საქართველოს IT-ის გარე შემოსავალი 72%-ით გაიზარდა — ზრდის წყარო მნიშვნელოვანია

5 ოქტომბერს გამოქვეყნებული BMG-ის ცნობით, საქართველოს IT სექტორის საგარეო შემოსავალმა 2026 წლის პირველ ნახევარში 841,6 მილიონ დოლარს მიაღწია — 72%-ით მეტს, ვიდრე წინა წლის იმავე პერიოდში. ცნობაში ნახსენები 2,2 მილიარდი ლარი სხვა მაჩვენებელია: ის ინფორმაციისა და კომუნიკაციის უფრო ფართო დარგის მხოლოდ პირველ კვარტალს ეხება. ამიტომ ეს თანხა IT-ის ნახევარწლიური საგარეო შემოსავლის ლარში ეკვივალენტად ვერ ჩაითვლება.

Georgia Times-ის 6 ოქტომბრის მიმოხილვაში ნახევარწლიური მატება დაახლოებით 352 მილიონ დოლარადაა შეფასებული: პირველ კვარტალში საგარეო შემოსავალი დაახლოებით 441 მილიონი დოლარი იყო, მეორეში — 400 მილიონი. ამ სხვაობის გამოკლებით, წინა წლის პირველი ნახევრის შესადარებელი ბაზა დაახლოებით 489,6 მილიონი დოლარია. მკითხველისთვის მთავარი გამიჯვნა შემოსავლის წყაროა: ახალი ნახევარწლიური რიცხვი უცხოელი დამკვეთებისთვის გაწეულ მომსახურებას აღწერს და არა საქართველოში IT მომსახურებაზე მთლიან დანახარჯს.

საგარეო შემოსავალი და მთლიანი ბრუნვა სხვადასხვა რიცხვებია

საგარეო შემოსავალში ხვდება საქართველოდან არარეზიდენტებისთვის გაწეული კომპიუტერული და საინფორმაციო მომსახურება. სექტორის მთლიანი ბრუნვა სხვა კითხვას უპასუხებდა: რამდენი შემოსავალი მიიღეს შესაბამისმა ბიზნესებმა ყველა ბაზრიდან, მათ შორის ადგილობრივი მომხმარებლებისგან. ამ ორი მაჩვენებლის სხვაობით შიდა მოთხოვნის დადგენა მხოლოდ მაშინ შეიძლება, თუ მათი საქმიანობის საზღვრები, აღრიცხვის წესი და პერიოდი ერთმანეთს ემთხვევა.

გამოქვეყნებული რიცხვების საზღვრები ერთ ხედში ასე ჩანს:

• IT-ის საგარეო შემოსავალი: 2026 წლის პირველ ნახევარში 841,6 მილიონი დოლარი, წლიური ზრდა — 72%.
• წინა წლის შესადარებელი ბაზა: დაახლოებით 489,6 მილიონი დოლარი; ეს მიახლოებითი შედეგია, რადგან გამოქვეყნებული მატებაც დამრგვალებულია.
• უფრო ფართო დარგის მოცულობა: 2,2 მილიარდი ლარი ინფორმაციისა და კომუნიკაციის დარგის პირველ კვარტალს ეხება, ხოლო საგარეო შემოსავალი — IT-ის ორ კვარტალს.
• IT-ის მთლიანი ბრუნვა და საგარეო თანხის ლარში ეკვივალენტი: ამ ნახევარწლიურ ცნობებში ერთნაირი საზღვრებით დათვლილი მაჩვენებლები მოცემული არ არის.

ლარში გამოთვლილი თანხის დოლარში მოცემულ შემოსავალთან პირდაპირ დაპირისპირება კიდევ ერთ მიზეზით არის მცდარი: ვალუტის შეცვლა სტატისტიკურ კატეგორიას არ ცვლის. დოლარის ლარში გადაყვანას შესაბამისი პერიოდის გაცვლითი კურსი სჭირდება, მაგრამ მიღებული შედეგი კვლავ საგარეო შემოსავალი იქნება. ის ვერ გახდება ავტომატურად არც ადგილობრივი გაყიდვების, არც მთლიანი ბრუნვის მაჩვენებელი.

ორივე კვარტალი გაიზარდა, თუმცა მათ შორის თანხა შემცირდა

ეროვნული ბანკის მეორე კვარტლის საგადასახდელო ბალანსში კომპიუტერული და საინფორმაციო მომსახურების ექსპორტი 400,2 მილიონ დოლარადაა შეფასებული, რაც წინა წლის შესაბამის კვარტალზე 79,8%-ით მეტია. ბანკი ამ თანხას იმ კვარტლის მშპ-ის 3,8%-საც უდარებს. აქ საზომი კონკრეტულად მომსახურების ექსპორტია; ის ეხმარება იმის გაგებას, რა დგას მედიის მიერ აღწერილი IT-ის საგარეო შემოსავლის მიღმა.

