისი მიზანი პროგრამული პროდუქტის შექმნას არ უკავშირდება.

შექმნის ადგილის შეფასებისას მნიშვნელოვანია, ვინ ასრულებს პროდუქტის შემუშავების არსებით სამუშაოს. ეს შეიძლება იყოს საქართველოში მომუშავე დაქირავებული პირი ან რეზიდენტი დამფუძნებელი; კომპანიამ პროდუქტის შესაქმნელად მომსახურებაც შეიძლება შეიძინოს. დამფუძნებლის შრომის მხოლოდ დივიდენდით ანაზღაურება თავისთავად არ გამორიცხავს შეღავათს, თუ დანარჩენი პირობები სრულდება.

სტატუსამდე შექმნილი პროდუქტის შემთხვევაც ცალკე შეფასებას მოითხოვს. თუ კომპანია სტატუსის მიღების შემდეგ პროგრამას არსებითად ავითარებს, აახლებს და მხარს უჭერს, ხოლო საზღვარგარეთ გაცემული ლიცენზია ამ უწყვეტ მომსახურებასაც მოიცავს, შემდგომი მიწოდებით მიღებულ მოგებაზე შეღავათი შეიძლება გავრცელდეს. მხოლოდ ძველი პროდუქტის არსებობა ან ახალი სტატუსის მიღება ასეთ შედეგს ავტომატურად ვერ ქმნის.

სცენარი: მიწოდება მხოლოდ საზღვარგარეთ

პირობითად, სტატუსის მქონე კომპანია საქართველოში ქმნის პროგრამულ პროდუქტს და მას მხოლოდ საქართველოს ფარგლებს გარეთ მყოფ მომხმარებლებს აწვდის. თუ მისი მოგება სწორედ ამ მიწოდებიდან მიიღება, ამ მოგების განაწილებაზე მოგების გადასახადის შეღავათი მოქმედებს. გადაწყვეტილებისთვის საჭიროა პროდუქტის შექმნას, მომხმარებლისთვის მიწოდებასა და მიღებულ მოგებას შორის კავშირის დადგენა.

მიწოდება შეიძლება მომსახურების სახითაც მოხდეს. მაგალითად, კომპანია უცხოელ მომხმარებელს პროგრამით სარგებლობის უფლებას აძლევს და პროდუქტზე საკუთრების უფლებას ინარჩუნებს; საკუთრების არგადაცემა შეღავათს თავისთავად არ გამორიცხავს. მნიშვნელობა აქვს ხელშეკრულების რეალურ შინაარსს და იმას, რა ტექნოლოგიის სანაცვლოდ იღებს კომპანია ანაზღაურებას.

ამავე მიზეზით, უცხოურ ვალუტაში გადახდილი თანხა ან უცხოელი დამკვეთის ინვოისი მოგების კვალიფიკაციას მარტო ვერ განსაზღვრავს. თუ კომპანიამ იმავე დამკვეთს სხვა სახის მომსახურებაც გაუწია, ამ სამუშაოს შემოსავალი პროგრამული პროდუქტის მიწოდებიდან მიღებულ მოგებას უნდა გაემიჯნოს. ასეთი გამიჯვნა განსაკუთრებით საჭიროა მაშინ, როცა ერთ ხელშეკრულებაში რამდენიმე განსხვავებული ვალდებულებაა თავმოყრილი.

სცენარი: ადგილობრივი და უცხოური გაყიდვები ერთად

პირობითად, კომპანია საქართველოში შექმნილ ერთსა და იმავე პროდუქტს ადგილობრივ და უცხოელ მომხმარებლებს აწვდის. ადგილობრივი მიწოდება შესაძლებელია, მაგრამ მისგან მიღებული მოგება საზღვარგარეთ მიწოდებისთვის დადგენილ შეღავათში არ შედის. ამიტომ მთლიანი მოგებიდან უნდა გამოიყოს ის ნაწილი, რომელიც საქართველოს ფარგლებს გარეთ მიწოდებას უკავშირდება.

თუ ხარჯი კონკრეტულ შემოსავალს პირდაპირ მიეკუთვნება, ის შესაბამის მიმართულებას უნდა დაუკავშირდეს. საერთო ხარჯის შემთხვევაში, რომლის ცალკე მიკუთვნება შეუძლებელია, გათავისუფლებული მოგება შეიძლება გამოითვალოს მთლიან შემოსავალში უცხოური მიწოდების შემოსავლის წილის მიხედვით. როდესაც სხვა მეთოდი უფრო ზუსტ და გონივრულ შედეგს იძლევა, კომპანიას მისი გამოყენებაც შეუძლია.

ეს განსხვავება პრაქტიკულად მნიშვნელოვანია საერთო გუნდის ან საერთო ინფრასტრუქტურის ხარჯებისას. უცხოური გაყიდვების წილის მექანიკურად გადატანა მთელ მოგებაზე შეიძლება არ ასახავდეს პირდაპირ მიკუთვნებად ხარჯებს. დამფუძნებელს სჭირდება აღრიცხვა, რომლითაც ჩანს როგორც მიწოდების მიმართულება, ისე გათავისუფლებული მოგების გამოთვლის საფუძველი.

სცენარი: მოგება დივიდენდად ნაწილდება

ვირტუალური ზონის პირისთვის მოგების გადასახადის შეღავათი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მოგების განაწილებისას. თუ გასანაწილებელი მოგება საქართველოში შექმნილი ტექნოლოგიის საზღვარგარეთ მიწოდებიდანაა მიღებული, ეს ნაწილი მოგების გადასახადისგან თავისუფლდება. შერეული საქმიანობისას გათავისუფლებული მოგების იდენტიფიცირების შემდეგ დივიდენდის გაცემისას პირველად სწორედ ეს ნაწილი ითვლება განაწილებულად.

კომპანიის მოგების გადასახადისგან გათავისუფლება ფიზიკურ პირზე გადახდილ დივიდენდს ყველა გადასახადისგან არ ათავისუფლებს. დამფუძნებლისთვის დივიდენდის გადახდისას კომპანიას გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება და შესაბამისი ანგარიშგება ევალება. თუ თანხა სინამდვილეში შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურებაა, მხოლოდ „დივიდენდის“ სახელწოდება მის საგადასახადო შინაარსს ვერ გადაწყვეტს.

გასარჩევია დივიდენდის წყაროც. თუ ვირტუალური ზონის პირმა დივიდენდი სხვა ქართული კომპანიისგან მიიღო და შემდეგ საკუთარ დამფუძნებლებს გაუნაწილა, ეს თანხა მის მიერ შექმნილი ტექნოლოგიის საზღვარგარეთ მიწოდებით მიღებული მოგება არ არის; შემდგომ განაწილებაზე სპეციალური შეღავათი არ ვრცელდება. ამგვარად, დამფუძნებლისთვის გასანაწილებელი თანხის შეფასება იწყება მისი წარმომავლობით და არა მხოლოდ კომპანიის სერტიფიკატით.

ასევე წაიკითხეთ:

• საქართველოს IT-ის გარე შემოსავალი 72%-ით გაიზარდა — ზრდის წყარო მნიშვნელოვანია
• Nous Research $1.5 მლრდ-ად შეფასდა — ღია AI-მ შემოსავალი უნდა დაამტკიცოს
• Marvell-მა 2028 წლის შემოსავლის მიზანი $20 მლრდ-მდე გაზარდა