პირველ კვარტალში მიღებული თანხა მეორეზე მაღალი იყო, მიუხედავად იმისა, რომ მეორე კვარტლის წლიური ზრდის ტემპი უფრო სწრაფია. წლიური პროცენტი თითოეულ კვარტალს წინა წლის შესაბამის კვარტალს ადარებს; კვარტლებს შორის თანხის ცვლილება კი მიმდინარე წლის ორ მეზობელ მონაკვეთს. განსხვავებული შესადარებელი ბაზის გამო ეს ორი სურათი ერთადაც შესაძლებელია. ამდენად, ნახევარწლიური ზრდა არ ნიშნავს, რომ შემოსავალი წლის დასაწყისიდან ყოველ მომდევნო კვარტალში მატულობდა.

ნახევარწლიური 72%-იანი ზრდა დოლარში მიღებული შემოსავლის ცვლილებაა. მარტო ეს პროცენტი ვერ ანაწილებს მატებას უფრო მეტ შეკვეთას, მომსახურების ფასს ან თითო მიმწოდებლის მიერ შესრულებული სამუშაოს მოცულობას შორის. ამ განსხვავებას მნიშვნელობა აქვს მდგრადობის შეფასებისას: ერთჯერადად გაზრდილი მსხვილი შეკვეთა და მრავალი დამკვეთისგან მიღებული განმეორებადი შემოსავალი ერთსა და იმავე ჯამურ თანხაში შეიძლება მოხვდეს, თუმცა მომავალი კვარტლებისთვის სხვადასხვა სურათს ქმნიდეს.

საიდან შეიძლება მოდიოდეს ზრდა

საქართველოში რეგისტრირებული კომპანია ან ინდივიდუალური მეწარმე შეიძლება უცხოელ დამკვეთს ემსახურებოდეს და მისი საქმიანობა საქართველოდან მომსახურების ექსპორტად აღირიცხებოდეს. ამ გზით მიღებული თანხა საგარეო შემოსავალს ზრდის მაშინაც, როცა საქართველოში მომხმარებლების შეკვეთები იმავე ტემპით არ იცვლება. ამიტომ მაღალი საექსპორტო მაჩვენებელი ქვეყნის გარეთ გაყიდვების შესახებ კონკრეტულ ამბავს გვიყვება, მაგრამ ადგილობრივი ბაზრის გაძლიერებას ცალკე გაზომვა სჭირდება.

ბოლო წლებში საქართველოში გადმოსული IT სპეციალისტების საქმიანობა საგარეო შემოსავლის ზრდის ერთ-ერთ შესაძლო ახსნას იძლევა: უცხოელ კლიენტთან მუშაობა მათი საქართველოდან საქმიანობის პერიოდში ამ ქვეყნის მომსახურების ექსპორტში აისახება. თუმცა ნახევარწლიური ჯამი არ აჩვენებს, მატების რა ნაწილი მოდის გადმოსულ სპეციალისტებზე, მანამდე მოქმედ კომპანიებზე ან თითო მიმწოდებლის უფრო მაღალ შემოსავალზე. კონკრეტული წილების დასახელება მხოლოდ საერთო თანხიდან ვერ მოხერხდება.

რას ნიშნავს ეს ადგილობრივი მოთხოვნისა და დასაქმებისთვის

ადგილობრივი მოთხოვნის გასაზომად საჭიროა საქართველოში დამკვეთებზე გაყიდვების ცალკე მაჩვენებელი. საგარეო შემოსავლის ზრდა ვერ გვეტყვის, მეტი IT მომსახურება იყიდეს თუ არა ქართულმა კომპანიებმა, სახელმწიფო უწყებებმა ან ოჯახებმა. ინფორმაციისა და კომუნიკაციის ფართო დარგის ლარში მოცემული რიცხვიც ამ სიცარიელეს ვერ ავსებს, რადგან ის IT-ის გარდა სხვა საქმიანობას მოიცავს და ნახევარწლიური საგარეო მონაცემისგან პერიოდითაც განსხვავდება.

შემოსავლის მატებიდან ახალი სამუშაო ადგილების რაოდენობაც პირდაპირ არ გამოითვლება. არსებულმა გუნდმა შეიძლება მეტი შეკვეთა შეასრულოს, მომსახურების ფასი შეიცვალოს ან მეტი შემოსავალი იმავე რაოდენობის დასაქმებულზე განაწილდეს. დასაქმების ცვლილების დასადგენად საჭიროა უშუალოდ შესაბამისი პერიოდისა და საქმიანობის დასაქმებულთა რაოდენობა; უფრო ფართო დარგის ისტორიული მონაცემი ამ ნახევარწლიური საექსპორტო ზრდის შედეგად შექმნილ სამუშაო ადგილებს ვერ გამოყოფს.

შემდეგი კვარტლის მონაცემი აჩვენებს, შენარჩუნდა თუ არა უცხოეთიდან მიღებული შემოსავლის მაღალი მოცულობა წლის მეორე ნახევრის დასაწყისში. ადგილობრივი ბაზრისა და დასაქმების სურათისთვის კი გადამწყვეტი იქნება იმავე პერიოდის შიდა გაყიდვებისა და სამუშაო ადგილების ცალკე სტატისტიკა.

ასევე წაიკითხეთ:

• Wise თუ Payoneer: საქართველოში ფასი გადახდის წყაროზეა დამოკიდებული
• beehiiv თუ Ghost: ზრდის ხელსაწყოები თუ გამოცემაზე სრული კონტროლი
• ChatGPT თუ Perplexity: კვლევაში მეტი წყარო ყოველთვის უკეთეს პასუხს არ ნიშნავს